TS Lê Xuân Rao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hà Nội
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS Lê Xuân Rao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hà Nội cho biết, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, chuyển đổi số không còn là xu hướng lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mọi quốc gia, địa phương và mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội.
Theo TS Lê Xuân Rao, dữ liệu, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, nền tảng số và tài sản số đang từng bước trở thành nguồn lực phát triển mới, là động lực quan trọng nâng cao năng suất lao động, năng lực quản trị và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đối với Hà Nội, chuyển đổi số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ trong hiện đại hóa quản trị đô thị, xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số, mà còn mở ra cơ hội để Thủ đô phát huy vai trò tiên phong, dẫn dắt cả nước về đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và kinh tế tri thức.
Ông nhấn mạnh, thời gian qua Trung ương đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách lớn như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; cùng với đó là Luật Thủ đô, Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghiệp công nghệ số và nhiều cơ chế pháp lý mới. Đây là điều kiện để Hà Nội chủ động xây dựng các chính sách đặc thù phù hợp với yêu cầu phát triển.
Theo TS Lê Xuân Rao, việc Hà Nội xây dựng dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ hoạt động chuyển đổi số, sản phẩm công nghệ số và tài sản số là bước đi kịp thời, có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Nghị quyết không chỉ hỗ trợ ứng dụng công nghệ mà còn hướng tới xây dựng nền tảng thể chế hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo số của Thủ đô; thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ số phát triển; thương mại hóa các sản phẩm công nghệ số “Make in Hanoi”; phát triển dữ liệu số, tài sản số; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số; đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, blockchain hay Internet vạn vật.
Tuy nhiên, ông cũng cho rằng đây là lĩnh vực mới, rộng và phát triển rất nhanh, liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Vì vậy, để Nghị quyết có tính khả thi cao, vừa tạo động lực đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm quản trị rủi ro, an toàn dữ liệu và an ninh mạng, rất cần sự tham gia đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Tại hội thảo, TS Nguyễn Hồng Chương, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ và Giáo dục Trí tuệ mới tạo sinh IGNITE đánh giá dự thảo Nghị quyết là văn bản mang tính thời đại, thể hiện quyết tâm chính trị của thành phố trong việc cụ thể hóa các thẩm quyền đặc thù của Luật Thủ đô 2026. Tuy nhiên, theo ông, điểm nghẽn hiện nay không nằm ở nguồn lực tài chính mà nằm ở cơ chế hấp thụ và đòn bẩy tài chính xã hội hóa.
TS Nguyễn Hồng Chương, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ và Giáo dục Trí tuệ mới tạo sinh IGNITE
Ông cho biết, dự toán ngân sách cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số của Hà Nội năm 2026 đạt khoảng 9.090 tỷ đồng, song nếu chỉ dừng ở cơ chế hỗ trợ truyền thống sẽ khó tạo được động lực đột phá. Vì vậy, Hà Nội cần chuyển từ tư duy “cấp phát” sang cơ chế “đối ứng” và “chia sẻ rủi ro”, học hỏi mô hình Smart Nation của Singapore.
TS Nguyễn Hồng Chương đề xuất thành phố cần cụ thể hóa mạnh hơn mô hình hợp tác công tư trong phát triển hạ tầng số dùng chung, áp dụng mô hình “Đầu tư công - Quản lý tư” đối với các dự án chiến lược như nền tảng AI của Thủ đô, khu đổi mới số hay nhà máy thông minh. Đồng thời, doanh nghiệp tham gia xã hội hóa hoặc hợp tác công tư cần được ưu tiên trong đặt hàng và mua sắm công đối với các sản phẩm “Make in Hanoi” do chính họ phát triển.
Ông cũng kiến nghị cần hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), giao UBND thành phố quyết định phạm vi, thời hạn và điều kiện thử nghiệm đối với các lĩnh vực như fintech, tài sản mã hóa, xe tự hành hay các mô hình tài chính mới. Cùng với đó là cơ chế miễn trách nhiệm dân sự đối với doanh nghiệp nếu đã tuân thủ đúng quy trình thử nghiệm, qua đó khuyến khích đổi mới sáng tạo và giảm tâm lý e ngại rủi ro.
