Hạ tầng đi trước - mở lối phát triển Thủ đô

2 giờ trướcBài gốc

Vành đai 2,5 đoạn Đầm Hồng - quốc lộ 1A "về đích" không chỉ giảm áp lực giao thông khu vực phía Nam, mà còn củng cố niềm tin của người dân. Ảnh: Tạ Hải

Vành đai “thức giấc”: Khơi thông điểm nghẽn, mở rộng không gian phát triển

Trong cấu trúc giao thông hiện đại, các tuyến vành đai không chỉ là những con đường bao quanh đô thị, mà là “xương sống” tổ chức lại toàn bộ dòng chảy giao thông. Với Hà Nội, nơi mật độ phương tiện tăng nhanh trong khi không gian nội đô hữu hạn, vai trò này càng trở nên cấp thiết.

Nhiều năm qua, việc các tuyến vành đai chưa được khép kín khiến giao thông rơi vào tình trạng “dồn nén”. Các trục hướng tâm phải gánh lưu lượng vượt năng lực thiết kế, ùn tắc kéo dài, đặc biệt tại các nút giao trọng điểm.

Bởi vậy, việc “hồi sinh” các dự án vành đai từng chậm tiến độ mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một công trình giao thông đơn lẻ. Đây là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc mạng lưới giao thông và mở rộng không gian phát triển.

Tại dự án Vành đai 2,5 đoạn Đầm Hồng - quốc lộ 1A, hành trình “về đích” là câu chuyện điển hình. Trở ngại lớn nhất không nằm ở kỹ thuật, mà ở giải phóng mặt bằng - nơi tồn tại dai dẳng những vướng mắc, thậm chí tái lấn chiếm nhiều lần. Chỉ khi lãnh đạo thành phố trực tiếp xuống hiện trường, rà soát từng “điểm nghẽn”, yêu cầu xử lý dứt điểm, cục diện mới thực sự chuyển biến.

Nhấn mạnh vai trò của khâu này, lãnh đạo Thành ủy Hà Nội yêu cầu phải coi giải phóng mặt bằng là “khâu đột phá của đột phá”, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng cấp, từng đơn vị, không để tình trạng kéo dài làm giảm hiệu quả đầu tư.

Khi mặt bằng được tháo gỡ, guồng máy thi công lập tức tăng tốc. Công trường sáng đèn xuyên đêm, nhân lực, máy móc được huy động tối đa. Việc tuyến đường kịp thông xe trước Tết Nguyên đán 2026 không chỉ giảm áp lực giao thông khu vực phía Nam thành phố, mà còn củng cố niềm tin của người dân.

Tương tự, tại tuyến đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, tiến độ đang được cải thiện rõ rệt. Phương thức thi công “cuốn chiếu”, tổ chức nhiều mũi song song giúp tận dụng tối đa mặt bằng, rút ngắn thời gian. Tuyến Vành đai 3,5 cũng đang được chủ đầu tư và các nhà thầu tập trung đẩy nhanh tiến độ.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng trong một buổi thị sát dự án Vành đai 3,5. Ảnh: Quang Thái

Theo các chuyên gia, khi các tuyến vành đai dần khép kín, hệ thống giao thông phân tầng sẽ hình thành, cho phép phương tiện được phân luồng hiệu quả, giảm tải cho khu vực trung tâm.

Quan trọng hơn, các tuyến vành đai còn mở ra không gian phát triển mới. Kết nối thuận lợi giúp khu vực ven đô “bừng tỉnh”, tạo điều kiện giãn dân, hình thành các khu đô thị mới. Mỗi tuyến đường hoàn thành không chỉ rút ngắn quãng đường đi lại, mà còn mở rộng “biên độ phát triển” của Thủ đô.

Cầu vượt sông Hồng: Kết nối không gian, kích hoạt động lực tăng trưởng

Nếu các tuyến đường vành đai tái cấu trúc giao thông nội đô, thì các cây cầu vượt sông Hồng lại giữ vai trò chiến lược trong mở rộng không gian phát triển theo trục Bắc - Nam.

