Hà Nội trên hành trình trở thành nơi hội tụ tri thức và công nghệ khu vực

2 giờ trướcBài gốc

Xu hướng đó đang đặt ra cho Hà Nội một yêu cầu lớn hơn về vai trò của một trung tâm hành chính - chính trị quốc gia. Thủ đô không chỉ tiếp tục là đầu tàu tăng trưởng của cả nước mà còn phải trở thành điểm kết nối công nghệ và hệ sinh thái sáng tạo trong khu vực.

Xây nền cho một trung tâm công nghệ hội nhập và sáng tạo

Kịp thời bắt nhịp và đón đầu tốc độ phát triển mới, Bộ Chính trị, Đảng bộ và chính quyền Hà Nội đã ban hành hàng loạt văn kiện, nghị quyết và đề án quan trọng, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển dài hạn, quyết tâm đưa thành phố trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng, nơi hội tụ tri thức và công nghệ của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Hà Nội hướng tới trở thành thành phố kết nối toàn cầu vào năm 2045. Ảnh: Sở Văn hóa Thể thao Hà Nội.

Bước đi đột phá được đưa ra tại Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, khi định hướng xây dựng Thủ đô dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo được cụ thể hóa rõ nét. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn nhân lực chất lượng cao và hội nhập quốc tế được xác định là những động lực tăng trưởng chủ đạo trong giai đoạn mới.

Đặc biệt, Nghị quyết số 02-NQ/TW do Bộ Chính trị ban hành vừa qua về “Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới” đã xác lập tầm nhìn phát triển Hà Nội đến năm 2045 với nhiều định hướng mang tính chiến lược. Lần đầu tiên, Thủ đô được định vị không chỉ là trung tâm hành chính - chính trị quốc gia mà còn đóng vai trò hạt nhân kiến tạo mô hình tăng trưởng mới, từng bước trở thành “thành phố kết nối toàn cầu”.

Theo Đề án được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt, cuối tháng 2-2026, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội (HiHUB) đã chính thức ra mắt với mục tiêu trở thành hạt nhân thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới. Không chỉ đóng vai trò là nơi kết nối chính quyền, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu, quỹ đầu tư và cộng đồng khởi nghiệp công nghệ, HiHUB còn được kỳ vọng tạo dựng không gian hợp tác chung để thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa các ý tưởng sáng tạo.

Mô hình liên kết “3 nhà” gồm Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp được xem là hướng đi trọng tâm nhằm hình thành chuỗi kết nối từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tiễn và phát triển thị trường. Trong giai đoạn đầu hoạt động, trung tâm đặt mục tiêu hỗ trợ ươm tạo hơn 200 dự án khởi nghiệp, đồng thời huy động khoảng 500 tỷ đồng cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Hà Nội. Theo định hướng đến năm 2045, HiHUB sẽ trở thành hạt nhân kết nối hơn 500 tổ chức toàn cầu trong hệ sinh thái thương mại hóa công nghệ.

Bên cạnh các hoạt động về nghiên cứu phát triển (R&D), sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ hay xúc tiến thương mại; HiHUB cũng hướng tới tham gia giải quyết các bài toán phát triển đô thị của Thủ đô như chuyển đổi số, quản trị đô thị thông minh, kinh tế số và công nghiệp văn hóa.

Tiềm năng trở thành “cứ điểm” công nghệ mới của khu vực

Không chỉ được thúc đẩy bởi các định hướng chiến lược trong nước, tiềm năng của Hà Nội trên hành trình trở thành “thành phố kết nối toàn cầu” cũng đang được nhiều tổ chức và chuyên gia quốc tế đánh giá tích cực.

Theo báo cáo gần đây của tổ chức StartupBlink về Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu năm 2025, Hà Nội đang nổi lên như một trong những trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo có tốc độ phát triển nhanh tại Đông Nam Á. Trong báo cáo, Hà Nội được xếp hạng 148 thế giới và đứng thứ 7 khu vực về hệ sinh thái khởi nghiệp, qua đó tiếp tục củng cố vị thế là một “tech hub - Trung tâm công nghệ” quan trọng của khu vực.

Hà Nội có nhiều lợi thế để trở thành nơi hội tụ tri thức và công nghệ khu vực. Ảnh: Hương Ly

StartupBlink nhận định, lợi thế lớn của Hà Nội nằm ở mạng lưới các trường đại học hàng đầu, nguồn nhân lực công nghệ đang tăng trưởng nhanh cùng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ngày càng hoàn thiện. Bên cạnh đó, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố có nền tảng R&D khá mạnh, với sự hỗ trợ từ các chính sách của Chính phủ và các dự án tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc.

Đáng chú ý, Hà Nội được đánh giá là có thế mạnh rõ nét trong các lĩnh vực công nghệ phần cứng, Internet vạn vật (IoT) và công nghệ y tế (Healthtech). Ngoài ra, Hà Nội cũng được coi là "công xưởng phần mềm" mới, với khả năng xuất khẩu dịch vụ công nghệ cao ra thị trường quốc tế, đặc biệt là các giải pháp SaaS (Phần mềm dưới dạng dịch vụ).

StartupBlink cho rằng, chiến lược chuyển đổi số của Việt Nam đang biến Hà Nội thành một “trạm thử nghiệm” cho các giải pháp đô thị thông minh. Theo tổ chức này, quá trình chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng dựa vào sản xuất sang nền kinh tế tri thức đang giúp Hà Nội từng bước định hình vai trò trung tâm trong khởi nghiệp và công nghệ mới của khu vực.

Còn theo Telehouse America, một công ty cung cấp trung tâm dữ liệu, hạ tầng internet và dịch vụ kết nối mạng quốc tế có trụ sở tại Mỹ, Hà Nội, đang dẫn đầu trong việc phát triển nền kinh tế tri thức của đất nước thông qua đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ thông tin, tự động hóa, công nghệ sinh học và vật liệu tiên tiến, để định vị mình là Thung lũng Silicon của Đông Nam Á. Với các công ty công nghệ toàn cầu, bao gồm LG Electronics, Panasonic, Intel và Toshiba, từ lâu đã có cơ sở sản xuất tại Việt Nam, Hà Nội hiện đang nổi lên như một trung tâm của hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ.

Chia sẻ những nhận định mang tính chiến lược về công nghệ và nhân lực tại Việt Nam, đặc biệt liên quan đến các đô thị lớn như Hà Nội, ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tại Việt Nam đánh giá, chuyển đổi số kết hợp với lực lượng lao động trẻ, am hiểu công nghệ chính là một "tấm vé vàng" cho Việt Nam.

Lợi thế nhân khẩu học này giúp Việt Nam thúc đẩy mạnh mẽ các lĩnh vực như dịch vụ số, fintech, thương mại điện tử và logistics thông minh. Ông đánh giá cao các địa phương đang dẫn đầu về đào tạo kỹ năng số như Hà Nội trong việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chất lượng cao.

“Hà Nội, với tư cách là trái tim trí tuệ của cả nước, đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp bán dẫn và AI. Sự tập trung của các trường đại học hàng đầu tại đây là một lợi thế chiến lược mà ít thành phố khác trong khu vực có được. Chúng tôi thấy một cam kết mạnh mẽ từ các thành phố như Hà Nội trong việc hợp lý hóa các thủ tục hành chính và đầu tư vào hạ tầng sẵn sàng cho kỹ thuật số, đây là một yếu tố thu hút chính đối với các gã khổng lồ công nghệ quốc tế đang muốn đa dạng hóa chuỗi cung ứng của họ”, Giám đốc ADB nhấn mạnh.

Những đánh giá tích cực từ các tổ chức quốc tế và chuyên gia nước ngoài cho thấy, Hà Nội đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để bứt phá trong giai đoạn phát triển mới. Từ lợi thế về nguồn nhân lực trẻ, hệ thống đại học và nghiên cứu lớn, đến định hướng chính sách ngày càng rõ nét về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ đô đang từng bước hình thành nền tảng cho một hệ sinh thái công nghệ có khả năng kết nối khu vực và toàn cầu.

Dù phía trước vẫn còn không ít thách thức, nhưng với những định hướng chiến lược cùng các bước đi ngày càng cụ thể, bài bản và dài hạn, con đường đưa Hà Nội trở thành nơi hội tụ tri thức, công nghệ và các ý tưởng sáng tạo của khu vực đang tiến những bước dài vững chắc.

Quỳnh Dương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ha-noi-tren-hanh-trinh-tro-thanh-noi-hoi-tu-tri-thuc-va-cong-nghe-khu-vuc-749876.html