Trước diễn biến phức tạp của bệnh dại trên cả nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Văn bản số 5010/BNNMT-CNTY ngày 19-5-2026 về việc thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phòng, chống bệnh dại trên động vật. Đồng thời UBND thành phố Hà Nội đã có chỉ đạo khẩn trương triển khai thực hiện phòng chống bệnh dại trên địa bàn thành phố.
Người dân phường Ba Đình đem chó, mèo đến các điểm tiêm vắc xin phòng dại trên địa bàn. Ảnh: VM
Nguy cơ từ dịch bệnh dại
Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025 cả nước ghi nhận 77 trường hợp tử vong do bệnh dại và từ đầu năm 2026 đến nay, đã có 30 trường hợp tử vong. Một số địa phương vẫn xuất hiện bệnh dại trên cả người và động vật, trong đó có nhiều tỉnh, thành phố thuộc nhóm nguy cơ cao. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do công tác quản lý đàn chó, mèo còn chưa chặt chẽ; tình trạng chó thả rông, không đeo rọ mõm vẫn phổ biến; tỷ lệ tiêm phòng vắc xin dại chưa đạt yêu cầu; việc xử lý ổ dịch và phối hợp liên ngành tại một số địa phương còn chậm, chưa kịp thời...
Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Đình Đảng cho biết: Trước tình hình bệnh dại động vật diễn biến phức tạp, UBND thành phố Hà Nội cũng đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế cùng UBND các xã, phường khẩn trương tổ chức triển khai nghiêm túc các nội dung chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; đồng thời giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện, kịp thời tham mưu UBND thành phố các giải pháp xử lý phù hợp đối với những nội dung vượt thẩm quyền.
Người dân phường Ba Đình đem chó, mèo đến các điểm tiêm vắc xin phòng dại trên địa bàn. Ảnh: VM
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được nhấn mạnh là rà soát, phân loại nguy cơ bệnh dại đến từng địa bàn cấp xã, phường. Việc đánh giá nguy cơ sẽ tập trung vào các khu vực có số người bị chó, mèo tấn công cao; nơi đang có ổ dịch hoặc từng ghi nhận bệnh dại; khu vực có tỷ lệ tiêm phòng thấp; địa bàn đông dân cư hoặc có nhiều chó, mèo thả rông. Trên cơ sở đó, các địa phương chủ động bố trí nguồn lực, triển khai các biện pháp phòng, chống dịch theo hướng trọng tâm, trọng điểm, tránh hình thức và dàn trải.
Song song với đó, công tác quản lý đàn chó, mèo nuôi được thành phố yêu cầu thực hiện nghiêm túc và chặt chẽ hơn. Các xã, phường cần tổ chức thống kê đầy đủ số hộ nuôi, tổng đàn chó, mèo; yêu cầu chủ nuôi thực hiện đăng ký, khai báo, nuôi nhốt trong khuôn viên gia đình, đeo rọ mõm và có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đặc biệt là hành vi thả rông chó nơi công cộng hoặc không tiêm phòng bệnh dại theo quy định.
Công tác tiêm phòng vắc xin dại cho đàn chó, mèo tiếp tục được xác định là giải pháp cốt lõi nhằm kiểm soát bệnh dại bền vững. Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương bố trí đầy đủ kinh phí, nhân lực và vắc xin để tổ chức tiêm phòng định kỳ, tiêm nhắc lại và tiêm bổ sung, bảo đảm tỷ lệ tiêm đạt tối thiểu 80% tổng đàn thuộc diện tiêm trong giai đoạn 2026-2030.
Người dân phường Hồng Hà đem chó, mèo đến các điểm tiêm vắc xin phòng dại trên địa bàn. Ảnh: VM
Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành giữa thú y, y tế, công an, quản lý thị trường, hải quan và biên phòng trong công tác kiểm soát vận chuyển, buôn bán, giết mổ chó, mèo; ngăn chặn hoạt động vận chuyển, kinh doanh động vật không rõ nguồn gốc hoặc nghi mắc bệnh dại. Công tác truyền thông nguy cơ được xác định đóng vai trò quan trọng nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về sự nguy hiểm của bệnh dại, trách nhiệm quản lý vật nuôi và việc xử lý đúng cách khi bị chó, mèo cắn hoặc cào.
Hà Nội chủ động tập trung phòng chống bệnh dại
Phó Trưởng phòng Quản lý dịch bệnh - Chi cục Chăn nuôi Thủy sản Thú y Hà Nội Cấn Xuân Minh chia sẻ: Tại địa bàn Hà Nội, từ đầu năm đến nay đã ghi nhận 3 xã: Hòa Lạc, Đoài Phương, Hạ Bằng có dịch bệnh dại trên động vật, có 4 động vật mắc bệnh dại và 36 động vật chết, tiêu hủy. Hiện đang là mùa hè, nguy cơ động vật mắc bệnh dại cao nên trong tháng 4 và 5-2026, các xã phường trên địa bàn thành phố đã tích cực triển khai công tác tiêm vắc xin phòng dại chó mèo.
Các hộ kinh doanh thịt chó, mèo tham gia dự án "Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường trên địa bàn thành phố Hà Nội" được tập huấn “Giải pháp tăng cường phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo - hướng tới đô thị an toàn và văn minh”. Ảnh: VM
Đáng chú ý, Hà Nội đang triển khai dự án "Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường trên địa bàn thành phố Hà Nội", được UBND thành phố phê duyệt ngày 24-7-2025.
Dự án hướng tới hai mục tiêu: Góp phần thực hiện mục tiêu Quốc gia không có ca tử vong do bệnh dại ở người vào năm 2030; nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và từng bước áp dụng các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế. Dự án đã và đang góp phần tích cực giúp nhiều hộ kinh doanh thịt chó, mèo chuyển đổi sang các ngành nghề phát triển bền vững, an toàn, văn minh, đồng thời giảm nguy cơ lây lan bệnh dại động vật trên người.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường khẳng định: Việc triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp phòng, chống bệnh dại không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn thể hiện trách nhiệm của các cấp chính quyền, ngành chức năng và mỗi người dân trong công tác phòng chống dịch bệnh. Để tiến tới mục tiêu kiểm soát hiệu quả và giảm thiểu tối đa số ca tử vong do bệnh dại, cần có sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị thành phố cùng sự hợp tác tích cực của người chăn nuôi và cộng đồng dân cư.
"Đối với các ổ dịch và tình huống có nguy cơ lây truyền bệnh dại sang người, các xã, phường cần xử lý khẩn trương, dứt điểm ngay từ đầu. Khi phát hiện động vật mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh dại, cơ quan chức năng cần nhanh chóng điều tra, lấy mẫu xét nghiệm, tổ chức tiêm phòng bao vây ổ dịch, vệ sinh tiêu độc khử trùng và quản lý chặt đàn chó, mèo trong vùng dịch; đồng thời hướng dẫn người bị phơi nhiễm đến cơ sở y tế để điều trị dự phòng kịp thời", Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường nhấn mạnh.
Văn Minh - Ánh Dương