Trong nhiều năm, sông Hồng vừa là lợi thế, vừa là “rào cản” kết nối. Số lượng cầu hạn chế khiến liên kết hai bờ chưa tương xứng với tiềm năng. Nay, hàng loạt dự án cầu lớn được triển khai đồng thời, tạo nên một “mặt trận” thi công sôi động.

Công trường cầu Trần Hưng Đạo luôn sáng đèn, quyết tâm vượt lũ tiểu mãn vào cuối tháng 5-2026. Ảnh: Tuấn Lương

Trên công trường cầu Trần Hưng Đạo, hàng chục mũi thi công hoạt động liên tục, mục tiêu hoàn thành hạng mục dưới sông trước mùa lũ - mốc tiến độ mang tính quyết định.

Ông Trần Trọng Huy, Phó Giám đốc Ban dự án Đầu tư xây dựng cầu Trần Hưng Đạo (thuộc Tập đoàn Sun Group) chia sẻ: “Chúng tôi đang tranh thủ lúc thời tiết thuận lợi, tận dụng từng ngày, quyết tâm đẩy nhanh tiến độ, nếu không vượt được lũ tiểu mãn vào cuối tháng 5-2026, dự án đứng trước nguy cơ chậm tiến độ từ 3 đến 4 tháng, bởi khi lũ về, nước dâng cao không thể thi công được. Vượt được “đường găng” này thì tới quý III-2026 sẽ tổ chức thi công dầm, vòm thép và cơ bản hoàn thành các hạng mục này vào cuối năm 2026 và hoàn thành toàn bộ dự án vào quý II-2027”.

Công nhân tham gia làm kết cấu cọc khoan nhồi phục vụ dự án cầu vượt sông Hồng. Ảnh: Tuấn Lương

Tại cầu Thượng Cát, một trong những nhà thầu lớn tham gia dự án là Công ty TNHH Tập đoàn Định An đã huy động hơn 200 kỹ sư, công nhân thi công 3 ca, 4 kíp; không lãng phí dù chỉ một ngày, sẵn sàng các phương án ứng phó với thời tiết bất lợi… Cách làm linh hoạt giúp nhiều hạng mục vượt tiến độ. Trong khi đó, cầu Tứ Liên đang áp dụng công nghệ hiện đại để rút ngắn thời gian thi công.

Dưới góc độ quy hoạch, các chuyên gia nhận định, cầu không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại, mà còn tạo “cú hích” tái cấu trúc không gian đô thị. Trưởng phòng Tài chính - Đầu tư (Sở Xây dựng Hà Nội) Phan Trường Thành cho rằng: “Cầu không chỉ nối hai bờ sông, mà còn nối các không gian phát triển. Khi kết nối được tăng cường, dòng chảy đầu tư và dân cư sẽ dịch chuyển mạnh mẽ hơn”.

Về dài hạn, hệ thống cầu vượt sông sẽ tạo bước ngoặt trong cấu trúc đô thị Hà Nội. Khi kết nối Bắc - Nam được tăng cường, các khu vực như Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn sẽ có điều kiện trở thành những cực tăng trưởng mới.

Không chỉ giảm tải cho khu vực lõi, các cây cầu còn góp phần định hình mô hình đô thị đa cực - xu hướng tất yếu của các thành phố lớn.

Đường sắt đô thị: Trụ cột kiến tạo đô thị hiện đại

Nếu đường bộ mở rộng không gian, thì đường sắt đô thị là “chìa khóa” cho phát triển bền vững. Thực tiễn quốc tế cho thấy, chỉ khi giao thông công cộng khối lượng lớn phát triển, áp lực phương tiện cá nhân mới được kiểm soát.

Tại tuyến Nhổn - ga Hà Nội, việc hoàn thành khoan hầm vào ngày 13-4-2026 đánh dấu bước tiến quan trọng, khẳng định năng lực làm chủ công nghệ thi công hiện đại. Phó Trưởng ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) Nguyễn Bá Sơn cho biết, toàn tuyến dự kiến vận hành năm 2027 theo kế hoạch.

