Dự Lễ khánh thành có bà Đỗ Thị Thanh Xuân, Chủ tịch UBMT Tổ quốc xã Chuyên Mỹ; Bà Nguyễn Thị Thùy Hương, Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ; Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã Chuyên Mỹ... cùng đông đảo bà con nhân dân và du khách thập phương. Đó là sự hiện diện của những con người đã góp công, góp của, góp niềm tin để một biểu tượng văn hóa được hồi sinh trọn vẹn.
Trong thiết chế văn hóa truyền thống, đình làng không đơn thuần là một công trình kiến trúc. Đình là nơi thờ Thành Hoàng làng - những bậc tiền nhân có công với dân, với nước; là không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi hội họp, học tập, tổ chức lễ hội; và hơn hết, là “mái nhà chung” lưu giữ ký ức, bản sắc và cội nguồn của mỗi làng quê.
Đông đảo người dân về dự lễ khánh thành Đình làng thôn Ứng Cử
Đình làng thôn Ứng Cử được xây dựng cách đây hơn 200 năm, gắn liền với quá trình khai phá, dựng làng và phát triển của vùng đất giàu truyền thống. Với kiến trúc đặc trưng của đình làng Đồng bằng Bắc Bộ, ngôi đình từng là trung tâm đời sống tâm linh - văn hóa, đồng thời là chứng nhân của các giai đoạn lịch sử hào hùng trong kháng chiến.Năm 1952, trong đợt càn quét trên toàn xã Vân Từ (nay là Chuyên Mỹ), thực dân Pháp đã phóng hỏa, đốt cháy hoàn toàn đình làng thôn Ứng Cử. Ngôi đình cổ với hệ thống cột gỗ lớn, chạm khắc tinh xảo, mái ngói rêu phong cùng nhiều di vật quý giá đã bị thiêu rụi. Đó không chỉ là sự mất mát về vật thể, mà còn là một khoảng trống lớn trong đời sống tinh thần của nhiều thế hệ người dân địa phương.
Ông PHẠM VĂN CHUNG - Chi hội trưởng Hội Người cao tuổi thôn Ứng Cử phát biểu khai mạc buổi lễ
Tuy nhiên, trong tro tàn chiến tranh, người dân thôn Ứng Cử vẫn gìn giữ được hai hiện vật vô giá: bức Đại tự cổ và Ngai thờ có niên đại hơn hai thế kỷ. Những hiện vật ấy như “linh hồn” còn sót lại của ngôi đình, nuôi dưỡng khát vọng khôi phục một di sản đã mất.Khát vọng ấy đã trở thành hiện thực bằng sự đồng thuận và quyết tâm hiếm có. Công trình phục dựng đình làng được khởi công từ năm 2018, dù phải tạm dừng do khó khăn về kinh phí. Đến tháng 8/2024, đình được tái khởi công và hoàn thành sau hơn 14 tháng thi công, bảo đảm tiến độ, chất lượng và tính nguyên gốc của kiến trúc truyền thống.
Ông NGUYỄN VĂN SINH - Trưởng thôn Ứng Cử phát biểu tại buổi lễ
Trưởng thôn Ứng Cử, ông Nguyễn Văn Sinh phát biểu nêu rõ: Việc hoàn thành đình làng không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân, mà còn là dấu mốc thể hiện tinh thần đoàn kết, sự đồng lòng của các thế hệ con em làng trong gìn giữ di sản văn hóa.Công trình được xây dựng bằng nguồn vốn xã hội hóa. Ngoài kinh phí xây dựng 2,3 tỷ đồng, nhân dân và các dòng họ đã đóng góp thêm khoảng 1 tỷ đồng tiền mặt cùng nhiều vật tư, hiện vật và ngày công lao động. Tổng giá trị đóng góp của cộng đồng, quy đổi cả vật chất và công sức, ước tính lên tới gần 4 tỷ đồng - con số biết nói về sức mạnh cộng đồng trong bảo tồn văn hóa.
Đồng chí Nguyễn Thị Thùy Hương - Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ nhấn mạnh: những di sản mà cha ông để lại cả vật thể và phi vật thể là tài sản vô giá
Ông Phạm Văn Chung, Chi hội trưởng Hội Người cao tuổi thôn Ứng Cử cho biết, trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của đất nước, Đảng và Nhà nước ngày càng quan tâm hơn đến đời sống tinh thần, văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân, qua đó nhiều lễ hội, không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống ở các làng quê được từng bước khôi phục. Đối với người dân thôn Ứng Cử, đình làng không chỉ là nơi thờ tự mà còn là ký ức, là cội nguồn, gắn bó với nhiều thế hệ. Việc đình làng được phục dựng hôm nay là niềm vui, niềm an ủi lớn lao đối với các bậc cao niên và là nền tảng để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.Đình làng Ứng Cử hôm nay hiện lên uy nghi, hài hòa với mái ngói mũi hài, đầu đao chạm khắc rồng bay, phượng múa. Mỗi chi tiết kiến trúc không chỉ thể hiện tay nghề tinh xảo của đội ngũ thợ thủ công, mà còn gửi gắm ước vọng bình an, hưng thịnh cho các thế hệ mai sau.
Các vị đại biểu cắt băng khánh thành Đình làng thôn Ứng Cử
Bà Nguyễn Thị Thùy Hương - Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ khẳng định: lễ khánh thành đình làng là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với đời sống văn hóa - tinh thần của nhân dân, đồng thời thể hiện rõ trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Những di sản mà cha ông để lại cả vật thể và phi vật thể là tài sản vô giá. Trách nhiệm của thế hệ hiện tại không chỉ là giữ gìn, mà còn phải truyền lại cho thế hệ sau một cách nguyên vẹn, bền vững, phù hợp với nhịp sống hiện đại.
Đây là địa chỉ sinh hoạt cộng đồng tin cậy, nơi giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, bồi đắp lòng tự hào quê hương và gắn kết các thế hệ.
Người dân tham quan Đình làng thôn Ứng Cử trong ngày lễ khánh thành
Giữa dòng chảy hiện đại hóa, sự hồi sinh của đình làng Ứng Cử cho thấy: phát triển bền vững không thể tách rời nền tảng văn hóa. Khi cộng đồng biết trân trọng quá khứ, gìn giữ di sản và sáng tạo trong cách tiếp nối truyền thống, làng quê Việt Nam sẽ luôn có một “điểm tựa” vững chắc để đi tới tương lai.
Bức Đại tự cổ và Ngai thờ có niên đại hơn hai thế kỷ
Đình làng Ứng Cử hôm nay không chỉ là một công trình kiến trúc mới, mà là ký ức được đánh thức, là niềm tin được nối dài một minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của văn hóa Việt trong thời đại mới.
Vương Quốc Hoa