Hà Nội chuyển đổi 100% xe taxi xăng sang xe điện vào năm 2030
UBND TP Hà Nội mới ban hành Kế hoạch số 74 về chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng điện, năng lượng xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội. Theo Kế hoạch, mục tiêu trọng tâm là tổ chức triển khai hiệu quả lộ trình chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng, dầu) sang sử dụng điện, năng lượng xanh theo định hướng phát triển giao thông xanh, bền vững; góp phần thực hiện các mục tiêu quốc gia về giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông vận tải, cải thiện chất lượng môi trường không khí đô thị.
TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch chuyển đổi toàn bộ taxi sử dụng xăng, dầu sang taxi điện. Chủ trương được đánh giá là bước đi mạnh mẽ nhằm giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí đô thị, song cũng đặt ra không ít thách thức về tài chính cho tài xế và yêu cầu cấp bách về phát triển hạ tầng trạm sạc
Lộ trình chậm nhất đến năm 2030, hoàn thành chuyển đổi toàn bộ xe taxi chạy xăng, dầu sang xe taxi sử dụng điện, năng lượng xanh. Theo lộ trình, giai đoạn 2026-2030 Thành phố sẽ hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ các đơn vị chuyển đổi xe taxi sử dụng xăng, dầu sang sử dụng điện, năng lượng xanh; tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền đến người dân hiểu và đồng thuận; triển khai xây dựng các trạm sạc tại các điểm đỗ xe taxi.
Triển khai công tác chuyển đổi theo lộ trình đã đề ra, chậm nhất đến năm 2030 hoàn thành việc chuyển đổi 100% xe taxi sử dụng nhiên liệu xăng, dầu sang xe taxi sử dụng điện, năng lượng xanh với tỷ lệ chuyển đổi sang xe taxi sử dụng điện, năng lượng xanh: năm 2026 đạt 63-64%; năm 2027 đạt 68-70%; năm 2028 đạt 74-77%; năm 2029 đạt 88-96%; năm 2030 đạt 100%.
Sau năm 2030, tập trung hoàn thiện và duy trì các điều kiện khai thác ổn định đối với xe taxi sử dụng điện, năng lượng xanh, trong đó ưu tiên nâng cao khả năng tiếp cận hạ tầng sạc, điểm dừng, đỗ và tổ chức giao thông phù hợp với đặc thù vận hành của phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh.
Trên cơ sở phát triển công nghệ và nhu cầu thực tiễn, các sở, ngành liên quan rà soát, điều chỉnh quy định về bố trí trạm sạc, kết nối lưới điện, tổ chức điểm dừng, đỗ và ứng dụng công nghệ quản lý nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng taxi điện, bảo đảm hoạt động liên tục, an toàn và thuận tiện và đồng bộ với định hướng phát triển giao thông đô thị bền vững.
Giới tài xế ủng hộ nhưng còn nhiều áp lực
Ông Trần Ngọc Du (54 tuổi, trú tại phường Hồng Hà, tài xế taxi hãng Sao Thủ đô) có hơn 20 năm chạy xe taxi xăng cho biết, bày tỏ đồng tình với chủ trương của thành phố. Việc chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng xanh là xu thế tất yếu, phù hợp với định hướng phát triển chung của thế giới và góp phần xây dựng thủ đô xanh, sạch, đẹp hơn trong tương lai.
Ông Trần Ngọc Du (54 tuổi, trú tại phường Hồng Hà, tài xế taxi hãng Sao Thủ đô)
Tuy nhiên, ông Trần Ngọc Du bày tỏ không ít trăn trở, khi rất nhiều tài xế taxi truyền thống (xăng, dầu) tự bỏ tiền túi mua xe theo hình thức trả góp, sau đó liên kết với các hãng taxi để hoạt động. Chính vì vậy, với những người mới đầu tư xe được 2-3 năm, việc phải chuyển đổi sang xe điện trong thời gian ngắn sẽ tạo ra áp lực tài chính rất lớn.
Để quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi, ông Du cho rằng, UBND TP Hà Nội cần xây dựng lộ trình phù hợp, bảo đảm tài xế có đủ thời gian thu hồi vốn. Bên cạnh đó, cũng cần nghiên cứu cơ chế thu, mua lại xe xăng, dầu với mức giá hợp lý nhằm giảm bớt gánh nặng cho người lao động.