Tuyến metro Nhổn - Ga Hà Nội đã hoàn thành khoan hầm vào ngày 13-4-2026. Ảnh: Tuấn Lương

Song song với đó là các tuyến Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo và Văn Cao - Hòa Lạc đang được triển khai, đóng vai trò “xương sống” ban đầu của mạng lưới metro.

Ngày 28-3-2026, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trong đó, hệ thống đường sắt đô thị (metro) với quy mô lên tới 1.200km (gấp 3 lần quy hoạch cũ) được xác định không chỉ là hạ tầng phục vụ đô thị, mà còn là công cụ kiến tạo đô thị.

“Với việc xác định metro là trụ cột nhằm khắc phục các “điểm nghẽn” của đô thị lớn, đồ án quy hoạch đề xuất 11 nhóm giải pháp đột phá, trong đó nổi bật là tăng cường liên kết vùng; phát triển đô thị theo mô hình giao thông công cộng làm trung tâm; hình thành các cực tăng trưởng mới để giãn dân khu vực nội đô”, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết.

Các chuyên gia đánh giá, đây là bước chuyển lớn về tư duy. Hạ tầng không còn “đi theo”, mà trở thành nhân tố “dẫn dắt” phát triển đô thị. Metro đi đến đâu, đô thị hình thành đến đó theo quy hoạch, giúp sử dụng hiệu quả quỹ đất.

Metro đi đến đâu, đô thị hình thành đến đó theo quy hoạch, giúp sử dụng hiệu quả quỹ đất. Ảnh: Phạm Hùng

Với tầm nhìn dài hạn, Hà Nội hướng tới mạng lưới metro qui mô lớn, kết nối trung tâm với các đô thị vệ tinh. Khi hệ thống này hoàn chỉnh, không chỉ giao thông thay đổi, mà cấu trúc kinh tế - xã hội cũng sẽ được tái định hình.

Các khu vực như Đông Anh, Hòa Lạc, hay trục Hồ Tây - Ba Vì sẽ trở thành những cực phát triển mới, góp phần tạo nên một Thủ đô hiện đại, cân bằng và bền vững.

Với Hà Nội, “hạ tầng đi trước” không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành hành động cụ thể. Ảnh: Tuấn Lương

“Hạ tầng đi trước” không còn là khẩu hiệu

Từ những tuyến vành đai được khơi thông, những cây cầu vươn mình qua sông Hồng đến mạng lưới metro dần thành hình, có thể thấy rõ một định hướng xuyên suốt: Lấy hạ tầng làm đòn bẩy phát triển.

“Hạ tầng đi trước” không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành hành động cụ thể. Khi các điểm nghẽn được tháo gỡ, khi kết nối được cải thiện, Hà Nội sẽ có thêm dư địa phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và yêu cầu phát triển bền vững, ưu tiên hạ tầng chiến lược chính là "chìa khóa" để Thủ đô bứt phá. Và khi những công trình hôm nay hoàn thành, không chỉ diện mạo đô thị thay đổi, mà một tương lai phát triển mới của Hà Nội đang dần được mở ra.

Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới" xác định hạ tầng là trục “xương sống” của phát triển, giữ vai trò dẫn dắt tổ chức không gian và phân bổ các hoạt động kinh tế - xã hội. Ưu tiên phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng giao thông, nhất là hạ tầng giao thông kết nối các vùng động lực, các hành lang phát triển của Thủ đô, kết nối nội vùng và liên vùng. Đầu tư xây dựng nhanh hệ thống đường sắt đô thị, phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành khoảng 100km; từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực đầu tư, quản lý và vận hành (đến năm 2030 làm chủ khoảng 50% khối lượng công việc; đến năm 2050 cơ bản làm chủ toàn bộ). Phát triển đường sắt tốc độ cao kết nối vùng, cảng sông, sân bay. Khai thác lưỡng dụng sân bay Gia Lâm, Hòa Lạc; nghiên cứu xây dựng sân bay quốc tế thứ hai của vùng Thủ đô tại khu vực phía Nam…

Tuấn Lương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ha-tang-di-truoc-mo-loi-phat-trien-thu-do-749597.html