Hà Nội di dời hơn 860.000 dân - Bước đi chiến lược để 'giải nén' đô thị

2 giờ trướcBài gốc

Các lưu ý nổi bật đối với kế hoạch "tái thiết" lại Hà Nội ra sao để góp phần "giải nén" đô thị lõi?

Nhiều năm sống cùng gia đình 4 người trong căn hộ chật hẹp chưa đầy 20m2 trên tầng 2 ở phường Hoàn Kiếm (Hà Nội), chị Nguyễn Thị Loan từng nhiều lần mơ ước chuyển đổi sang nơi ở rộng rãi hơn.

Bởi vậy, đối với kế hoạch di dời dân trong phố cổ, chị Loan rất đồng tình: "Tôi hoàn toàn ủng hộ tinh thần đổi mới quy hoạch đô thị của Thành phố. Tuy nhiên, tôi cũng băn khoăn vì khu tái định cư có thực sự có tốt hơn nơi ở cũ hay không, có gần chỗ làm không, con cái sẽ học hành ra sao…".

Hà Nội dự kiến di dời hơn 860.000 dân để tại khu vực nội đô để tái cấu trúc đô thị. Ảnh: Quang Hùng

Cùng suy nghĩ, chị Phạm Thùy Linh (ở Hai Bà Trưng, Hà Nội) không quá lo lắng nếu thuộc diện di dời, song lại băn khoăn về chính sách đền bù và sinh kế tại nơi ở mới: "Thứ nhất là nó phải có lộ trình thích hợp, thứ hai là phải có sự ổn định tâm lý cho người dân, đồng thời chính sách đền bù phải thỏa đáng, giống như chính sách tái định cư phải tốt hơn thì người ta dễ chấp nhận hơn".

Theo quy hoạch Thủ đô Hà Nội, giai đoạn 2026-2035, Hà Nội sẽ di dời 200.000 người ở sông Hồng; 200.000 người ở hồ Tây và phụ cận; 42.000 người ở một số tuyến phố trong phạm vi Vành đai 3. Giai đoạn 2036-2045, Hà Nội di dời 26.730 người ở khu phố cổ, 23.000 người ở khu phố cũ, 370.000 người ở các khu vực còn lại trong Vành đai 3 để tái cấu trúc đô thị. Như vậy, trong giai đoạn 2026-2045, thành phố đề xuất di dời hơn 860.000 để phục vụ quá trình tái cấu trúc đô thị.

Khu phố cổ quá tải với mật độ dân số dày đặc và nhiều căn nhà cổ xuống cấp là một trong những lý do để chính quyền thành phố tiến hành việc di dân phục vụ cho công tác bảo tồn. Ảnh: Quang Hùng

Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết, yêu cầu giãn dân trong khu vực đô thị lõi cùa Hà Nội được đặt ra từ hơn 30 năm trước và TP. Hà Nội cũng đã phê duyệt những đề án giãn dân, nhưng chưa thực hiện được. Đề án giãn dân lần này, cũng là tái khởi động những yêu cầu rất quan trọng của quy hoạch đô thị, với mục tiêu cốt lõi là nhằm nâng cao chất lượng sống cho người dân: "Giãn dân là yêu cầu cần thiết tồn tại trong lịch sử phát triển của Hà Nội, nhất là khu trung tâm. Bây giờ với đô thị tổng hợp như thế này, chúng ta hy vọng sẽ có thể thành công được và nếu giải quyết được dân cư thì chúng ta sẽ tạo ra một Hà Nội có sức hút lớn hơn và nó sẽ phát triển ngang tầm của các đô thị có lịch sử dài hơn".

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Hội Kiến trúc sư Hà Nội cũng cho rằng, dân số khu phố cổ trong 20 năm quan đã giảm 30-50% do giãn dân tự phát. Cư dân khu phố cổ tự bán nhà chật mua nhà rộng ở bên ngoài và cuộc giãn cư này được điều chỉnh bằng công cụ tài chính khách quan, uyển chuyển, chứ không phải bằng mệnh lệnh hành chính. Việc di dân sắp tới, nếu thực hiện được sẽ tạo ra “cuộc cách mạng” về kiến trúc cảnh quan, đồng thời xử lý tận gốc các điểm nghẽn về hạ tầng: "Phải tiếp tục nâng cao chất lượng sống bình quân chung, cả vùng trung tâm lõi cũng như ra bên ngoài để có hạ tầng đáp ứng được. Bên cạnh đấy cũng nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân và phát triển những hạ tầng khác, như mở đường, làm đường sắt đô thị, chống ngập...".

Hiện trạng phố cổ Hà Nội, nơi được đề xuất tái tái cấu trúc đô thị. Ảnh: Quang Hùng

Để việc giãn dân thành công, giảm áp lực trong khu vực đô thị lõi, cùng với việc giãn dân cơ học, theo ông Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - Môi trường, cần tiếp tục theo đuổi và làm đến cùng việc di dời các cơ sở bệnh viện, trường học ra khỏi nội đô, bởi đây chính là những cơ sở thu hút rất đông người dân, học sinh, sinh viên đến trung tâm Hà Nội: "Chúng ta sẽ cam kết rằng, những người di chuyển đi thì được gì, và thứ hai xây dựng khu đô thị lõi là xây kiểu gì, có tôn trong bệ dày ở đấy, có giữ được không, hay đập đi làm lại"?

Để di dân thành công, góp phần “giải nén” đô thị lõi, theo PGS.TS Nguyễn Đức Lộc, Viện trưởng Viện Nghiên cứu đời sống xã hội, cần lưu ý, việc di dời không chỉ là chỗ ở, mà đó là di dời không gian sống của người dân. Đó là những yếu tố tiềm ẩn, là vô hình, không dễ nhìn thấy, nhưng có khả năng gây những e ngại về mặt tâm lý cho các cư dân phải di dời: "Thứ nhất, đó không phải là việc di dời diện tích từ nhà chỗ này sang nhà chỗ kia đâu, mà cần phải tính toán cả một thiết chế cộng đồng xung quanh họ, ví dụ liên quan đến học hành, giải trí, liên quan đến đời sống tín ngưỡng, đời sống tinh thần nữa. Tất cả những thiết chế đấy cần phải được tính vào trong bài toán quy hoạch cho cả một cộng đồng di dời", PGS.TS Nguyễn Đức Lộc cho biết.

Giãn dân khu vực đô thị lõi theo quy hoạch Thủ đô Hà Nội là yêu cầu cấp thiết để tái thiết không gian đô thị, giảm điểm nghẽn hạ tầng và mở ra hướng phát triển bền vững hơn cho Thủ đô. Để làm được điều này, lợi ích của người dân cần được đặt ở vị trí trung tâm. Khi người dân hiểu rõ mục tiêu, lộ trình và quyền lợi của mình, có sự đồng thuận, việc thực hiện mới thuận lợi, dễ dàng.

Quách Đồng/VOV Giao thông

Nguồn VOV : https://vov.vn/xa-hoi/ha-noi-di-doi-hon-860000-dan-buoc-di-chien-luoc-de-giai-nen-do-thi-post1266794.vov