Đóng góp ý kiến từ góc độ doanh nghiệp chuyển đổi số nông nghiệp, ông Lê Nam Khánh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nông nghiệp số VIDAS cho rằng, dự thảo cần chú trọng hơn tới yếu tố triển khai thực tế, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp số.
Ông Lê Nam Khánh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nông nghiệp số VIDAS
Theo ông, chuyển đổi số nông nghiệp không chỉ dừng ở việc số hóa thông tin mà phải tạo ra giao dịch thực tế, vận hành thực tế và giá trị kinh tế thực tế cho người dân. Vì vậy, Nghị quyết cần chuyển từ hỗ trợ hình thức sang hỗ trợ quá trình vận hành thực tiễn.
Ông Lê Nam Khánh đề xuất bổ sung cơ chế xã hội hóa đào tạo chuyển đổi số, cho phép đặt hàng doanh nghiệp triển khai đào tạo thực chiến, đồng thời hình thành mạng lưới chuyên gia hỗ trợ tại địa phương. Theo ông, doanh nghiệp và các hội nghề nghiệp có nhiều lợi thế do bám sát thị trường, có mô hình triển khai thực tế và có khả năng hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở nhanh hơn, linh hoạt hơn.
Ngoài ra, ông cũng kiến nghị Hà Nội cần cho phép hỗ trợ mô hình thuê dịch vụ chuyển đổi số thay vì chỉ hỗ trợ mua sắm thiết bị, phần mềm; tăng cường gắn chuyển đổi số nông nghiệp với thương mại điện tử; đồng thời phát huy vai trò của doanh nghiệp tư nhân và hội nghề nghiệp trong tổ chức triển khai.
PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội
Trong khi đó, ông Trần Văn Kiên, Founder Công ty cổ phần Công nghệ MITIGA cho rằng, dự thảo đã thể hiện tư duy tiến bộ khi cập nhật các xu hướng như AI dùng chung và tài sản số. Tuy nhiên, để tạo đột phá về chính quyền số, kinh tế số và công dân số, Hà Nội cần thay đổi cách tiếp cận từ “số hóa quy trình cũ” sang “kiến tạo hệ sinh thái số” với AI giữ vai trò trung tâm.
Theo ông Trần Văn Kiên, dự thảo hiện chưa có cơ chế riêng cho startup công nghệ cao - nhóm doanh nghiệp giàu trí tuệ nhưng thiếu tài sản thế chấp và phải đối mặt với rủi ro lớn. Vì vậy, ông đề xuất xây dựng quỹ đầu tư đối ứng để thành phố cùng giải ngân vốn khi startup nhận được đầu tư từ các quỹ mạo hiểm uy tín.
Bên cạnh đó, Hà Nội cần hình thành các vườn ươm AI chuyên sâu, không chỉ cung cấp không gian làm việc mà còn hỗ trợ hạ tầng tính toán, kho dữ liệu gán nhãn và hỗ trợ pháp lý liên quan đến tài sản số. Thành phố cũng có thể cấp voucher hạ tầng số, hỗ trợ startup AI sử dụng miễn phí GPU Cloud hoặc hạ tầng trung tâm dữ liệu trong giai đoạn đầu hoạt động.
Đáng chú ý, ông Trần Văn Kiên đề xuất dành tối thiểu 20% ngân sách chuyển đổi số hằng năm để đặt hàng hoặc thuê thử nghiệm các giải pháp từ startup “Make in Hanoi”, đồng thời chấp nhận cơ chế đánh giá dựa trên hiệu quả thực tế thay vì chỉ dựa trên hồ sơ năng lực hay quy mô tài chính.
Quang cảnh buổi hội thảo
Nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng, để Hà Nội trở thành “Thủ đô số”, Nghị quyết cần mở rộng cơ chế dữ liệu mở, mở API, mở cơ chế vốn và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp công nghệ phát triển. Đồng thời, cần xây dựng khung pháp lý linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm quản trị rủi ro, an toàn dữ liệu và an ninh mạng trong quá trình triển khai các mô hình công nghệ mới.
Tin và ảnh Thu Hằng