Hà Nội: Khơi thông nguồn lực đất đai, mở rộng dư địa tăng trưởng

4 giờ trướcBài gốc

Tháo gỡ chính sách đất đai giúp các tổ chức, cá nhân tích tụ ruộng đất để phát triển kinh tế. Ảnh: Phạm Hùng

Tái cấu trúc quản lý, giải phóng nguồn lực đất đai

Khơi thông nguồn lực đất đai, với thành phố Hà Nội lúc này, không còn là câu chuyện hoàn thiện thêm một thủ tục hành chính, mà là cuộc chạy đua nhằm giải phóng nguồn lực phát triển đang bị “nén” trong hồ sơ, trong mặt bằng chậm bàn giao, trong những dự án ngoài ngân sách còn vướng quy hoạch, vướng đất đai, chậm lựa chọn nhà đầu tư.

Thành phố đã chuyển từ cách xử lý từng việc sang tái cấu trúc toàn bộ hệ thống. Ngày 15-1, thành phố Hà Nội yêu cầu tăng cường rà soát, xử lý các dự án vốn ngoài ngân sách chậm triển khai. Tiếp đó, ngày 18-3, Kế hoạch số 111 được ban hành nhằm tăng tốc đo đạc, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia.

Theo ông Nguyễn Khắc Thế - Phó trưởng phòng Điều hành, Phòng Công nghệ và Dữ liệu thông tin đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khối lượng công việc là rất lớn khi thành phố Hà Nội hiện có 335.984ha đất tự nhiên, tương ứng hơn 4,18 triệu thửa đất. Đến cuối tháng 2-2026, dữ liệu không gian địa chính đã hoàn thành trên khoảng 269.362ha, tương đương hơn 3,23 triệu thửa, đạt hơn 80% khối lượng. Đồng thời, hơn 5,67 triệu bản ghi về chủ sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đã được trích xuất để rà soát, cập nhật; riêng tại 126 xã, phường, khoảng 5 triệu thửa đất tiếp tục được làm giàu, làm sạch dữ liệu.

Thành phố Hà Nội có nguồn lực đất đai lớn, có nhiều cơ hội phát triển. Ảnh: Phạm Hùng

Những con số này cho thấy thành phố Hà Nội không chỉ số hóa hồ sơ, mà đang từng bước số hóa nền tảng quản trị phát triển. Khi đất đai được chuẩn hóa đến từng thửa, tính minh bạch được nâng lên, thủ tục hành chính được rút ngắn, giảm chi phí thời gian cho người dân và doanh nghiệp.

Ở góc độ thực thi, ông Nguyễn Duy Hưng, Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) cho rằng, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai là điều kiện tiên quyết để kết nối liên thông với các lĩnh vực quy hoạch, đầu tư, xây dựng. Đây cũng là nền tảng để chuyển từ quản lý thủ công sang quản trị số, giúp nâng cao hiệu quả điều hành và hạn chế sai lệch trong quá trình xử lý hồ sơ. Quan trọng hơn, dữ liệu chỉ thực sự có ý nghĩa khi được nối với hành động trên thực địa. Hà Nội đã triển khai đồng bộ các thủ tục, tháo gỡ khó khăn về quy hoạch, đất đai, lựa chọn nhà đầu tư, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư. Dấu mốc ngày 19/12/2025, khi nhiều dự án quy mô lớn được đồng loạt khởi công, đã cho thấy sự chuyển động rõ nét từ cải cách thể chế đến hành động cụ thể.

Nâng giá trị và hiệu quả sử dụng đất

Nuế được tháo gỡ "điểm nghẽn" về chính sách đất đai sẽ tạo điều kiện phát triển các mô hình kinh tế đa giá trị. Ảnh: Phạm Hùng

Bên cạnh nỗ lực tổ chức thực thi, việc hoàn thiện chính sách được xác định là yếu tố then chốt để khơi thông nguồn lực đất đai một cách bền vững. Theo ông Mai Văn Phấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hệ thống pháp luật đất đai qua các thời kỳ đã có nhiều thay đổi quan trọng, đặc biệt là Luật Đất đai năm 2024 với nhiều nội dung trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực. Một trong những điểm đáng chú ý là cơ chế tích tụ, tập trung đất đai đã được mở rộng đáng kể. Nếu trước đây chủ yếu thực hiện thông qua chuyển nhượng, thì nay các hình thức đã đa dạng hơn như góp vốn, liên danh, liên kết, nhận chuyển quyền sử dụng đất.

