Hà Nội: Kỳ vọng thêm trường công để giảm áp lực thi vào lớp 10

3 giờ trướcBài gốc

Sức ép lớn do thiếu trường THPT công lập

Gần 125.000 học sinh Hà Nội vừa trải qua kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027. Sau mỗi mùa thi, hình ảnh phụ huynh ngồi kín trước cổng trường, ánh mắt thấp thỏm chờ con, hay những giọt nước mắt của thí sinh sau giờ làm bài lại khiến dư luận thêm trăn trở về áp lực của kỳ thi được xem là căng thẳng bậc nhất cả nước.

Gần 125.000 học sinh Hà Nội vừa hoàn thành kỳ thi lớp 10 THPT công lập. Ảnh: ND

Không ít phụ huynh chia sẻ rằng họ còn áp lực hơn con. Kết thúc môn thi, nhiều em bật khóc vì đề khó, tiếc nuối vì thiếu vài ý hoặc lo điểm số không đạt như kỳ vọng. Tuy vậy, có những em dù làm được bài vẫn không kìm được nước mắt, bởi áp lực quá lớn đè nặng suốt thời gian ôn luyện và đi thi.

Những năm gần đây, sức cạnh tranh của kỳ thi lớp 10 tại Hà Nội ngày càng trở nên gay gắt. Nguyên nhân lớn nhất được nhiều phụ huynh nhìn nhận và nhắc đến là số lượng trường THPT công lập chưa đáp ứng đủ nhu cầu học tập của học sinh.

Hiện Hà Nội có gần 3.000 trường học các cấp nhưng số trường THPT lại thấp nhất, với khoảng 247 trường, trong đó chỉ có 124 trường công lập và 9 trường hiệp quản. Trong khi đó, số học sinh tốt nghiệp THCS mỗi năm rất lớn, song chỉ khoảng 60% được vào học trường công lập.

Sự thiếu hụt trường công không chỉ tạo áp lực thi cử mà còn kéo theo nhiều vấn đề xã hội khác. Có học sinh phải đi học cách nhà hàng chục cây số do không đỗ trường công gần nơi ở. Nhiều gia đình lao động buộc phải cho con học trường tư với mức học phí vượt khả năng chi trả.

Tại hội nghị gặp gỡ, đối thoại với công nhân lao động năm 2026 diễn ra ngày 29-5, chị Nguyễn Thu Thủy, nhân viên Công ty cổ phần Môi trường đô thị Gia Lâm bày tỏ lo lắng khi hệ thống trường THPT công lập trên địa bàn xã Gia Lâm tuyển ít chỉ tiêu trong bối cảnh dân số ngày càng tăng.

Theo chị Thủy, nhu cầu được học trường công của con em công nhân lao động rất lớn, song nếu phải học trường tư, áp lực kinh tế với nhiều gia đình là không nhỏ. Vì vậy, chị mong thành phố tăng thêm trường lớp công lập để bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh và phù hợp điều kiện sống của người lao động.

Điều nữ nhân viên môi trường nêu phần nào phản ánh tâm trạng chung của phụ huynh. Dân số cơ học tăng mạnh trong khi tốc độ xây dựng trường học chưa theo kịp khiến nhiều khu vực luôn trong tình trạng thiếu trường, thiếu lớp công lập, nhất là cấp THPT; còn phụ huynh thì canh cánh nỗi lo con không đỗ trường công lập, kéo theo gánh nặng chi phí học tập.

Theo thống kê của Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội, hiện vẫn còn nhiều phường của Hà Nội chưa có trường THPT công lập như Định Công, Đông Ngạc, Kiến Hưng, Phương Liệt, Tương Mai, Vĩnh Tuy… Đây được xem là một trong những nguyên nhân chính khiến cuộc đua vào lớp 10 công lập ngày càng căng thẳng.

Xây thêm trường, giảm sĩ số, nâng chất lượng giáo dục

Trước áp lực tuyển sinh kéo dài nhiều năm, Hà Nội đang thực hiện các giải pháp căn cơ nhằm mở rộng mạng lưới trường học, đặc biệt ở cấp THPT. Riêng năm học 2026-2027, Hà Nội đưa 3 trường THPT xây mới vào hoạt động, gồm: THPT Hoàng Quán Chi, THPT Việt Hùng, THPT Minh Châu. Ngoài ra, có 2 trường chuyển sang tuyển sinh theo hệ thống xét tuyển bằng điểm chuẩn của thành phố là THPT Hoàng Cầu và THPT Lê Lợi - Hà Đông.