Chia sẻ quan điểm với ông Du, anh Nguyễn Xuân Hưng (phường Thượng Thanh, Hà Nội) cho biết, TP Hà Nội cần có những thông báo cụ thể để người dân, doanh nghiệp và giới tài xế nắm rõ lộ trình và các chính sách hỗ trợ... để sớm có các quyết định phù hợp.
Anh Nguyễn Xuân Hưng (phường Thượng Thanh, Hà Nội)
"Hiện nay chúng tôi chạy xe xăng, ngoài mua xe trả góp thì còn chịu nhiều gánh nặng tài chính liên kết với hãng taxi như quảng cáo, tổng đài. Trong khi khấu hao xe taxi chúng tôi mua thông thường khoảng 10 năm là phải thay xe, vì vậy cần phải tính toán, tiết kiệm rất kĩ mới thu hồi vốn và sinh lời. Do vậy, với những người mới đầu tư xe được vài năm mà phải chuyển đổi sớm sang xe điện sẽ gặp nhiều khó khăn, thách thức. Tuy nhiên vì mục tiêu giảm ô nhiễm chúng tôi hoàn toàn ủng hộ chuyển xe xăng sang xe điện nhưng TP Hà Nội cần có những chính sách hỗ trợ sao cho phù hợp. Ví dụ như những xe cũ chuyển vùng hoạt động hay chuyển nhận thu cũ đổi sang xe điện mới...", ông Hưng chia sẻ.
Theo ông Hưng ngoài những khó khăn nội tại của các chủ taxi truyền thống, thì khó khăn khách quan khác đang khiến quá trình chuyển đổ bị ảnh hưởng như cơ sở hạ tầng đáp ứng. "Hệ thống trạm sạc, hệ thống phụ trợ cho xe điện hiện nay gần như chưa có gì mấy. Các cơ quan chức năng cần chuẩn bị cơ sở hạ tầng sao cho phù hợp, cần phát triển hệ thống trạm sạc công cộng đủ đáp ứng nhu cầu sạc nhanh cho hàng vạn xe taxi. Làm sao đảm bảo sự công bằng giữa các doanh nghiệp lớn đã có sẵn hệ sinh thái xe điện và các hãng taxi nhỏ đang gặp khó khăn về tài chính. Hoặc các chính sách ưu tiên cụ thể cho taxi điện như cho phép hoạt động trong các tuyến phố cấm hoặc ưu tiên đón khách tại các điểm công cộng như sân bay, nhà ga...Đặc biệt, cần có các cơ chế như hỗ trợ lãi suất vay vốn và giảm lệ phí...khi mua xe điện mới. Những ưu đãi này đã đủ sức hấp dẫn để các hãng taxi truyền thống mạnh dạn thay đổi toàn bộ đội xe", ông Hưng nhấn mạnh.
Loạt chính sách "tiếp sức" cho doanh nghiệp và tài xế
Theo Kế hoạch số 74, UBND TP Hà Nội sẽ xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh vận tải taxi chủ động chuyển đổi phương tiện, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, công khai các chủ trương, chính sách hỗ trợ liên quan đến kế hoạch chuyển đổi và phát triển phương tiện sử dụng năng lượng xanh, tạo sự thống nhất, đồng thuận trong quá trình tổ chức thực hiện.
Để bảo đảm tính khả thi, Thành phố yêu cầu việc chuyển đổi phải phù hợp điều kiện thực tiễn, năng lực tài chính của doanh nghiệp và hạ tầng của Thành phố; đồng thời bảo đảm đồng bộ giữa phương tiện và hệ thống cung cấp năng lượng, hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động vận tải hành khách bằng taxi.
Loạt chính sách "tiếp sức" cho doanh nghiệp và tài xế
Thành phố sẽ xây dựng và trình HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ sử dụng năng lượng sạch. Các cơ chế dự kiến gồm hỗ trợ một phần lãi suất vay ngân hàng thương mại đối với các hợp đồng vay phục vụ chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng điện, năng lượng xanh của các đơn vị kinh doanh vận tải khách bằng xe taxi; các đơn vị phát triển hạ tầng phục vụ năng lượng sạch; tạo điều kiện để các đơn vị này tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi từ Quỹ Đầu tư phát triển Thành phố và các quỹ liên quan theo quy định. Hỗ trợ, giảm lệ phí đăng ký, cấp biển số lần đầu đối với taxi sử dụng điện, năng lượng xanh, áp dụng mức hỗ trợ cao hơn đối với taxi chuyển đổi sang sử dụng điện, năng lượng xanh (đã có biển số định danh).
