Chiến dịch nâng cao chất lượng dân số
Những ngày qua, Trạm Y tế phường Hoàn Kiếm phối hợp với các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản trung ương, Bệnh viện K đã tư vấn, khám chiến dịch lồng ghép chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình và nâng cao chất lượng dân số năm 2026 cho gần 200 người dân là phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, trước kết hôn, đã kết hôn, phụ nữ có thai, cho con bú, phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh. Thanh niên nam nữ cần tư vấn phòng tránh vô sinh và khám sức khỏe trước kết hôn. Tại đây, người dân được các bác sĩ tư vấn cung cấp kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình; khám, siêu âm vú, phụ khoa; đo loãng xương; siêu âm tuyến giáp, khớp gối (khi có chỉ định); xét nghiệm, đánh giá chức năng gan… miễn phí; sàng lọc ung thư cổ tử cung theo nhu cầu tự nguyện…
Điều này cho thấy, công tác phối hợp giữa đội ngũ chuyên gia đầu ngành và hệ thống y tế cơ sở không chỉ mang kỹ thuật y tế hiện đại về tận Trạm Y tế phường, giúp giảm tải cho bệnh viện tuyến trên, mà còn tạo điều kiện cho người dân, đặc biệt là phụ nữ và người cao tuổi được chẩn đoán sớm các bệnh lý hiểm nghèo.
Chương trình khám nâng cao chất lượng dân số cho người dân phường Hoàn Kiếm. Ảnh: Trần Thảo
Phấn khởi khi được phường Hoàn Kiếm quan tâm, tư vấn, khám sức khỏe trước kết hôn miễn phí, chị Phạm Mỹ Anh (sinh năm 2004, phường Hoàn Kiếm) bày tỏ: “Thay vì phải tự tìm kiếm thông tin và lo lắng về chi phí tại các bệnh viện lớn, chúng tôi được tạo điều kiện kiểm tra sức khỏe trước kết hôn ngay tại phường với quy trình nhanh chóng, chuyên nghiệp. Những thông tin về sức khỏe sinh sản, di truyền được các bác sĩ giải đáp cặn kẽ, giúp chúng tôi xóa bỏ những lo lắng và nhận thức rõ hơn về trách nhiệm đối với sức khỏe của bản thân cũng như bạn đời”.
Bà Vũ Thị Bích Thuận (sinh năm 1951, phường Hoàn Kiếm) chia sẻ: “Tôi rất phấn khởi vì không cần phải đi xa, mà vẫn được các bác sĩ đầu ngành trực tiếp thăm khám, tư vấn. Thay vì phải xếp hàng chờ đợi tại các bệnh viện lớn, chúng tôi được siêu âm, xét nghiệm và tầm soát các bệnh về xương khớp, tuyến giáp hoàn toàn miễn phí. Đây là cơ hội tốt để phụ nữ kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường của cơ thể để có hướng điều trị sớm”.
Giám đốc Trạm Y tế phường Hoàn Kiếm Đoàn Văn Việt cho biết, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, phường Hoàn Kiếm đang tập trung hiện đại hóa hệ thống y tế cơ sở với 3 trụ cột chiến lược. Đó là đổi mới chính sách dân số, chuyển trọng tâm từ hạn chế sinh sản sang tôn trọng quyền tự quyết của các cặp vợ chồng, đồng thời đẩy mạnh giáo dục để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh.
Phường Hoàn Kiếm tiên phong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, xây dựng kế hoạch thành lập Trung tâm Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và triển khai chương trình khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người dân trong năm nay; thành lập Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe răng miệng chất lượng cao. Cùng đó, địa phương cũng nâng cao năng lực chuyên môn, ký kết hợp tác với 5 bệnh viện trung ương để chuyển giao kỹ thuật, kết hợp với việc kiểm soát chặt chẽ thông tin quảng cáo y tế sai lệch. Việc mở rộng hợp tác chuyên sâu và triển khai đồng bộ các giải pháp khẳng định quyết tâm của phường Hoàn Kiếm trong việc xây dựng hệ thống y tế hiện đại, đảm bảo mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Chuyển đổi số trong quản lý dân số
Phó Chủ tịch UBND phường Hoàn Kiếm Nguyễn Thị Hồng Trang cho biết, Hoàn Kiếm là phường trung tâm của Thủ đô với quy mô dân số hơn 105.000 người và mức sinh khoảng 827 trẻ mỗi năm. Chiến dịch truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình và nâng cao chất lượng dân số là hoạt động thiết thực là mắt xích quan trọng trong việc mang kiến thức và dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với nhân dân.
