Hà Nội: Gỡ 'nút thắt' mặt bằng cho tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

2 giờ trướcBài gốc

Chờ gỡ vướng thủ tục

Tại xã Quang Minh, đến ngày 15/4, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ GPMB đoạn tuyến đường sắt dài khoảng 6,5km đang được triển khai theo kế hoạch. Tổng diện tích đất phải thu hồi khoảng 22,31ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 14,87ha và đất giao thông, thủy lợi khoảng 7,44ha.

Đoạn tuyến đường sắt đi qua địa bàn xã Quang Minh dài khoảng 6,5km.

Đáng chú ý, trong phạm vi dự án có 5 hộ dân xây dựng nhà ở trên 7 thửa đất phải thu hồi. UBND xã đang tiếp tục xác minh nguồn gốc đất để làm cơ sở xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ. Dự kiến, các hộ này sẽ được bố trí tái định cư với tổng diện tích khoảng 1.000m² tại khu tái định cư phục vụ dự án đường 48m, đoạn từ thôn Yên Vinh đến đường 36m Khu công nghiệp Quang Minh.

Về tổ chức thực hiện, địa phương đã chủ động từ rất sớm. Ban chỉ đạo GPMB được thành lập từ tháng 7/2025, tiếp đó là Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cùng Tổ công tác chuyên trách vào đầu tháng 8/2025. Tổng kinh phí dự kiến cho công tác này khoảng 108,063 tỷ đồng, đã được lập và trình các cơ quan chức năng thẩm định.

Phó Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Trần Văn Minh cho biết, đến nay, toàn bộ diện tích đất cần thu hồi đã được rà soát, quy chủ đạt 100%. Công tác đo đạc, chỉnh lý bản đồ GPMB cũng đã hoàn thành trên toàn tuyến qua 17 thôn. Tuy nhiên, bước kiểm kê chi tiết tài sản trên đất vẫn chưa thể triển khai do dự án chưa được cắm mốc giới ngoài thực địa và chưa được thẩm định kinh phí đo đạc.

Song song đó, các hạng mục hạ tầng kỹ thuật đang được chuẩn bị. Tuyến điện trung thế 22kv nằm trong phạm vi dự án đã được thống kê, thu thập hồ sơ để lập phương án di dời. Tháng 3/2026, địa phương đã phối hợp với Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng) thống nhất phương án đấu nối hạ tầng kỹ thuật và công trình hoàn trả.

"Tuy nhiên, các thủ tục thẩm định vẫn là "nút thắt" lớn nhất. Hiện dự án chưa được cắm mốc giới, chưa được phê duyệt kinh phí đo đạc bản đồ và cũng chưa được Sở Xây dựng Hà Nội thẩm định Báo cáo kinh tế - kỹ thuật. Đây là những điều kiện bắt buộc để triển khai các bước tiếp theo như kiểm kê, lập và phê duyệt phương án bồi thường", ông Minh nhấn mạnh.

Khối lượng lớn, áp lực GPMB gia tăng

Tại xã Thuận An, đoạn tuyến qua địa bàn dài khoảng 3,7km, với tổng diện tích đất dự kiến thu hồi lên tới 256.000m². Trong đó, đất nông nghiệp chiếm 167.000m², liên quan trực tiếp đến 420 hộ dân tại 8 thôn.

Điểm thuận lợi là dự án không phải thu hồi đất ở, song vẫn phát sinh nhiều yếu tố phức tạp như di dời 5 ngôi mộ và xử lý hàng loạt công trình hạ tầng kỹ thuật. Đến nay, địa phương đã hoàn thành quy chủ 100% số hộ có đất nông nghiệp bị thu hồi; trong đó 342 hộ đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, còn 78 hộ đang tiếp tục được xác minh, hoàn thiện hồ sơ.

Công tác đo đạc hiện trạng, lập hồ sơ kỹ thuật thửa đất đã được triển khai; phương án quy chủ, giải thửa cũng đã được niêm yết công khai để lấy ý kiến người dân. Đối với hệ thống điện, phương án di dời đã được thống nhất với đơn vị quản lý, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 12 tỷ đồng. Việc di dời 5 ngôi mộ cũng đạt sự đồng thuận khi các hộ gia đình đều cam kết thực hiện theo kế hoạch.

Tuy nhiên, những khó khăn về cơ chế và thực tiễn đang tác động trực tiếp đến tiến độ. Việc chuyển đổi mô hình chính quyền 2 cấp khiến thẩm quyền về thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường có sự thay đổi, dẫn tới lúng túng trong áp dụng quy định. Một số bất cập trong chính sách bồi thường đối với cây trồng, công trình trên đất nông nghiệp cũng khiến người dân chưa đồng thuận.

Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Nguyễn Văn Hân cho biết, thực tế còn ghi nhận tình trạng một số hộ dân tập trung kiến nghị được bố trí đất dịch vụ khi bị thu hồi đất sản xuất, hoặc đề nghị áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất cao hơn. Bên cạnh đó, chênh lệch giữa giá đất do Nhà nước quy định và giá thị trường cũng tạo ra tâm lý so sánh, ảnh hưởng đến công tác vận động.

Một vướng mắc quan trọng khác là ranh giới GPMB chưa được phê duyệt và bàn giao chính thức, khiến địa phương chưa thể xác định chính xác phạm vi thu hồi đất. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ kỹ thuật mà còn gây khó khăn trong công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Lãnh đạo TP Hà Nội họp với các Ban Chỉ đạo các dự án hạ tầng giao thông quan trọng của thành phố ngày 15/4. Ảnh: Viết Thành.

Cần cơ chế linh hoạt, đẩy nhanh tiến độ

Theo ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hình thành hành lang vận tải hiện đại, kết nối khu vực trung du, miền núi phía Bắc với Thủ đô và hệ thống cảng biển.

Đoạn tuyến qua địa bàn Hà Nội đi qua 6 xã. Riêng nhu cầu vốn cho công tác GPMB trong năm 2026 ước tính khoảng 5.834 tỷ đồng, cho thấy quy mô rất lớn và áp lực tiến độ không nhỏ.

Hiện nay, một trong những vướng mắc lớn nhất là việc chậm bàn giao mốc giới ngoài thực địa. Ngoài ra, cần rà soát kỹ để tránh chồng lấn với dự án đường kết nối sân bay Gia Bình (Bắc Ninh), bảo đảm đồng bộ trong tổ chức thi công và khai thác.

Để tháo gỡ, các cơ quan chức năng được đề nghị sớm hoàn thiện hồ sơ cắm mốc GPMB, bàn giao cho địa phương làm cơ sở đo đạc, xác định phạm vi thu hồi đất. Đồng thời, cần áp dụng các giải pháp thi công linh hoạt tại các điểm giao cắt, bảo đảm tiến độ chung của toàn tuyến. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành công tác GPMB và các thủ tục liên quan trong quý I/2027.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Bùi Duy Cường cũng cho biết, toàn tuyến qua địa bàn thành phố có chiều dài khoảng 43,5km, diện tích thu hồi khoảng 309ha, liên quan đến hơn 900 hộ cần tái định cư và hơn 850 ngôi mộ phải di dời.

Đến nay, các địa phương đã cơ bản hoàn thành bước rà soát, quy chủ theo hồ sơ sơ bộ. Hiện thành phố đang đề xuất 5 khu tái định cư với tổng diện tích khoảng 5ha, đồng thời xác định hai khu quy tập mộ chính, tạo cơ sở triển khai các bước tiếp theo.

Trước tình hình đó, lãnh đạo thành phố Hà Nội đề nghị, các sở, ngành tiếp tục chủ động rà soát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, nhất là các vướng mắc liên quan đến mặt bằng, vật liệu xây dựng, giá cả thị trường và tổ chức thi công, bảo đảm tiến độ các dự án. Trường hợp vượt thẩm quyền, cần báo cáo ngay để lãnh đạo thành phố xem xét, chỉ đạo xử lý.

Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có tổng vốn 203.231 tỷ đồng, tương đương 8,37 tỷ USD.

Điểm đầu dự án tại vị trí nối ray qua biên giới (tỉnh Lào Cai), điểm cuối tại ga Lạch Huyện (Hải Phòng), dài gần 391km; chiều dài tuyến nhánh 27,9km, đi qua 9 tỉnh, thành phố: Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng.

Tuyến đường sắt được đầu tư mới đường đơn, khổ 1,435m, vận chuyển chung hành khách, hàng hóa; tốc độ thiết kế 160km/giờ với tuyến chính từ ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng; tốc độ thiết kế 120km/giờ với đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội; tốc độ 80km/giờ với các đoạn tuyến còn lại; phấn đấu hoàn thành dự án chậm nhất năm 2030.

Mai Thu

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/ha-noi-go-nut-that-mat-bang-cho-tuyen-duong-sat-lao-cai-ha-noi-hai-phong-1922604171036035.htm