Hà Nội đưa khoa học, công nghệ vào phát triển làng nghề

3 giờ trướcBài gốc

Khoa học, công nghệ mở đường cho làng nghề phát triển

Hà Nội là địa phương có hệ thống làng nghề lớn nhất cả nước, với khoảng 1.350 làng có nghề và làng nghề truyền thống. Trong đó, 337 làng nghề, làng nghề truyền thống và nghề truyền thống đã được UBND thành phố công nhận, gồm 269 làng nghề, 61 làng nghề truyền thống, 7 nghề truyền thống.

Hà Nội có khoảng 1.350 làng có nghề và làng nghề truyền thống. Ảnh minh họa

Các làng nghề Hà Nội hoạt động đa dạng trong 6 nhóm ngành nghề như: chế biến nông - lâm - thủy sản, sản xuất thủ công mỹ nghệ, đồ gỗ, mây tre đan, gốm sứ, dệt may, cơ khí nhỏ, sinh vật cảnh, xử lý nguyên liệu và các dịch vụ phục vụ sản xuất, đời sống nông thôn. Mỗi làng nghề đều mang bản sắc riêng, tạo ra những sản phẩm độc đáo, tinh xảo, gắn với truyền thống lâu đời.

Với lợi thế đó, khu vực làng nghề của Hà Nội đã và đang đóng góp đáng kể cho phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Doanh thu từ các làng nghề ước đạt hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm cho khoảng 800.000 lao động. Đặc biệt, sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Hà Nội đã xuất khẩu tới 89 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có nhiều thị trường lớn như: Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động sản xuất tại các làng nghề vẫn bộc lộ không ít hạn chế. Phần lớn các cơ sở sản xuất có quy mô nhỏ, phân tán, năng lực sản xuất còn thấp, phụ thuộc nhiều vào lao động thủ công. Yêu cầu kỹ năng cao trong khi thiếu lao động lành nghề khiến việc mở rộng sản xuất gặp khó khăn. Đáng chú ý, sản phẩm làng nghề khó đảm bảo tính đồng đều như sản xuất công nghiệp, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Một vấn đề khác cũng đang đặt ra là áp lực môi trường tại nhiều làng nghề. Hoạt động sản xuất thủ công, sử dụng công nghệ lạc hậu khiến việc xử lý chất thải, khí thải còn hạn chế, đòi hỏi phải có giải pháp quản lý và đổi mới công nghệ đồng bộ.

Trong bối cảnh Hà Nội đang xây dựng quy hoạch phát triển với tầm nhìn dài hạn, xác định công nghiệp, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng, việc đưa các yếu tố này vào khu vực làng nghề trở thành yêu cầu tất yếu. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn là hướng đi quan trọng để bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề trong điều kiện mới.

Hà Nội thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ vào phát triển công nghiệp nông thôn. Ảnh minh họa

Khuyến công dẫn dắt ứng dụng công nghệ, hướng tới phát triển bền vững

Để thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ vào phát triển công nghiệp nông thôn, đặc biệt tại các làng nghề truyền thống, mới đây TP. Hà Nội đã ban hành Chương trình khuyến công giai đoạn 2026 - 2030 với nhiều định hướng cụ thể.

Theo đó, thành phố sẽ hỗ trợ xây dựng các mô hình trình diễn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và ứng dụng máy móc tiên tiến vào sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. Dự kiến sẽ có 5 mô hình trình diễn kỹ thuật được triển khai nhằm phổ biến công nghệ mới, sản xuất sản phẩm mới cho các cơ sở công nghiệp nông thôn. Các mô hình này tập trung vào chế biến sâu, ứng dụng công nghệ cao, tổ chức sản xuất theo hướng tuần hoàn, phù hợp với nhu cầu thị trường và định hướng phát triển của từng địa phương.

Song song với đó, khoảng 65-70 cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn sẽ được hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị và dây chuyền công nghệ hiện đại. Việc đổi mới, nâng cấp quy trình sản xuất theo hướng tự động hóa không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn góp phần giảm chi phí, tăng khả năng cạnh tranh.

Một điểm đáng chú ý, Hà Nội sẽ đẩy mạnh liên kết giữa các cơ sở sản xuất với các cơ sở đào tạo trong nghiên cứu, chế tạo và ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến. Hoạt động kết nối cung - cầu công nghệ cũng được tăng cường, tạo điều kiện để các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tiếp cận nguồn lực đổi mới, từng bước chuyển đổi mô hình sản xuất.

Không chỉ tập trung vào sản xuất, TP. Hà Nội còn chú trọng đến các yếu tố phát triển bền vững. Thời gian tới, Hà Nội sẽ thí điểm mô hình “làng nghề xanh” tại 10 làng, gắn với ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát môi trường. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm giải quyết bài toán môi trường tại các làng nghề, đồng thời nâng cao hình ảnh và giá trị sản phẩm.

Bên cạnh đó, các giải pháp như xây dựng và bảo hộ thương hiệu làng nghề, triển khai truy xuất nguồn gốc, áp dụng tiêu chuẩn chất lượng gắn với bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế tuần hoàn cũng được đẩy mạnh. Việc ứng dụng thương mại điện tử sẽ giúp các sản phẩm làng nghề mở rộng thị trường tiêu thụ, tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Hà Nội cũng định hướng phát triển làng nghề gắn với du lịch nông thôn, du lịch trải nghiệm, qua đó khai thác hiệu quả giá trị văn hóa, lịch sử của các làng nghề, tạo thêm nguồn thu và việc làm cho người dân.

Giai đoạn 2025 - 2030, TP. Hà Nội đặt mục tiêu giá trị sản xuất làng nghề tăng bình quân khoảng 10% mỗi năm. Để đạt được mục tiêu này, việc phát huy vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong hoạt động khuyến công được xác định là yếu tố then chốt.

Định hướng đẩy mạnh chính sách khuyến công trên cơ sở khoa học, công nghệ không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, mà còn góp phần khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, sản xuất kinh doanh trong khu vực công nghiệp nông thôn. Qua đó, thúc đẩy kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn của Thủ đô trong giai đoạn tới.

Hà Nội triển khai chương trình khuyến công giai đoạn 2026 - 2030 với trọng tâm ứng dụng khoa học, công nghệ vào làng nghề. Thành phố dự kiến xây dựng 5 mô hình trình diễn kỹ thuật, hỗ trợ 65-70 cơ sở đầu tư máy móc hiện đại, thí điểm “làng nghề xanh” tại 10 địa điểm, gắn với chuyển đổi số, giám sát môi trường và phát triển thương mại điện tử, hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững.

Linh Đan

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/ha-noi-dua-khoa-hoc-cong-nghe-vao-phat-trien-lang-nghe-452933.html