Các bác sĩ siêu âm tuyến giáp cho người dân Hà Nội. Ảnh: Trạm Y tế phường Hoàn Kiếm
Thông qua các chiến dịch truyền thông lồng ghép dịch vụ y tế chất lượng cao, phường Hoàn Kiếm tập trung triển khai đồng bộ nhóm giải pháp xuyên suốt vòng đời. Giai đoạn đầu đời đẩy mạnh tầm soát trước sinh, sơ sinh và khám sàng lọc tại hệ thống trường học để đảm bảo trẻ em phát triển khỏe mạnh. Thanh niên trong độ tuổi sinh sản được tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân, giáo dục giới tính, phổ biến Luật Dân số 2025 và thúc đẩy bình đẳng giới nhằm cân bằng tỷ số giới tính khi sinh.
Cùng đó, phường Hoàn Kiếm cũng duy trì mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng, giúp người cao tuổi tiếp cận kiến thức y khoa chuyên sâu và thích ứng an toàn với quá trình già hóa dân số. Không chỉ vậy, việc phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia đầu ngành cùng nỗ lực xây dựng lối sống lành mạnh, dinh dưỡng hợp lý không chỉ giúp nâng cao tầm vóc, tuổi thọ người dân, mà còn tận dụng tối hiệu quả cơ cấu "dân số vàng", tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của Thủ đô.
Đề cập đến vấn đề này, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện cho biết, Luật Dân số số 113/2025/QH15 đã được Quốc hội khóa XV thông qua vào ngày 10-12-2025 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026, đánh dấu bước chuyển trọng tâm trong công tác dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Luật Dân số tập trung 4 chính sách lớn gồm duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số.
Giám đốc Sở Y tế Hà Nội yêu cầu hệ thống y tế Thủ đô, đặc biệt là tuyến xã, phường, phải nắm vững Luật Dân số để tư vấn kịp thời. Đồng thời, trạm y tế các xã, phường cần đầu tư về trang thiết bị và phương tiện truyền thông, tạo nền tảng đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác dân số. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp lãnh đạo và hệ thống y tế cơ sở, ngành Y tế Hà Nội đang tập trung triển khai đồng bộ, hiệu quả các chương trình mục tiêu về dân số, góp phần nâng cao chất lượng dân số, giảm gánh nặng bệnh tật, cải thiện sức khỏe cộng đồng và tạo nền tảng để nâng cao đời sống của người dân trên địa bàn.
Thời gian qua, phường Thượng Cát đã phối hợp với các bệnh viện tuyến trên (Ung bướu Hà Nội, Đa khoa Y học cổ truyền, Mắt Sài Gòn và Medlatec) tổ chức chiến dịch chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân; khám sức khỏe miễn phí cho người dân trên địa bàn. Hơn 500 người dân trực tiếp tham gia chiến dịch đã được các bác sĩ tư vấn chuyên sâu, siêu âm, xét nghiệm, tầm soát ung thư (vú, cổ tử cung) và khám các chuyên khoa nội, xương khớp, mắt. Cùng với đó, các chiến dịch truyền thông được đẩy mạnh, lồng ghép tư vấn chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, góp phần nâng cao chất lượng dân số tại địa phương. Chiến dịch tập trung vào phụ nữ trong độ tuổi sinh sản (15-60 tuổi) và người cao tuổi tại địa phương. Chương trình không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh lý, mà còn nâng cao nhận thức, từng bước cải thiện chất lượng dân số và hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu tại địa bàn.
Thảo Trần