Đối tượng tham gia cũng được mở rộng, không chỉ giới hạn ở một số nhóm nhất định mà bao gồm cả tổ chức, hộ gia đình và cá nhân. Đáng chú ý, hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn, cho phép một cá nhân có thể tích tụ tới hàng chục héc-ta tùy theo loại đất.

Ông Mai Văn Phấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, Luật Đất đai năm 2024 với nhiều nội dung trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn giúp tổ chức cá nhân có nhiều cơ hội phát triển. Ảnh: Phạm Hùng

Một thay đổi quan trọng khác là việc cho phép sử dụng đất đa mục đích. Nếu trước đây đất lúa gần như chỉ được sử dụng để trồng lúa, thì nay pháp luật đã mở ra khả năng kết hợp với các mục đích khác như du lịch sinh thái, cảnh quan, dịch vụ… Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn tạo thêm nguồn thu, mở rộng sinh kế cho người dân.

Đặc biệt, theo ông Mai Văn Phấn, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị đã thực hiện phân cấp mạnh mẽ cho địa phương trong quản lý đất đai. Trung ương chỉ giữ vai trò quản lý các chỉ tiêu lớn như quy hoạch sử dụng đất quốc gia, đất lúa, đất rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, đất quốc phòng, an ninh; còn lại trao quyền chủ động cho địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để Hà Nội linh hoạt hơn trong tổ chức không gian phát triển, phù hợp với đặc thù của một đô thị đặc biệt.

GS. Đặng Hùng Võ – nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, thành phố Hà Nội cần có giải pháp trọng tâm, biến tài nguyên thành nguồn lực tài chính phục vụ phát triển. Ảnh: Phạm Hùng

Ở góc độ chuyên gia, GS. Đặng Hùng Võ – nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, thành phố Hà Nội có lợi thế rất lớn về quy mô đất đai sau khi mở rộng địa giới hành chính, nhưng thách thức là mô hình quản lý còn phân tán, thiếu tính hệ thống. Quá trình đô thị hóa đòi hỏi chuyển sang sử dụng đất theo hướng nén, phát triển không gian ngầm và nhà cao tầng, song việc triển khai chưa đồng bộ.

Do đó, cùng với hoàn thiện chính sách, cần xây dựng công cụ giám sát, đánh giá hiệu quả sử dụng đất để kịp thời điều chỉnh. Việc “vốn hóa” đất đai cần được coi là một giải pháp trọng tâm, biến tài nguyên thành nguồn lực tài chính phục vụ phát triển.

Thực tiễn tại thành phố Hà Nội cho thấy, khi chính sách được tháo gỡ và tổ chức thực thi hiệu quả, đất đai nhanh chóng phát huy giá trị. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ không chỉ làm gia tăng giá trị thương mại của đất, mà còn nâng cao giá trị kết nối và sức hấp dẫn đầu tư. Điều này đã góp phần quan trọng vào kết quả thu ngân sách năm 2025 của Hà Nội, đạt hơn 700.000 tỷ đồng – mức cao nhất từ trước đến nay.

Khơi thông nguồn lực đất đai giúp thành phố có nhiều dự địa mở rộng không gian phát triển. Ảnh: Phạm Hùng

Để tiếp tục khơi thông nguồn lực này, thành phố cần kiên trì thực hiện đồng bộ các giải pháp: Hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai số; rà soát, xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai; đổi mới cơ chế định giá đất theo nguyên tắc thị trường; phát triển hạ tầng đồng bộ; đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực thi.

Khơi thông đất đai, vì thế, không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là quá trình tái cấu trúc nền tảng phát triển dài hạn. Khi từng thửa đất được quản lý minh bạch, từng dự án được triển khai đúng tiến độ và từng không gian phát triển được mở rộng hợp lý, đất đai sẽ thực sự trở thành nguồn lực chiến lược, tạo động lực bền vững cho Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới.

Nhóm PV

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ha-noi-khoi-thong-nguon-luc-dat-dai-mo-rong-du-dia-tang-truong-741394.html