Hạ tầng đột phá, miền Nam vươn mình

5 giờ trướcBài gốc

Nhưng kể từ khi Bộ Chính trị có các Nghị quyết 13 và 24, hệ thống hạ tầng giao thông được gấp rút đầu tư, mọi chuyện đã thay đổi.

Khi Đông - Tây xích lại gần nhau

Sau tết Bính Ngọ, anh Trần Văn Kiệt (42 tuổi, ngụ xã Cái Nước, tỉnh Cà Mau) gom góp tài sản dành dụm đầu tư đào ao nuôi tôm. Tranh thủ những ngày nắng, anh Kiệt túc trực ngoài vuông hối thúc nhân công sớm hoàn thành.

Sân bay Long Thành được kỳ vọng trở thành động lực cho sự phát triển kinh tế, đô thị toàn vùng.

"Hồi trước, thu hoạch tôm phải bán cho thương lái. Bây giờ cao tốc thẳng tiến từ Cà Mau đến TP.HCM chỉ hơn 3 tiếng, tôi tính mua chiếc xe tải chở từ vựa lên thành phố luôn", anh Kiệt cho hay.

Tài xế Nguyễn Văn Hậu, ngụ TP Cần Thơ cho biết, vài năm trước, hành trình chở hàng từ miền Tây lên TP.HCM rồi tiếp tục xuống cảng Cái Mép luôn là "cuộc đua" đầy áp lực, thì nay mọi thứ đã khác.

"Trước đây đi mất gần cả ngày, có khi hơn. Kẹt xe từ cửa ngõ TP.HCM, rồi quốc lộ đông nghẹt, có đoạn chôn chân hàng giờ. Hàng hóa dễ hư hỏng mà cứ phải chờ, rất căng thẳng", anh Hậu nhớ lại.

Tuy nhiên, sau hơn 3 năm triển khai Nghị quyết 13-NQ/TW, vùng Đồng bằng sông Cửu Long ghi nhận nhiều chuyển biến rõ nét, đặc biệt trong phát triển hạ tầng, liên kết vùng và thu hút đầu tư.

Các tuyến cao tốc từng bước hình thành, mở ra những trục kết nối thông suốt giữa Đồng bằng sông Cửu Long, TP.HCM với Đông Nam Bộ.

Từ khi các tuyến cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận, rồi Mỹ Thuận - Cần Thơ và mới đây là Cần Thơ - Cà Mau đưa vào khai thác, hành trình từ miền Tây lên TP.HCM hay miền Đông Nam Bộ không còn là nỗi ám ảnh.

Thúc đẩy giao thương

Sắp tới, cao tốc Bến Lức - Long Thành, Vành đai 3 TP.HCM đưa vào khai thác, tài xế sẽ có nhiều lựa chọn hơn, thời gian vận chuyển rút ngắn, giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, giao hàng.

Khi các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long được kết nối giao thông thuận lợi, nhiều doanh nghiệp đầu tư nhà máy chế biến hải sản ở các địa phương này.

Đáng chú ý, việc khai thác tuyến vận tải biển Cần Thơ - Cái Mép được xem là bước ngoặt lớn. Thay vì mất khoảng 48 giờ theo phương thức truyền thống, hàng hóa nay có thể đến cảng chỉ trong khoảng 15 giờ.

Không chỉ rút ngắn gần 70% thời gian, tuyến vận tải này còn giảm đáng kể chi phí, mở ra hướng đi mới cho logistics vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Với doanh nghiệp, đây không chỉ là câu chuyện tiết kiệm vài giờ hay chi phí vận chuyển. Bà Huỳnh Thị Kiều Tiên, đại diện một doanh nghiệp sản xuất kinh doanh đặc sản tại Cần Thơ, cho biết giao thông thuận lợi giúp doanh nghiệp mạnh dạn hơn trong việc mở rộng thị trường.

"Trước đây, đưa hàng đi xa gặp nhiều rủi ro về thời gian và chi phí, nên doanh nghiệp thường chỉ tập trung thị trường gần. Nay kết nối thuận tiện, chúng tôi có thể phát triển sản phẩm mới, thậm chí hướng đến xuất khẩu", bà chia sẻ.

Không chỉ hàng hóa, dòng chảy du lịch giữa hai vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long cũng đang được kéo gần lại.

Các chương trình liên kết giữa Đồng Nai, Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp đã tạo ra những tuyến du lịch liên vùng, kết hợp giữa du lịch sông nước, miệt vườn với du lịch sinh thái, rừng và nông nghiệp. Thời gian di chuyển rút ngắn giúp du khách có thể trải nghiệm nhiều điểm đến hơn trong cùng một hành trình.

Ông Trần Tấn, đại diện một doanh nghiệp du lịch tại Đồng Nai, cho rằng khi hạ tầng được cải thiện, các địa phương không còn phát triển riêng lẻ mà có thể bổ trợ cho nhau.

"Miền Tây có thế mạnh sông nước, còn Đồng Nai có rừng, sinh thái. Khi kết nối tốt, chúng tôi có thể xây dựng các sản phẩm du lịch liên hoàn, tạo trải nghiệm phong phú hơn cho du khách", ông Tấn nói.

