Một trong những phương châm chỉ đạo nổi bật, mang tính hành động rất cao của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV là tinh thần chống lãng phí thời gian, được cụ thể hóa bằng yêu cầu “4 không để”: Không lãng phí một ngày, không chậm trễ trong một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không để bị động trong cả năm.
Phương châm này không chỉ phản ánh yêu cầu tăng tốc phát triển, mà còn thể hiện rõ quyết tâm chính trị của Đảng trong việc khắc phục căn bệnh trì trệ, chậm trễ, né tránh trách nhiệm, là một trong những nguyên nhân trực tiếp làm suy giảm hiệu quả lãnh đạo, quản lý và niềm tin xã hội.
Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông kiểm tra tiến độ dự án đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục. Ảnh: Viết Thành
Đối với Đảng bộ thành phố Hà Nội, trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, nơi hội tụ nhiều thời cơ và cũng không ít thách thức, quán triệt và thực hiện nghiêm phương châm “4 không để” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa mang tính cấp bách, vừa có ý nghĩa lâu dài.
Lãng phí thời gian - Dạng lãng phí nguy hiểm và khó khắc phục nhất
Trong những lãng phí, lãng phí thời gian là không thể bù đắp. Nếu lãng phí nguồn lực vật chất còn có thể khắc phục bằng các biện pháp tài chính, kỹ thuật, thì lãng phí thời gian đồng nghĩa với việc đánh mất cơ hội phát triển, làm chậm nhịp tiến lên của cả hệ thống.
Thực tiễn cho thấy, nhiều chủ trương đúng, nhiều dự án cần thiết, nhưng do chậm trễ trong chuẩn bị, thiếu quyết liệt trong tổ chức thực hiện, nên cơ hội đã qua, chi phí tăng lên, hiệu quả giảm sút. Đó chính là biểu hiện cụ thể của lãng phí thời gian. Vì vậy, việc Đảng ta nhấn mạnh chống lãng phí thời gian với yêu cầu “4 không để” thể hiện tư duy hành động rõ ràng, coi thời gian là nguồn lực đặc biệt, là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tốc độ phát triển của đất nước.
“Không lãng phí một ngày” - Kỷ luật hành động trong từng công việc cụ thể
“Không lãng phí một ngày” là yêu cầu đầu tiên, đặt ra kỷ luật hành động nghiêm túc đối với mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi cán bộ, đảng viên. Một ngày trôi qua trong sự chần chừ, né tránh trách nhiệm hay làm việc hình thức tưởng như nhỏ, nhưng cộng dồn lại sẽ trở thành lực cản lớn đối với phát triển.
Đối với Hà Nội, nơi khối lượng công việc rất lớn, liên quan đến nhiều lĩnh vực phức tạp như quy hoạch, đầu tư, quản lý đô thị, cải cách hành chính, thì yêu cầu “không lãng phí một ngày” càng có ý nghĩa thiết thực.
Mỗi ngày chậm trễ trong giải quyết thủ tục hành chính, mỗi ngày kéo dài trong xử lý một dự án, không chỉ làm tăng chi phí xã hội, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của người dân và doanh nghiệp. Quán triệt tinh thần này đòi hỏi Đảng bộ thành phố Hà Nội phải tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; đề cao trách nhiệm cá nhân; lấy hiệu quả công việc trong từng ngày làm thước đo đánh giá cán bộ, công chức.
“Không chậm trễ trong một tuần” - Yêu cầu phối hợp và điều hành nhịp nhàng
Nếu “không lãng phí một ngày” nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân, thì “không chậm trễ trong một tuần” đặt ra yêu cầu về sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống. Nhiều công việc bị chậm không phải vì thiếu chủ trương, mà vì sự thiếu thống nhất, đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị.
Đối với Thủ đô Hà Nội, tình trạng một số công việc phải “chờ ý kiến”, “xin thêm thời gian” giữa các sở, ngành, xã, phường nếu không được khắc phục triệt để sẽ dẫn đến chậm trễ kéo dài. Do đó, yêu cầu “không chậm trễ trong một tuần” đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, điều hành; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình; xử lý dứt điểm công việc theo mốc thời gian cụ thể, rõ người, rõ việc.
“Không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng” - Tư duy chiến lược và tầm nhìn phát triển
Một tháng là khoảng thời gian đủ để cơ hội xuất hiện và cũng đủ để cơ hội trôi qua nếu không kịp nắm bắt. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các địa phương, việc chậm trễ trong quyết định có thể khiến Hà Nội đánh mất lợi thế.
Thực tiễn đặt ra yêu cầu Đảng bộ Hà Nội phải có tư duy nhạy bén, chủ động, dám quyết, dám chịu trách nhiệm trong nắm bắt thời cơ phát triển, nhất là trong các lĩnh vực mới như kinh tế số, đô thị thông minh, chuyển đổi xanh, thu hút đầu tư chất lượng cao. “Không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng” chính là yêu cầu vượt qua tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm, để kịp thời biến thời cơ thành kết quả cụ thể.
“Không để bị động trong cả năm” - Thước đo năng lực lãnh đạo, quản trị
Nếu ba yêu cầu trên tập trung vào các mốc thời gian ngắn, thì “không để bị động trong cả năm” là thước đo tổng hợp năng lực lãnh đạo, chỉ đạo và dự báo chiến lược. Bị động trong cả năm đồng nghĩa với việc không hoàn thành mục tiêu, không tận dụng được nguồn lực, làm chậm nhịp phát triển chung.
Đối với Hà Nội, không để bị động trong cả năm đòi hỏi công tác xây dựng kế hoạch phải khoa học, sát thực tiễn; dự báo đúng tình hình; chủ động phương án ứng phó với các rủi ro. Mỗi năm trôi qua phải có dấu ấn rõ ràng về phát triển, cải thiện chất lượng sống và củng cố niềm tin của Nhân dân Thủ đô.
Yêu cầu đặt ra đối với Đảng bộ Hà Nội trong quán triệt phương châm “4 không để”
Thứ nhất, cần thống nhất cao về nhận thức, coi chống lãng phí thời gian là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn trực tiếp với uy tín, năng lực lãnh đạo của Đảng bộ.
Thứ hai, đề cao vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; nói đi đôi với làm, quyết liệt trong hành động.
Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, điều hành, lấy tiến độ và hiệu quả thực chất làm tiêu chí đánh giá.
Thứ tư, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện trì trệ, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm gây lãng phí thời gian.
Phương châm chỉ đạo thực hiện “4 không để” trong chống lãng phí thời gian là thông điệp mạnh mẽ về tinh thần hành động, khát vọng phát triển và trách nhiệm chính trị trước Nhân dân. Đối với Đảng bộ thành phố Hà Nội, quán triệt và thực hiện nghiêm phương châm này vừa là yêu cầu cấp bách, vừa là điều kiện quan trọng để Thủ đô bứt phá, phát triển nhanh và bền vững.
Với tinh thần, khí thế Hà Nội chủ động, quyết liệt, không lãng phí thời gian, không bỏ lỡ cơ hội sẽ là minh chứng sinh động cho tinh thần đổi mới, hành động của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, đồng thời khẳng định vai trò tiên phong, gương mẫu của Đảng bộ Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Thiếu tướng, PGS, TS Nguyễn Văn Sáu - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam