Những chuyển biến tích cực trong vận hành cơ chế lãnh đạo, nâng cao năng lực sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ) của lực lượng vũ trang (LLVT) cơ sở góp phần quan trọng trong việc giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng khu vực phòng thủ Thủ đô ngày càng vững chắc.
xã Cổ Đô diễn tập phần chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Ảnh: QP
Từ những cuộc diễn tập tác chiến phòng thủ quy mô, bài bản
Thực tiễn cho thấy, để nâng cao năng lực chỉ đạo, tổ chức điều hành của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trước các tình huống quốc phòng, việc tổ chức các cuộc diễn tập tác chiến trong khu vực phòng thủ là đặc biệt quan trọng. Đây được coi là "bài kiểm tra" toàn diện nhất đối với khả năng phối hợp hiệp đồng và SSCĐ của các lực lượng tại cơ sở.
Minh chứng rõ nét cho công tác này là cuộc diễn tập tác chiến trong khu vực phòng thủ năm 2026 của xã Cổ Đô (Hà Nội) được khai mạc vào sáng 4-6. Với sự tham dự và chỉ đạo sát sao của Thiếu tướng Nguyễn Đình Thạo (Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội) cùng Thiếu tướng Nguyễn Đình Lưu (Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội), cuộc diễn tập đã thể hiện tính chính quy, nghiêm túc và sát thực tiễn.
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Cổ Đô Nguyễn Thị Kim Oanh cho biết, năm nay, nội dung diễn tập của xã Cổ Đô được tổ chức bài bản qua 4 giai đoạn cốt lõi: Chuyển LLVT vào các trạng thái SSCĐ, chuyển địa phương vào các trạng thái quốc phòng; Tổ chức chuẩn bị chiến đấu phòng thủ; Thực hành tác chiến phòng thủ (xử trí tình huống trên sa bàn); Thực binh bắn chiến đấu.
Để đạt được kết quả này, Ban Chỉ huy quân sự xã Cổ Đô đã phát huy tốt vai trò cơ quan thường trực, chủ động tham mưu, phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an cùng các ban, phòng, ngành, đoàn thể địa phương. Các lực lượng đã tích cực tổ chức luyện tập, hợp luyện, sơ duyệt và tổng duyệt dưới sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo diễn tập thành phố và Bộ Tư lệnh Thủ đô.
Thiếu tướng Nguyễn Đình Thạo (Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội) nhận xét, các thành phần tham gia khung tập, từng vai diễn, các lực lượng tham gia diễn tập cần tập trung thực hiện tốt tổ chức diễn tập nghiêm túc, chặt chẽ, đúng nguyên tắc, đúng ý định, phát huy tốt tinh thần, trách nhiệm, tư duy chủ động, sáng tạo, xử lý linh hoạt các tình huống phát sinh; vận hành cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo đúng chức năng, nhiệm vụ, phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy, điều hành của chính quyền và vai trò tham mưu nòng cốt của lực lượng vũ trang trong xử lý các tình huống về quốc phòng, an ninh.
Đặc biệt, lãnh đạo cơ sở cũng yêu cầu các lực lượng nâng cao chất lượng hiệp đồng, chấp hành nghiêm kỷ luật và bảo mật thông tin, đồng thời sau diễn tập phải nghiêm túc rút kinh nghiệm để bổ sung hoàn thiện phương án, kế hoạch thực tiễn. Việc hoàn thành xuất sắc các nội dung này giúp bồi dưỡng tư duy chỉ huy cho cán bộ, đồng thời kiểm tra, đánh giá chính xác kết quả huấn luyện của LLVT địa phương.
Đổi mới và chuyển hóa kết quả thực tiễn vào mô hình mới
Không dừng lại ở việc tổ chức khai mạc, công tác rút kinh nghiệm và đánh giá thực chất sau diễn tập là "chìa khóa" giúp chuyển hóa kết quả huấn luyện thành năng lực hành động thực tế. Điển hình cho việc này là xã Liên Minh, nơi vừa tổ chức hội nghị tổng kết công tác diễn tập tác chiến trong khu vực phòng thủ năm 2026 vào chiều ngày 5-6.
Trước đó, từ ngày 7 đến 9-5-2026, xã Liên Minh đã hoàn thành cuộc diễn tập đạt mục đích, yêu cầu đề ra và bảo đảm an toàn tuyệt đối về người, vũ khí, trang bị. Đánh giá về kết quả này, Đại tá Phùng Chí Cao, Phó Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội nhận định cuộc diễn tập năm nay có nhiều điểm mới mang tính đột phá. Đó là sự thích ứng linh hoạt về tổ chức biên chế, địa danh, địa giới hành chính cũng như chức năng nhiệm vụ trong bối cảnh địa phương đang triển khai mô hình chính quyền hai cấp.
Các lực lượng xã Cổ Đô cơ động xử lý các tình huống trong diễn tập. Ảnh: QP
Đặc biệt, ở nội dung diễn tập thực binh, Ban Chỉ huy quân sự xã Liên Minh đã phát huy tốt vai trò nòng cốt, phối hợp với Công an xã và các lực lượng chức năng, huy động hơn 450 quần chúng cùng nhiều trang thiết bị thực hành theo đúng nguyên tắc pháp luật hiện hành về phòng thủ dân sự. Sự thành công của nội dung thực binh đã nâng cao rõ rệt nhận thức của nhân dân, đồng thời rèn luyện toàn diện khả năng tham mưu của khối đoàn thể. Để biểu dương các đóng góp này, Ban tổ chức đã khen thưởng kịp thời cho 7 tập thể và 47 cá nhân đạt thành tích xuất sắc.
Định hướng nhiệm vụ tiếp theo cho địa phương, đồng chí Nguyễn Tiến Toàn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Liên Minh đề nghị, các đơn vị cần kịp thời tổ chức rút kinh nghiệm, nghiêm túc tiếp thu, khắc phục những hạn chế, khuyết điểm mà Ban Chỉ đạo diễn tập thành phố đã chỉ ra. Trên cơ sở kết quả cuộc diễn tập trong khu vực phòng thủ năm 2026, Đảng ủy, UBND xã sẽ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, hoàn thiện cơ chế, quy chế phối hợp; đồng thời bổ sung phương án, kế hoạch chiến đấu; kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng - an ninh ở địa phương.
Bên cạnh việc vận hành cơ chế thông qua diễn tập, nền móng vững chắc của quốc phòng toàn dân chính là chất lượng huấn luyện của lực lượng dân quân tự vệ cơ sở. Ngày 4-6, Ban Chỉ huy quân sự xã Mê Linh đã tổ chức ra quân huấn luyện toàn diện cho lực lượng dân quân cơ động xã năm 2026.
Các lực lượng xã Mê Linh luyện tập điều lệnh đội ngũ. Ảnh: QP
Chương trình huấn luyện tại xã Mê Linh được xây dựng hết sức chặt chẽ, cân bằng giữa hai nội dung giáo dục chính trị, pháp luật và huấn luyện quân sự.
Theo đó, về chính trị, các chiến sĩ được quán triệt sâu sắc về nền tảng tư tưởng của Đảng, trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo quốc gia, cập nhật Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Dân quân tự vệ cùng tình hình thực tế an ninh - quốc phòng địa phương.
Về quân sự, nội dung được cụ thể hóa thông qua việc luyện tập điều lệnh đội ngũ, kỹ thuật bơi lặn ứng dụng, phòng hóa, quân y cấp cứu, và hậu cần. Đặc biệt, phần kỹ thuật chiến đấu được đẩy mạnh với các bài bắn súng tiểu liên AK bài 1b cố định ban ngày, bắn mục tiêu bay thấp, ném lựu đạn xa trúng đích, sử dụng thuốc nổ, mìn, và chiến thuật tiểu đội, trung đội dân quân cơ động bám trụ trận địa.
Để đảm bảo tính trực quan và sát thực tế, các chiến sĩ dân quân xã Mê Linh được tham gia luyện tập trực tiếp tại Sân vận động xã cùng thao trường huấn luyện bãi bồi sông Hồng thuộc địa bàn thôn Diệp Thôn và thôn Tráng Việt. Sự chuẩn bị chu đáo này cam kết cho một đợt kiểm tra bắn đạn thật và ném lựu đạn bài LĐ-01 đạt kết quả xuất sắc, tạo tiền đề giữ vững trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Sẵn sàng lực lượng, chủ động hiệp đồng trong phòng thủ dân sự
Một khía cạnh không thể tách rời trong nhiệm vụ củng cố quốc phòng hiện nay là khả năng ứng phó với các sự cố thiên tai, thảm họa theo phương châm “bốn tại chỗ”. Sáng 5-6, UBND phường Yên Hòa đã cụ thể hóa nhiệm vụ này bằng Hội nghị hiệp đồng lực lượng, phương tiện thực hiện nhiệm vụ phòng thủ dân sự năm 2026 với các đơn vị quân đội, công an đóng quân trên địa bàn.
Tại hội nghị, các bên đã thống nhất phương án huy động một lực lượng quân số hiệp đồng ấn tượng lên tới 1.316 cán bộ, chiến sĩ (trong đó có 588 cán bộ, chiến sĩ thuộc các đơn vị quân đội, công an). Hệ thống phương tiện kỹ thuật cũng được rà soát tỉ mỉ và sẵn sàng trưng dụng bao gồm xuồng gắn động cơ, cưa máy, máy bơm chống ngập, máy phát điện công suất lớn, cùng hàng loạt xe tải, xe chở quân, xe chữa cháy, xe cứu hộ chuyên dụng từ các đơn vị đóng quân.
UBND phường Yên Hòa cùng các đơn vị quân đội, công an đã xây dựng kịch bản chi tiết nhằm chủ động xử lý 4 tình huống phòng thủ dân sự trọng điểm: Ứng phó bão, lốc, áp thấp nhiệt đới gây sập đổ công trình, nhà ở, gãy đổ cây xanh, cột điện và ngập úng cục bộ; Ứng phó ngập úng, lũ lụt do mưa lớn kéo dài ảnh hưởng đến các tuyến đường và khu dân cư; Xử lý các sự cố hạ tầng đô thị và thiên tai cực đoan (lốc xoáy, sét, mưa đá, nắng nóng kéo dài, rét đậm, rét hại) tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh, cháy nổ; Sẵn sàng ứng phó động đất gây sập đổ công trình xây dựng, nhà cao tầng, chung cư cũ xuống cấp.
Việc phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng lực lượng và thống nhất cơ chế chỉ huy điều hành giúp phường Yên Hòa đảm bảo khả năng xử lý nhanh, chính xác, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản khi có tình huống xảy ra.
Xã Cổ Đô khai mạc diễn tập tác chiến trong khu vực phòng thủ. Ảnh: QP
Từ việc luyện tập vận hành cơ chế tại Cổ Đô , tổng kết đổi mới tại Liên Minh , huấn luyện nghiêm túc tại Mê Linh đến hiệp đồng chặt chẽ tại phường Yên Hòa; có thể thấy công tác quốc phòng - an ninh tại các địa phương cơ sở của Hà Nội đang được triển khai một cách toàn diện, đồng bộ và có chiều sâu. Những kết quả thực tiễn này không chỉ giúp nâng cao năng lực lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền và trình độ SSCĐ của LLVT địa phương , mà còn củng cố vững chắc thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân.
Việt Tuấn