Theo dự thảo tờ trình của UBND thành phố trình HĐND, đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1” sẽ áp dụng với các tổ chức, cá nhân sử dụng phương tiện giao thông trong khu vực. Phạm vi triển khai gồm 9 phường thuộc khu vực Vành đai 1 như Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Hai Bà Trưng, Ô Chợ Dừa, Tây Hồ và Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Ở giai đoạn đầu, từ 1/7/2026 đến hết năm 2026, thành phố thí điểm tại phường Hoàn Kiếm với vùng đệm rộng khoảng 1,65 km2, chu vi 5,5 km. Khu vực này được bao quanh bởi các tuyến phố Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật trở vào khu phố cổ.
Bên trong vùng đệm là khu vực lõi rộng khoảng 0,5 km2, chu vi 3,5 km, gồm 11 tuyến phố như Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ, nơi có khoảng 20.000 người sinh sống.
Bản đồ phương án thí điểm.
Trong khu vực thí điểm, xe máy chạy bằng xăng sẽ bị cấm lưu thông vào các khung giờ cao điểm du lịch và cuối tuần, cụ thể từ 18h đến 24h thứ Sáu và từ 6h đến 24h trong hai ngày thứ Bảy, Chủ nhật. Các xe máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng kết nối vận tải cũng không được phép hoạt động trong khung thời gian này.
Bên cạnh đó, thành phố đưa ra các quy định kiểm soát chặt với ô tô. Xe tải dưới 2 tấn đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm. Xe tải từ 2 đến dưới 3,5 tấn đạt chuẩn mức 4 chỉ được lưu thông từ 21h đến 6h hôm sau và phải được Công an thành phố chấp thuận bằng văn bản. Xe tải trên 3,5 tấn bị cấm hoàn toàn trong khu vực.
Đối với ô tô chở từ 16 chỗ trở lên, trừ xe buýt và xe đưa đón học sinh, sẽ bị hạn chế lưu thông trong khu phố cổ và khu vực xung quanh hồ Hoàn Kiếm vào các khung giờ 6h-9h và 16h-19h30 hàng ngày. Các phương tiện này phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức 4 theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Xe buýt, xe đưa đón học sinh và xe dưới 16 chỗ sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn tương tự.
(Ảnh minh họa từ Internet)
Sau giai đoạn thí điểm, thành phố dự kiến mở rộng phạm vi. Trong năm 2027, vùng phát thải thấp sẽ được mở rộng sang phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam với diện tích khoảng 3,6 km2, dân số khoảng 136.000 người. Khu vực lõi giai đoạn này gồm nhiều tuyến phố trung tâm như Nguyễn Du, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam và Lê Duẩn.
Từ năm 2028 đến 2029, Hà Nội dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ khu vực trong Vành đai 1, với diện tích hơn 26 km2 và dân số khoảng 625.000 người. Khu vực này được giới hạn bởi các trục đường lớn như Hoàng Cầu, Đê La Thành, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Quang Khải, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi và Cầu Giấy.
Để triển khai đề án, thành phố sẽ đầu tư mạnh vào hạ tầng giao thông xanh và công cộng như xe buýt điện, đường sắt đô thị, xe đạp và xe máy điện công cộng, cùng hệ thống trạm sạc, đổi pin. Đồng thời, hệ thống camera nhận diện biển số và các công cụ quản lý dữ liệu sẽ được thiết lập để kiểm soát phương tiện ra vào khu vực.
Việc xây dựng vùng phát thải thấp được kỳ vọng giúp kiểm soát lượng khí thải từ phương tiện giao thông cơ giới, góp phần cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe người dân và nâng cao chất lượng sống tại khu vực trung tâm Thủ đô.
Linh Lê