Góc nhìn văn hóa: Chiều sâu nhân văn, sức sống thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh

43 phút trướcBài gốc

Trong bước chuyển lớn ấy, tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định giá trị trường tồn như một nền tảng tinh thần, một hệ giá trị văn hóa – chính trị soi sáng con đường phát triển của dân tộc Việt Nam trong thời đại mới.

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.

Điều làm nên sức sống bền vững của tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ nằm ở tầm vóc của một học thuyết cách mạng, mà còn ở chiều sâu nhân văn và khả năng thích ứng với mọi hoàn cảnh lịch sử. Từ khát vọng độc lập dân tộc đến lý tưởng về một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; từ quan niệm “dân là gốc” đến yêu cầu xây dựng một nền văn hóa vì con người – tất cả đều cho thấy tư tưởng của Người không chỉ dành cho một thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc, mà còn là kim chỉ nam cho hành trình kiến tạo tương lai.

Văn hóa Hồ Chí Minh – nền tảng tinh thần của phát triển

Trong di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, văn hóa luôn giữ vị trí đặc biệt. Người từng khẳng định văn hóa phải “soi đường cho quốc dân đi”. Đó không phải là một nhận định mang tính biểu tượng, mà là một quan điểm phát triển có ý nghĩa chiến lược. Theo Người, văn hóa không đứng ngoài kinh tế, chính trị hay xã hội, mà phải trở thành động lực tinh thần để hình thành nhân cách con người, nuôi dưỡng ý chí dân tộc và tạo nên sức mạnh nội sinh của quốc gia.

Ngày nay, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và Hội nhập quốc tế sâu rộng, tư tưởng ấy càng thể hiện giá trị thời đại. Một quốc gia không thể phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng kinh tế mà xem nhẹ văn hóa, đạo đức và con người. Càng hiện đại hóa, càng cần giữ gìn căn cốt văn hóa dân tộc; càng hội nhập sâu rộng, càng phải củng cố bản lĩnh văn hóa Việt Nam.

Nhìn từ góc độ văn hóa, tư tưởng Hồ Chí Minh trước hết là tư tưởng vì con người. Mọi mục tiêu cách mạng mà Người theo đuổi đều hướng đến tự do, hạnh phúc của Nhân dân. Độc lập dân tộc không phải đích đến cuối cùng, mà là điều kiện để Nhân dân được sống ấm no, được học hành, được phát triển toàn diện và được thụ hưởng thành quả của tiến bộ xã hội. Đó là chiều sâu nhân văn làm nên giá trị vượt thời gian của tư tưởng Hồ Chí Minh.

Trong bối cảnh hiện nay, khi hệ thống chính trị được tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hơn, tinh thần “dân là gốc” càng trở thành yêu cầu cốt lõi. Mọi cải cách thể chế, chuyển đổi số hay phân cấp quản lý suy cho cùng đều phải hướng tới phục vụ Nhân dân tốt hơn. Bộ máy nhà nước hiện đại không chỉ được đánh giá ở tính chuyên nghiệp, mà còn ở khả năng gần dân, hiểu dân, giải quyết nhanh những vấn đề của dân và tạo dựng niềm tin xã hội.

Tư tưởng Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh vai trò của đạo đức trong đời sống chính trị và quản trị quốc gia. Người coi “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” là nền tảng của người cán bộ cách mạng. Trong điều kiện hôm nay, đó không chỉ là chuẩn mực đạo đức cá nhân, mà còn là yêu cầu của văn hóa công vụ và quản trị hiện đại. Phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vì thế không đơn thuần là nhiệm vụ chỉnh đốn Đảng, mà còn là điều kiện để phát triển bền vững, bảo vệ niềm tin của Nhân dân và khơi thông nguồn lực quốc gia.

Sức sống thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh

Điều đặc biệt ở tư tưởng Hồ Chí Minh là khả năng vượt qua giới hạn của thời đại mà Người sống để tiếp tục soi sáng hiện tại. Trong thế kỷ XXI, khi thế giới biến động nhanh chóng bởi cạnh tranh chiến lược, cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những thay đổi sâu sắc về mô hình phát triển, nhiều quan điểm của Người vẫn mang giá trị định hướng sâu sắc.

Tư tưởng độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày nay được thể hiện trong yêu cầu xây dựng một nền kinh tế độc lập, có khả năng chống chịu cao và chủ động hội nhập quốc tế. Đó là sự kết hợp hài hòa giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; giữa phát huy nội lực với tranh thủ ngoại lực; giữa khát vọng vươn lên với bản lĩnh giữ vững chủ quyền và lợi ích quốc gia.

Khát vọng “sánh vai với các cường quốc năm châu” mà Người gửi gắm cho các thế hệ Việt Nam hôm nay không còn chỉ là lý tưởng tinh thần, mà đã trở thành yêu cầu thực tiễn. Điều đó đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, thúc đẩy khoa học – công nghệ, hình thành lực lượng sản xuất mới, nâng cao năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực. Nhưng hơn hết, đó còn là yêu cầu về một tinh thần dấn thân, sáng tạo và trách nhiệm quốc gia trong mỗi con người Việt Nam.

Một điểm nổi bật khác trong tư tưởng Hồ Chí Minh là tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong mọi giai đoạn lịch sử, đoàn kết luôn là nguồn sức mạnh quyết định của dân tộc Việt Nam. Ngày nay, đại đoàn kết không chỉ là yêu cầu chính trị mà còn là nguồn lực phát triển. Từ công nhân, nông dân, trí thức, doanh nhân đến văn nghệ sĩ, thanh thiếu niên hay cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài – tất cả đều là những chủ thể quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nước.

Sức sống thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh còn thể hiện ở tinh thần đổi mới gắn với thực tiễn. Tư tưởng của Người không phải những giáo điều khép kín, mà là hệ thống quan điểm luôn vận động cùng cuộc sống, lấy thực tiễn làm thước đo và lợi ích của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất. Vì vậy, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh hôm nay không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu hay phong trào hình thức, mà phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể: Tinh thần trách nhiệm trong công việc, văn hóa liêm chính, thái độ phục vụ Nhân dân và năng lực tổ chức thực hiện.

Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vì thế không chỉ là dịp tri ân vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân tự soi lại mình trước những giá trị mà Người để lại. Trong hành trình phát triển của đất nước hôm nay, tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn là điểm tựa tinh thần vững chắc, là ánh sáng dẫn đường để Việt Nam tiến bước bằng bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng dân tộc.

Dưới ánh sáng của tư tưởng Hồ Chí Minh, Việt Nam có cơ sở để tin tưởng vào con đường phát triển của mình: Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội; phát triển nhanh nhưng bền vững; hiện đại nhưng giàu bản sắc; hội nhập sâu rộng nhưng vẫn giữ vững tự chủ quốc gia; lấy con người làm trung tâm và hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất. Đó chính là chiều sâu nhân văn và sức sống thời đại trường tồn của tư tưởng Hồ Chí Minh.

V.X.B

Vũ Xuân Bân

Nguồn VHPT : https://vanhoavaphattrien.vn/goc-nhin-van-hoa-chieu-sau-nhan-van-suc-song-thoi-dai-cua-tu-tuong-ho-chi-minh-a33257.html