Thí sinh dự thi lớp 10 tại điểm thi THPT chuyên Chu Văn An. Ảnh: ND

Theo dự thảo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố dự kiến xây mới 1.383 trường học các cấp trong giai đoạn 2031-2065. Trong đó có 135 trường THPT. Riêng giai đoạn từ nay đến năm 2045, Hà Nội dự kiến cần bổ sung thêm gần 1.000 trường học, gồm 441 trường mầm non, 288 trường tiểu học, 166 trường THCS và 91 trường THPT.

Quy hoạch mới đặt mục tiêu mỗi xã, phường hoặc khu đô thị mới đều có trường mầm non, tiểu học và THCS phù hợp khả năng tiếp cận của người dân. Đối với cấp THPT, mỗi khu vực có quy mô dân số từ 30.000-50.000 dân sẽ có một trường công lập. Đáng chú ý, thành phố xác định 33 địa bàn đang thiếu trường học để ưu tiên đầu tư, trong đó có nhiều khu vực đông dân như Cầu Giấy, Hoàng Mai, Thanh Xuân, Hà Đông, Long Biên…

Bên cạnh việc xây trường mới, Hà Nội cũng nghiên cứu tận dụng quỹ đất sau di dời trụ sở cơ quan, nhà máy, trường đại học hoặc quỹ đất cải tạo chung cư cũ để phát triển trường học công lập.

Theo các chuyên gia giáo dục, đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh quỹ đất nội đô ngày càng hạn hẹp. Nếu tận dụng tốt quỹ đất công, thành phố có thể mở rộng hệ thống trường lớp mà không cần chờ các dự án lớn kéo dài nhiều năm.

Nhà giáo Lưu Văn Thông, Hiệu trưởng Trường THCS Cầu Giấy cho rằng, chủ trương xây thêm trường THPT theo quy mô dân số là cần thiết và phù hợp với nhu cầu thực tế. Khi mỗi xã, phường có 1 trường THPT, học sinh được học gần nhà thì phụ huynh sẽ yên tâm hơn.

Không chỉ mong đủ trường, người dân Thủ đô còn kỳ vọng giảm khoảng cách chất lượng giữa các trường học để hạn chế tình trạng “chạy đua” vào trường top như hiện nay. Nếu chất lượng các trường được nâng đồng đều, học sinh có thể học gần nhà mà vẫn bảo đảm môi trường giáo dục tốt. Khi đó, áp lực thi cử sẽ giảm đáng kể.

Cũng theo Hiệu trưởng Trường THCS Cầu Giấy, việc xây thêm nhiều trường THPT công lập không chỉ bảo đảm cơ hội học trường công của đông đảo học sinh, mà còn góp phần giảm sĩ số lớp học, giáo viên có điều kiện quan tâm từng học sinh và chất lượng giáo dục sẽ được nâng lên.

Ngoài ra, việc phát triển các trường liên cấp THCS - THPT cũng được xem là giải pháp hiệu quả. Mô hình này giúp học sinh học tập ổn định theo địa bàn, tận dụng cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên tốt hơn.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tại Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, thành phố đang tiếp tục rà soát quỹ đất để phát triển thêm trường công lập tại các khu vực dân số tăng nhanh. Tuy nhiên, ông cũng mong phụ huynh thấu hiểu rằng, môi trường học tập tốt nhất của con là môi trường phù hợp với năng lực. Trường công lập không phải là cánh cửa duy nhất. Hết bậc THCS, ngoài trường THPT, Hà Nội còn có nhiều mô hình trường khác, như Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và các trường nghề.

Có thể thấy, để giảm áp lực kỳ thi lớp 10, bên cạnh yếu tố quan trọng là tăng trường công lập thì việc thay đổi cách kiểm tra đánh giá; nâng chất lượng giáo dục đồng đều; đổi mới tư duy về trường lớp cũng rất cần thiết. Khi thực hiện đồng bộ các yếu tố trên mới tính toán được việc bỏ kỳ thi lớp 10 và hướng đến phổ cập bậc THPT.

Nam Du

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ha-noi-ky-vong-them-truong-cong-de-giam-ap-luc-thi-vao-lop-10-994384.html