Ngày 5/5, tập thể UBND TP Hà Nội cùng Ban chỉ đạo, Tổ công tác xây dựng mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo đã xem xét dự thảo đề án triển khai thí điểm trên địa bàn thành phố.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại phiên họp tập thể UBND thành phố sáng 5/5.
Dự thảo đề án xác định 8 nội dung cốt lõi, bao gồm: xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người; xây dựng môi trường; bảo đảm quốc phòng - an ninh; thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Trên cơ sở đó, hệ thống tiêu chí được thiết kế theo hướng lượng hóa, có thể đo đếm, với tổng cộng 54 tiêu chí bao trùm nhiều lĩnh vực như thu nhập, việc làm, y tế, giáo dục, hạ tầng, môi trường và mức độ tham gia của người dân.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung hai tiêu chí tổng hợp mới là chỉ số hạnh phúc và mức độ hài lòng chung của người dân. Đây được xem là bước tiếp cận theo hướng lấy người dân làm trung tâm, phản ánh chất lượng phát triển không chỉ ở các chỉ số kinh tế mà còn ở cảm nhận thực tế của cộng đồng.
Về phương án triển khai, đề án đề xuất lựa chọn các địa bàn thí điểm dựa trên nhiều tiêu chí như tính đại diện, điều kiện hạ tầng, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, năng lực hệ thống chính trị và mức độ sẵn sàng đổi mới. Mục tiêu là xây dựng các mô hình có tính lan tỏa, có thể nhân rộng trong giai đoạn tiếp theo.
Phát biểu kết luận, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá việc nghiên cứu mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” là hướng đi mới, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của Hà Nội trong bối cảnh hiện nay. Thành phố có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm, từ cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện đến các quy hoạch dài hạn đã được phê duyệt.
Theo ông Thắng, các ý kiến tại cuộc họp cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo. Mô hình được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện thực tiễn cấp cơ sở, hướng tới hình thành các quan hệ kinh tế - xã hội mới, phù hợp với mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045.
Tuy nhiên, đây là nội dung quan trọng, cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng. Trước khi hoàn thiện và trình phê duyệt, thành phố cần tiếp tục nghiên cứu, xin ý kiến các cơ quan Trung ương và các cơ quan Đảng nhằm bảo đảm sự thống nhất về quan điểm và cách tiếp cận.
Đối với hệ thống tiêu chí, Chủ tịch Hà Nội yêu cầu rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm vừa có cơ sở lý luận, vừa phù hợp thực tiễn và có khả năng đo lường, đánh giá rõ ràng. Về triển khai, ông nhấn mạnh mô hình phải gắn chặt với thực tiễn phát triển của từng địa bàn, đặc biệt chú trọng yếu tố sinh kế.
“Mô hình không chỉ là nơi cư trú mà phải là không gian phát triển kinh tế - xã hội, nơi người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn và có sự kết nối với các khu vực khác”, ông Thắng nêu rõ.
Bên cạnh đó, dự thảo cần nghiên cứu kỹ cấu trúc không gian phát triển, gắn với các khu chức năng như đô thị, công nghiệp, dịch vụ, du lịch… nhằm hình thành hệ sinh thái kinh tế phù hợp. Đồng thời, cần bổ sung các nội dung mô phỏng cụ thể như định hướng không gian, tốc độ đô thị hóa và các kịch bản phát triển dài hạn để nâng cao tính thuyết phục và khả thi của đề án.
PV