Theo nội dung Quy hoạch tổng thể Thủ đô vừa được công bố, đô thị hữu ngạn sông Hồng sẽ tiếp tục giữ vai trò trung tâm đầu não chính trị, hành chính, văn hóa, di sản, tài chính, thương mại dịch vụ, hội nhập quốc tế, y tế, giáo dục đào tạo và logistics của Hà Nội.
Khu vực này nằm ở phía Nam sông Hồng, kéo dài tới vành đai xanh sông Đáy ở phía Tây và giáp Vành đai 4 ở phía Nam. Quy mô diện tích được duy trì khoảng 45.317 ha tới năm 2045 và 2065.
Hạn chế xe cá nhân, phát triển dịch vụ đêm ở phố cổ
Theo quy hoạch, Hà Nội sẽ đẩy mạnh phát triển giao thông công cộng và phương tiện thân thiện môi trường, đồng thời xác lập các vùng phát thải thấp trong khu vực nội đô.
Tại khu phố cổ, thành phố định hướng khôi phục hình ảnh không gian kiến trúc 36 phố phường, hình thành các khu phố đi bộ và hạn chế phương tiện giao thông cá nhân.
Hà Nội định hướng khôi phục hình ảnh không gian kiến trúc 36 phố phường, hình thành các khu phố đi bộ và hạn chế phương tiện giao thông cá nhân.
Một số không gian công cộng cũng được nghiên cứu khai thác để phát triển dịch vụ văn hóa, du lịch, ẩm thực, thương mại truyền thống, trải nghiệm văn hóa phố cổ và dịch vụ đêm.
Theo quy hoạch, Hà Nội sẽ từng bước di dời và chuyển đổi chức năng các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm, cơ sở điều trị bệnh truyền nhiễm và các trường đại học, cao đẳng quy mô nhỏ không đáp ứng tiêu chuẩn.
Quỹ đất sau di dời được ưu tiên phát triển hạ tầng xã hội, công viên cây xanh, bãi đỗ xe và các tiện ích công cộng chất lượng cao; hạn chế phát triển nhà ở mới.
Song song với đó, khu vực hai bên Vành đai 4 sẽ được phát triển thành chuỗi đô thị mới hiện đại, đóng vai trò vùng đệm giảm tải cho nội đô.
Các khu vực này được định hướng phát triển theo mô hình TOD (mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm) với các khu ở mật độ cao quanh ga đường sắt đô thị, tăng cường không gian xanh và kết nối nội đô bằng hệ thống metro trong khoảng 15 phút.
Hà Nội cũng định hướng hình thành các trung tâm thương mại, dịch vụ, logistics và cảng cạn ICD tại các cửa ngõ giao thông và ga đầu mối.
Ngoài ra, thành phố sẽ xây dựng các không gian xanh quy mô lớn kết hợp hồ điều hòa để tạo sự chuyển tiếp hài hòa giữa khu vực nội đô mật độ cao với vành đai xanh sông Nhuệ, sông Đáy.
Bảo tồn phố cổ, Hồ Gươm và các di sản lịch sử
Theo quy hoạch, khu vực nội đô lịch sử và nội đô mở rộng tiếp tục là trung tâm chính trị, hành chính của quốc gia và thành phố.
Không gian này tập trung nhiều di tích lịch sử, văn hóa và danh thắng quan trọng như Hoàng thành Thăng Long, khu phố cổ, phố cũ, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hồ Gươm, Hồ Tây cùng các khu vực phụ cận.
Quy hoạch mới định hướng tái thiết khu nội đô lịch sử Hà Nội theo hướng bảo tồn di sản và phát triển đô thị hiện đại.
Hà Nội định hướng nghiên cứu các giải pháp bảo tồn kết hợp tái thiết nhằm phát huy giá trị không gian kiến trúc đô thị hiện có. Các hoạt động xây dựng mới phải bảo đảm nâng cao chất lượng cảnh quan, đồng thời phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử và kiến trúc.
Theo quy hoạch, thành phố cũng định hướng thiết lập khu tài chính với các cơ chế đặc thù tập trung vào tài chính công, dựa trên lợi thế gần các cơ quan hành chính - chính trị, hệ thống ngân hàng lớn và các tổ chức quốc tế.
Một trong những điểm đáng chú ý của quy hoạch lần này là định hướng tổ chức lại không gian nội đô theo mô hình “đa tầng - đa lớp”.
Theo đó, Hà Nội sẽ tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất thông qua phát triển không gian ngầm và mô hình đô thị nén tại các nút giao thông công cộng.
Hạ tầng ngầm, giao thông công cộng và không gian trên cao sẽ được tổ chức đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng sống và giá trị cảnh quan đô thị.
Thành phố cũng định hướng tái thiết đô thị theo từng phân vùng, bao gồm tái thiết kết hợp bảo tồn, tái thiết một phần hoặc tái thiết đồng bộ theo khu vực, cụm công trình và khu dân cư.
Các khu chung cư cũ sẽ tiếp tục được cải tạo, xây dựng lại theo kế hoạch của thành phố. Hà Nội đồng thời cho phép phát triển công trình cao tầng có kiểm soát tại các khu vực TOD và các điểm nhấn đô thị, với điều kiện đáp ứng yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.
Minh Quang