Hà Nội 'đặt hàng' các trường đại học giải bài toán lớn

3 giờ trướcBài gốc

Đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội tham quan các sản phẩm khoa học - công nghệ tiêu biểu của Trường Đại học Giao thông vận tải

“Đặt hàng”, đưa nghiên cứu về đúng địa chỉ ứng dụng

Những ngày tháng 3-2026, lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội liên tục làm việc với hàng loạt cơ sở đào tạo, nghiên cứu hàng đầu như: Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Giao thông Vận tải, Trường Đại học Y Hà Nội, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Trường Đại học Ngoại thương, Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông… “Trong bối cảnh thành phố đang triển khai mạnh mẽ các chủ trương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu là giải pháp quan trọng nhằm huy động nguồn lực trí tuệ, góp phần giải quyết các bài toán thực tiễn của Thủ đô” -TS. Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội nói về mục đích của các buổi làm việc.

TS. Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội

Tại Đại học Y Hà Nội, trọng tâm được xác định rõ: Các nhiệm vụ khoa học phải phục vụ trực tiếp cho công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe người dân. Những vấn đề cấp thiết như già hóa dân số, an toàn thực phẩm, tác động của ô nhiễm môi trường - đặc biệt là ô nhiễm không khí -được đưa vào danh mục nghiên cứu ưu tiên. Đáng chú ý, mô hình hợp tác được định hình theo hướng “ba nhà”: Nhà trường - Bệnh viện - Thành phố, nhằm bảo đảm các kết quả nghiên cứu không chỉ dừng ở lý thuyết mà có thể triển khai ngay trong hệ thống y tế.

Một trong những hướng đi có tính đột phá là nghiên cứu, phát triển vắc xin ổn định ở nhiệt độ thường, không phụ thuộc dây chuyền lạnh. Đây là bài toán vừa mang ý nghĩa khoa học, vừa có giá trị thực tiễn lớn trong mở rộng khả năng tiếp cận tiêm chủng.

Đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội làm việc với Trường Đại học Y Hà Nội

Với Đại học Bách khoa Hà Nội, hợp tác được triển khai như một “case study” điển hình của mô hình “ba nhà”. Từ đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, phát triển chương trình STEM cho học sinh phổ thông, đến xây dựng các bộ tiêu chuẩn đô thị thông minh, tất cả đều hướng tới mục tiêu kép: Vừa giải quyết bài toán trước mắt, vừa tạo nền tảng dài hạn cho phát triển khoa học - công nghệ của Thủ đô.

Đáng chú ý, thành phố đặt hàng các nhiệm vụ mang tính hệ thống như: Xây dựng bộ chỉ số đô thị thông minh, bộ chỉ số kinh tế số; số hóa toàn trình quản lý nhiệm vụ khoa học - công nghệ; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và sản phẩm “Make in Hanoi”. Đây là những cấu phần nền tảng, quyết định khả năng vận hành hiệu quả của hệ sinh thái khoa học - công nghệ trong dài hạn.

Đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội làm việc với Trường Đại học Giao thông vận tải

Ở lĩnh vực hạ tầng, các “điểm nghẽn” đô thị như: Ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường tiếp tục được đặt ra một cách trực diện. Trường Đại học Giao thông Vận tải được giao nghiên cứu xây dựng hệ thống quan trắc và đánh giá sức khỏe công trình cầu lớn trên địa bàn thành phố; xây dựng khung kiến trúc hệ thống giám sát sức khỏe công trình hạ tầng giao thông, nghiên cứu hệ thống giám sát giao thông - môi trường - hạ tầng đô thị tích hợp các công nghệ IoT, trí tuệ nhân tạo (AI) và bản sao số; phát triển hệ thống biển báo giao thông thông minh; xây dựng cơ sở dữ liệu số và bản sao số cho hạ tầng đường sắt đô thị; cũng như nghiên cứu ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) kết hợp với hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong quản lý hạ tầng kỹ thuật.

