Hà Nội 'gỡ vướng' dự án chậm triển khai: Khơi thông nguồn lực, siết chặt kỷ cương đất đai

2 giờ trướcBài gốc

Chương trình Thời sự đặc biệt ngày 28-4, với chủ đề "Hà Nội gỡ vướng cho các dự án, kiên quyết xử lý chủ đầu tư chây ì". Ảnh: Phan Anh

Lãng phí nguồn lực, ảnh hưởng phát triển

Trên địa bàn Hà Nội, không khó để bắt gặp những khu đất đã được giao cho các dự án nhưng vẫn bỏ hoang, cỏ mọc um tùm, hạ tầng dang dở. Nhiều dự án có quy mô lớn, vị trí đắc địa, thậm chí đã hoàn tất giải phóng mặt bằng từ hàng chục năm trước, song đến nay vẫn chưa thể đưa vào sử dụng. Thực trạng này không chỉ gây lãng phí nghiêm trọng tài nguyên đất đai mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quy hoạch, mỹ quan đô thị và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Để xử lý dứt điểm tình trạng này, thành phố đã triển khai một đợt rà soát quy mô lớn đối với các dự án vốn ngoài ngân sách chậm triển khai. Tiếp nối tinh thần của Nghị quyết 04/NQ-HĐND, UBND thành phố ban hành Thông báo số 396/TB-UBND, yêu cầu các chủ đầu tư báo cáo đầy đủ tình trạng dự án, nguyên nhân chậm tiến độ và cam kết triển khai.

Theo yêu cầu, trước ngày 30-4-2026, các nhà đầu tư phải gửi báo cáo chi tiết, trong đó làm rõ 6 nội dung trọng tâm: Tiến độ thực hiện; tình trạng pháp lý; các khó khăn, vướng mắc; năng lực tài chính; trách nhiệm đối với việc chậm tiến độ và phương án, cam kết triển khai trong thời gian tới. Đây được xem là bước “soi chiếu toàn diện” nhằm đánh giá thực chất năng lực của từng dự án.

Thực tế tại địa bàn xã Mê Linh cho thấy rõ những bất cập kéo dài. Một dự án bãi đỗ xe kết hợp nhà ở thương mại dịch vụ rộng hơn 4ha, dù đã giải phóng mặt bằng từ trước năm 2008, nhưng đến nay vẫn là bãi đất hoang. Nguyên nhân không chỉ đến từ thay đổi quy hoạch mà còn do chủ đầu tư không chủ động phối hợp với chính quyền để hoàn thiện thủ tục điều chỉnh.

Nhiều dự án khác cũng rơi vào tình trạng tương tự. Dự án Khu nhà ở Hoàng Vân, rộng hơn 9ha, đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính từ năm 2008 nhưng vẫn “đứng bánh” do vướng khớp nối quy hoạch và chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng. Hay Khu đô thị Cienco 5 quy mô hơn 70ha, dù đã hoàn thiện hạ tầng cơ bản, vẫn chưa thể triển khai tiếp do chờ điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Theo thống kê, trên địa bàn xã Mê Linh hiện có 24 dự án chậm triển khai thuộc danh sách rà soát. Những vướng mắc phổ biến nhất bao gồm điều chỉnh quy hoạch kéo dài, chậm giải phóng mặt bằng và thủ tục pháp lý chồng chéo.

Dự án Công viên Kim Quy chậm triển khai trên địa bàn xã Vĩnh Thanh, Hà Nội (ảnh chụp 28-4). Ảnh Phạm Hùng.

Đáng chú ý, toàn thành phố hiện còn 341 dự án chậm triển khai, giảm đáng kể so với 712 dự án được rà soát vào năm 2025. Điều này cho thấy bước đầu công tác xử lý đã có hiệu quả, song vẫn còn nhiều tồn tại cần tiếp tục tháo gỡ.

Theo GS.TS. Đặng Hùng Võ, Nguyên thứ trưởng Bộ Tài nguyên&Môi trường (nay là Bộ Nông Nghiệp&Môi trường), nguyên nhân khiến các dự án chậm triển khai có thể chia thành hai nhóm chính. Thứ nhất là do năng lực chủ đầu tư, khi nhiều doanh nghiệp đề xuất dự án nhưng không đủ khả năng thực hiện. Thứ hai là từ phía quản lý nhà nước, khi một số nơi còn chậm trễ trong xử lý thủ tục, chưa quyết liệt tháo gỡ khó khăn.