Xem xét ưu đãi giá dịch vụ trông giữ xe đối với taxi sử dụng điện, năng lượng xanh tại các bãi đỗ xe công cộng; hỗ trợ vốn vay, chi phí giải phóng mặt bằng; ưu đãi đầu tư và thực hiện các chính sách phát triển hệ thống giao thông xanh. Gắn chính sách hỗ trợ với triển khai Đề án vùng phát thải thấp. Nghiên cứu triển khai hệ thống giám sát giao thông thông minh, kết nối dữ liệu đăng kiểm và tiêu chuẩn khí thải phục vụ quản lý, giám sát trong vùng phát thải thấp.
Kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét kéo dài chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ (miễn 100%) đối với ô tô sử dụng điện, năng lượng xanh, đặc biệt cho phương tiện của doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi. Đồng thời, rà soát, xây dựng và phát triển hệ thống trạm sạc điện phục vụ phương tiện giao thông theo hướng đồng bộ, thuận tiện, phù hợp với quy hoạch đô thị và giao thông của Thành phố. Việc chuyển đổi sang xe taxi sử dụng điện, năng lượng xanh được thực hiện đồng bộ với việc phát triển trạm sạc và hạ tầng cung cấp điện.
Ưu tiên phát triển hạ tầng sạc tại khu vực đô thị trung tâm, tuyến vành đai, sân bay, nhà ga, bến xe và các đầu mối giao thông quan trọng; khuyến khích tận dụng bãi đỗ xe công cộng và trạm xăng dầu hiện hữu. Rà soát, điều chỉnh quy hoạch và kế hoạch phát triển hệ thống lưới điện nhằm bảo đảm cấp điện ổn định, an toàn cho phương tiện sử dụng điện, đồng bộ với lộ trình mở rộng hạ tầng sạc.
Hướng dẫn, hỗ trợ các đơn vị đầu tư thực hiện thủ tục xây dựng, lắp đặt trạm sạc theo quy hoạch và quy định pháp luật; phối hợp hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan. Bổ sung yêu cầu dành quỹ đất, vị trí phù hợp cho trạm sạc và điểm dừng đỗ taxi trong quá trình lập, điều chỉnh các quy hoạch; đối với dự án xây dựng mới, nghiên cứu áp dụng yêu cầu bố trí hạ tầng kỹ thuật sẵn sàng cho lắp đặt trạm sạc điện.
Tổ chức bố trí và quản lý các vị trí dừng, đỗ đón trả khách cho xe taxi, kết hợp hạ tầng trạm sạc cho phương tiện sử dụng năng lượng sạch, xanh, thân thiện môi trường tại các đầu mối giao thông, khu du lịch, trung tâm thương mại và khu vực tập trung nhu cầu đi lại. Xây dựng và áp dụng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng dịch vụ (theo mô hình xếp hạng), bảo đảm công khai, minh bạch, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh; làm cơ sở thống nhất để phân loại, chuẩn hóa doanh nghiệp hoạt động.
Từng bước ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý vận tải taxi, xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý tập trung đối với hoạt động taxi. Nghiên cứu tích hợp, công khai thông tin về taxi sử dụng điện, năng lượng xanh và kết quả đánh giá, xếp hạng chất lượng dịch vụ vận tải hành khách trên các nền tảng số và ứng dụng liên quan.
Triển khai đồng bộ công tác tuyên truyền về Kế hoạch chuyển đổi taxi sử dụng điện, năng lượng xanh thông qua các cơ quan báo chí, hệ thống thông tin cơ sở, tập trung làm rõ lợi ích kinh tế dài hạn. Đẩy mạnh truyền thông về mối liên hệ giữa chuyển đổi taxi sử dụng điện, năng lượng xanh với việc triển khai vùng phát thải thấp, các yêu cầu về tiêu chuẩn khí thải và hệ quả pháp lý, chi phí đối với taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch không đạt chuẩn, nhằm tạo sự đồng thuận xã hội.
Văn Ngân-Sỹ Thành/VOV.VN