Trong khi đó, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội tập trung vào các bài toán lớn như: Giảm thiểu ùn tắc giao thông đô thị tại Hà Nội; xây dựng và hoàn thiện khung kiến trúc đánh giá sức khỏe các công trình cầu lớn, đặc biệt quan trọng của thành phố Hà Nội; xây dựng các thiết kế điển hình, thiết kế mẫu, giải pháp thi công điển hình, đơn giá và định mức kỹ thuật cho các công trình giao thông trọng điểm, trước hết là hệ thống hạ tầng đường sắt đô thị của Thành phố; nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sử dụng nguồn vật liệu phế thải trong xây dựng nền, mặt đường đô thị theo định hướng phát triển vật liệu tái chế, giảm phát thải và thúc đẩy tăng trưởng xanh trong đô thị…

Đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội làm việc với Trường Đại học Xây dựng Hà Nội

Điểm đáng chú ý là yêu cầu xuyên suốt từ phía Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội: Sản phẩm đầu ra của các chương trình nghiên cứu phải là những giải pháp kỹ thuật, công nghệ mới, công nghệ lõi, giải quyết được các vấn đề của thành phố, có thể áp dụng được ngay vào thực tế, có thị trường, có đơn vị ứng dụng, mang lại hiệu quả nhìn thấy, đo đếm được, giải quyết dứt điểm và cải thiện rõ rệt bộ mặt của Thủ đô và đời sống nhân dân.

Từ liên kết nghiên cứu đến kiến tạo động lực tăng trưởng mới

Không chỉ dừng ở các bài toán kỹ thuật, hợp tác giữa thành phố và các trường đại học còn mở rộng sang lĩnh vực kinh tế, chính sách và mô hình phát triển. Tại Trường Đại học Ngoại thương, các nội dung đặt hàng tập trung vào những vấn đề mang tính chiến lược như: Xây dựng mô hình đo lường, hạch toán và giải pháp cụ thể nâng cao đóng góp của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào tăng trưởng GRDP của Thủ đô giai đoạn 2026 - 2030 tầm nhìn 2045; Xây dựng mô hình kinh tế đổi mới sáng tạo của Thành phố Hà Nội để đạt tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026 - 2030; Phát triển công nghiệp văn hóa, thương hiệu văn hóa và các sản phẩm trong ngành công nghiệp văn hóa có giá trị gia tăng rất cao cho Thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 -2030 tầm nhìn 2045; Xây dựng và phát triển mô hình kinh tế dựa trên tri thức, trí tuệ và chất xám.

Đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội làm việc với Trường Đại học Ngoại thương

Đây là những bài toán khó, đòi hỏi cách tiếp cận liên ngành, nhưng có ý nghĩa quyết định trong việc chuyển khoa học - công nghệ từ “động lực tiềm năng” thành “động lực vật chất” của tăng trưởng. Trong khi đó, Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông tham gia vào một “mảnh ghép” quan trọng khác: Xây dựng phương pháp đánh giá tác động của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năng suất lao động và GRDP. Đây là nền tảng để Thành phố có thể theo dõi, điều chỉnh và tối ưu hóa các chính sách phát triển khoa học - công nghệ trong thời gian tới.

Nhìn tổng thể, chuỗi hợp tác này cho thấy một chiến lược rõ ràng của Hà Nội: Huy động tối đa nguồn lực trí tuệ từ các cơ sở đào tạo, nghiên cứu; đồng thời gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và nhu cầu thực tiễn. Thành phố không chỉ “đặt hàng” nhiệm vụ, mà còn yêu cầu làm rõ lộ trình, cơ chế tài chính, đơn vị thực hiện và sản phẩm đầu ra ngay từ đầu.

Một điểm đáng chú ý khác là sự nhấn mạnh vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như: Vật liệu mới, bán dẫn, AI, công nghệ lượng tử… Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn, đồng thời phù hợp với định hướng phát triển công nghệ của quốc gia.

Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai các chương trình lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc thiết lập các “đầu mối tri thức” từ các trường đại học được kỳ vọng sẽ tạo ra sự cộng hưởng mạnh mẽ. Khi các bài toán lớn được xác định đúng, được giao đúng địa chỉ và có cơ chế triển khai rõ ràng, nguồn lực trí tuệ sẽ được kích hoạt hiệu quả.

Trong hành trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chỉ thực sự trở thành động lực khi được gắn với nhu cầu cụ thể của xã hội. Những bước đi của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội trong thời gian qua cho thấy một hướng tiếp cận mới: Không chờ đợi đề tài để "xét duyệt tài trợ", mà chủ động đặt hàng; không dừng ở nghiên cứu, mà yêu cầu sản phẩm; không chỉ liên kết, mà hướng tới đồng hành giải quyết bài toán phát triển. Đó cũng chính là nền tảng để Hà Nội kỳ vọng tạo ra những đột phá thực chất trong giai đoạn tới.

Thu Hằng. Ảnh: PV

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ha-noi-dat-hang-cac-truong-dai-hoc-giai-bai-toan-lon-740096.html