Đồng quan điểm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam Nguyễn Văn Đính nhấn mạnh, bên cạnh nguyên nhân từ doanh nghiệp, còn tồn tại một nhóm vướng mắc lớn đến từ thể chế, quy hoạch và giải phóng mặt bằng. Nhiều dự án phải điều chỉnh quy hoạch, chồng lấn giữa các cấp quy hoạch hoặc thay đổi chính sách khiến doanh nghiệp lúng túng, không biết triển khai theo hướng nào.

Theo ông Nguyễn Văn Đính, việc chậm triển khai không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn tác động tiêu cực đến nhiều chủ thể khác. Với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, dòng vốn bị “chôn” trong các dự án kéo dài khiến hiệu quả đầu tư suy giảm, sức khỏe tài chính yếu đi.

Với Nhà nước, các dự án chậm tiến độ làm gián đoạn quy hoạch, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và chỉnh trang đô thị. Còn với người dân, nhiều trường hợp đã bàn giao đất với kỳ vọng phát triển, nhưng lại không được hưởng lợi, dẫn đến suy giảm niềm tin.

Đáng chú ý, tổng nguồn vốn bị “đóng băng” trong các dự án dở dang được ước tính lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng. Nếu được khơi thông, đây sẽ là nguồn lực rất lớn để tái đầu tư, kích thích tăng trưởng và tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều ngành nghề liên quan.

Chủ trương đúng, vừa tháo gỡ vừa sàng lọc

Từ hơn 700 dự án chậm triển khai được rà soát trước đó, Hà Nội đã từng bước “thanh lọc” bằng cách phân loại rõ nguyên nhân và xử lý theo từng nhóm cụ thể. Đến nay, 181 dự án đã bị thu hồi, hàng trăm dự án khác được tháo gỡ để tiếp tục triển khai, qua đó phát đi thông điệp rõ ràng: Đất đai không thể bị lãng phí.

Điểm đáng chú ý trong đợt rà soát lần này là cách tiếp cận có hệ thống và minh bạch. Thay vì xử lý dàn trải, thành phố lựa chọn phân loại rõ từng nhóm nguyên nhân, từ đó đưa ra giải pháp phù hợp: Dự án vướng mắc khách quan được hỗ trợ tháo gỡ; dự án yếu kém, chây ì sẽ bị xử lý dứt điểm.

Ông Nguyễn Văn Đính đánh giá, việc Hà Nội kiên quyết rà soát, phân loại và xử lý các dự án chậm triển khai được đánh giá là chủ trương đúng đắn. Thành phố không chỉ dừng lại ở việc thu hồi dự án mà hướng tới mục tiêu cao hơn là “làm sạch” môi trường đầu tư, đảm bảo đất đai được sử dụng hiệu quả.

Để việc rà soát đạt hiệu quả thực chất, GS.TS Đặng Hùng Võ cho rằng, cần đặc biệt chú trọng đánh giá năng lực tài chính của chủ đầu tư - yếu tố mang tính quyết định đến khả năng triển khai dự án. Tuy nhiên, không thể đòi hỏi tất cả doanh nghiệp đều có quy mô vốn lớn ngay từ đầu, mà cần có cơ chế linh hoạt để huy động nguồn lực.

Theo kinh nghiệm quốc tế, nhiều quốc gia áp dụng mô hình “doanh nghiệp dự án”, trong đó mỗi dự án được thực hiện bởi một pháp nhân riêng, có thể huy động vốn từ nhiều doanh nghiệp khác nhau để đảm bảo đủ năng lực tài chính. Đây là hướng đi đáng tham khảo để nâng cao chất lượng lựa chọn nhà đầu tư tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đảm bảo tính minh bạch và ổn định của chính sách cũng là yếu tố then chốt. Thực tế cho thấy, nhiều nhà đầu tư không đặt nặng ưu đãi thuế mà cần một môi trường thủ tục thông suốt, ổn định để triển khai dự án hiệu quả.

Việc thành phố đặt ra mốc thời gian cụ thể, yêu cầu chủ đầu tư phải báo cáo và cam kết tiến độ rõ ràng, đồng thời kiên quyết thu hồi đối với các trường hợp không đủ năng lực, đang tạo ra một “bộ lọc” cần thiết. Đây chính là bước đi quan trọng để vừa tháo gỡ khó khăn, vừa sàng lọc những dự án yếu kém.

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển ngày càng cao, đất đai - nguồn lực đặc biệt quan trọng không thể tiếp tục bị lãng phí. Việc rà soát, xử lý các dự án chậm triển khai không chỉ nhằm giải quyết tồn đọng, mà còn là bước đi chiến lược để tái phân bổ nguồn lực, thiết lập lại kỷ cương trong quản lý đất đai và tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô.

Phương Nga

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ha-noi-go-vuong-du-an-cham-trien-khai-khoi-thong-nguon-luc-siet-chat-ky-cuong-dat-dai-747467.html