Quang cảnh tại Kỳ họp thứ 31 (kỳ họp chuyên đề). Ảnh: Vân Hà
Hình thành các cực đô thị mới theo trục động lực
Sáng 27/1, tại Kỳ họp thứ 31 (kỳ họp chuyên đề), HĐND TP Hà Nội đã biểu quyết thông qua nghị quyết về việc thông qua các báo cáo, đề án quan trọng phục vụ triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Các nội dung gồm: Báo cáo đề xuất xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô; Báo cáo đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô; Đề án “Đô thị Hà Nội thông minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”; và Đề án khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn TP. Đây được xem là bước đi có ý nghĩa chiến lược, đặt nền móng cho việc tổ chức lại không gian phát triển Hà Nội theo hướng dài hạn, hiện đại và bền vững.
Trình bày về đề án khu đô thị đa mục tiêu, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, mục tiêu là phát triển các khu đô thị có chức năng tổng hợp, phân bố đồng đều tại 8 hướng phát triển của TP, gắn với 9 trục động lực đã được xác định trong định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Các khu đô thị này sẽ được ưu tiên bố trí gần các hành lang giao thông chính, các đầu mối giao thông công cộng, nhằm tăng khả năng kết nối, giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho các khu vực vệ tinh. Định hướng này thể hiện rõ tư duy chuyển từ phát triển dồn nén về trung tâm sang mô hình “chùm đô thị đa cực – đa trung tâm”, tạo thế cân bằng hơn trong phân bố dân cư, hạ tầng và các hoạt động kinh tế -xã hội.
Một nội dung trọng tâm của đề án là chủ động hình thành quỹ nhà tái định cư, nhà ở xã hội và nhà ở công vụ quy mô lớn, với công năng linh hoạt theo nhu cầu thực tế. Các loại hình nhà ở này sẽ được bố trí đan xen với nhà ở thương mại trong cùng một khu đô thị. Theo lãnh đạo UBND TP Hà Nội, mục tiêu không chỉ là giải quyết nhu cầu chỗ ở, mà còn hướng tới tạo lập không gian sống và làm việc bền vững, có khả năng duy trì sinh kế cho người dân ngay trong khu đô thị, nhất là các đối tượng tái định cư. Các khu đô thị đa mục tiêu cũng được xác định là nơi thí điểm các cơ chế, chính sách mới, vật liệu xây dựng mới và mô hình tổ chức, quản trị đô thị hiện đại của TP.
Đề án khu đô thị đa mục tiêu được xây dựng phù hợp với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm theo mô hình chùm đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp. Cấu trúc phát triển Thủ đô sẽ dựa trên 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn, 9 trục động lực, 6 vành đai và các hành lang phát triển. Trong tổng thể đó, các khu đô thị đa mục tiêu đóng vai trò là những hạt nhân phát triển, tích hợp nhiều chức năng như ở, thương mại, dịch vụ, giáo dục, y tế, không gian công cộng. Mỗi khu đô thị được định hướng có diện tích tối thiểu từ 150ha trở lên, đủ lớn để tổ chức đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội theo mô hình đô thị nén, sử dụng đất hiệu quả.
Lồng ghép ngay từ khâu quy hoạch
Việc triển khai mô hình khu đô thị đa mục tiêu sẽ được lồng ghép ngay từ giai đoạn lập quy hoạch phân khu, phù hợp với đặc thù sinh kế của từng khu vực. Các khu đô thị phải có khả năng linh hoạt công năng giữa các loại hình nhà ở và chức năng đô thị.
Một điểm đáng chú ý của đề án là thiết lập cơ chế kiểm soát lợi nhuận trong quá trình đầu tư, kinh doanh. UBND TP Hà Nội được giao xây dựng phương án kiểm soát ngưỡng lợi nhuận định mức, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân. Ngưỡng lợi nhuận này sẽ thấp hơn so với các quy định hiện hành, qua đó góp phần giảm giá thành nhà ở, kéo mặt bằng giá nhà trên thị trường xuống mức hợp lý hơn, tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận nhà ở. Đây được xem là một trong những nội dung thể hiện rõ vai trò điều tiết của Nhà nước đối với thị trường bất động sản.
UBND TP Hà Nội sẽ xây dựng bộ tiêu chuẩn cho các khu đô thị đa mục tiêu, bảo đảm sử dụng đất hiệu quả, tăng tỷ lệ cây xanh, cải thiện môi trường và vi khí hậu đô thị, phù hợp với điều kiện hạ tầng và kinh tế của Thủ đô. Các khu đô thị phải đáp ứng yêu cầu của đề án phát triển đô thị thông minh, ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành, giao thông, năng lượng và môi trường; sử dụng vật liệu xây dựng xanh, bền vững; tích hợp hạ tầng ngầm, hạ tầng xanh và hạ tầng thông minh, phù hợp định hướng đô thị đa tầng đa lớp.
Về hình thức lựa chọn nhà đầu tư, TP sẽ áp dụng cơ chế lựa chọn trong trường hợp đặc biệt theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội, nhằm lựa chọn các nhà đầu tư phù hợp với tính chất và mục tiêu của các dự án khu đô thị đa mục tiêu. Song song, UBND TP Hà Nội sẽ xây dựng các cơ chế hỗ trợ như điều tiết giá vật tư, vật liệu xây dựng; hỗ trợ tiếp cận nhân công, máy móc; đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài ranh giới dự án… nhằm tăng tính khả thi và hiệu quả triển khai.
Việc HĐND TP Hà Nội thông qua đề án khu đô thị đa mục tiêu cùng loạt đề án chiến lược khác được đánh giá là bước khởi đầu quan trọng trong quá trình hiện thực hóa tầm nhìn phát triển Thủ đô trong 100 năm tới. Trong bối cảnh
Hà Nội đối mặt nhiều thách thức về dân số, hạ tầng, môi trường và yêu cầu phát triển bền vững, mô hình khu đô thị đa mục tiêu được kỳ vọng sẽ góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, mở rộng dư địa phát triển và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Nguyễn Đăng