Kỳ vọng từ những công trình trọng điểm

Trở lại công trường hạ tầng phía Nam những ngày giữa tháng 4, không khí thi công vẫn duy trì nhịp độ khẩn trương.

Từ các tuyến cao tốc đến đại dự án sân bay Long Thành, hàng nghìn kỹ sư, công nhân cùng máy móc hoạt động liên tục, tạo nên bức tranh sôi động của một giai đoạn tăng tốc chưa từng có.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau hoàn thành đưa vào khai thác, góp phần hiện thực hóa quyết tâm nối thông cao tốc Bắc - Nam từ Lạng Sơn đến Cà Mau.

Đằng sau nhịp thi công hối hả ấy là sự cụ thể hóa các định hướng lớn từ Trung ương. Kể từ khi Nghị quyết 24-NQ/TW của Bộ Chính trị được triển khai, hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn đã và đang được khởi động hoặc tăng tốc ở vùng Đông Nam Bộ, kết nối Tây Ninh - TP.HCM - Đồng Nai…

Nổi bật trong số đó là cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Vành đai 3, Vành đai 4 kết nối vùng Đông Nam Bộ về miền Tây. Cùng đó là cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây; Phan Thiết - Vĩnh Hảo kết nối vùng Đông Nam Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ. Bên cạnh đó còn có một số tuyến như: TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành; Gia Nghĩa - Chơn Thành; Dầu Giây - Liên Khương kết nối vùng Đông Nam Bộ - Tây Nguyên…

Tại đại công trường sân bay Long Thành, từng hạng mục quan trọng như nhà ga hành khách, đường cất/hạ cánh, sân đỗ máy bay… đang dần hiện rõ hình hài. Các mũi thi công được tổ chức xuyên ngày đêm, với quyết tâm đưa dự án về đích đúng tiến độ.

Không chỉ là một công trình giao thông, sân bay Long Thành được xác định là hạt nhân của hệ sinh thái kinh tế hàng không, logistics và đô thị hiện đại - một nội dung trọng tâm trong Nghị quyết 24.

Khi hoàn thành, công trình này sẽ trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế, tạo động lực lan tỏa cho toàn vùng Đông Nam Bộ và kết nối sâu hơn với Đồng bằng sông Cửu Long.

Ông Nguyễn Kim Long, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai cho biết, việc triển khai các dự án hạ tầng lớn trong thời gian qua là bước cụ thể hóa rõ nét Nghị quyết 24.

Đồng Nai không phát triển đơn lẻ mà gắn kết chặt chẽ với TP.HCM và các địa phương trong vùng, tận dụng vị trí "giao điểm chiến lược" để trở thành trung tâm kết nối đa chiều.

"Với sân bay Long Thành và hệ thống cao tốc, vành đai đang hình thành, Đồng Nai không chỉ là cửa ngõ mà còn là nơi hội tụ của không gian phát triển mới, từ công nghiệp, logistics đến đô thị và dịch vụ", ông Long nhận định.

Cao tốc mở rộng không gian phát triển

Theo quy hoạch, đến năm 2030, khu vực Đông Nam Bộ sẽ có khoảng gần 1.000km đường cao tốc, gấp nhiều lần so với hiện nay.

Những con số này cho thấy Nghị quyết 24 đang từng bước được hiện thực hóa bằng những công trình cụ thể, bằng tốc độ tăng trưởng và bằng chính nhịp độ hối hả trên các công trường.

Động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước

Nghị quyết 24-NQ/TW ngày 7/10/2022 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đông Nam Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định phát triển Đông Nam Bộ thành động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước, trung tâm tài chính, công nghệ, logistics khu vực.

Mục tiêu đến năm 2030, tăng trưởng GRDP 8-8,5%/năm; thu nhập bình quân 14.500 USD; kinh tế số 30-35%; đô thị hóa 70-75%.

Tầm nhìn năm 2045, vùng phát triển hiện đại, trung tâm tài chính quốc tế, hạ tầng đồng bộ, chất lượng sống cao.

Một trong những giải pháp trọng tâm là đột phá hạ tầng liên kết vùng; phát triển công nghiệp công nghệ cao - dịch vụ chất lượng cao; thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo; tăng cường liên kết và cơ chế đặc thù.

Ở phía Tây, Nghị quyết 13 đang từng bước đi vào thực tiễn thông qua các công trình cụ thể. Các tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Lộ Tẻ - Rạch Sỏi, An Hữu - Cao Lãnh, Mỹ An - Cao Lãnh… được tăng tốc thi công, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông trục dọc - trục ngang của Đồng bằng sông Cửu Long. Từ góc nhìn địa phương, những công trình này đang mở ra không gian phát triển mới.

Ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho biết, việc triển khai các tuyến cao tốc theo định hướng Nghị quyết 13 đã tạo điều kiện để thành phố mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối với các địa phương trong vùng và với TP.HCM.

"Khi các dự án hoàn thành, TP Cần Thơ sẽ có gần 600km cao tốc đi qua, rút ngắn thời gian di chuyển, giảm tải cho hệ thống giao thông hiện hữu và mở rộng không gian phát triển. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thu hút đầu tư, thúc đẩy giao thương, du lịch", ông Tuyên nhấn mạnh.

TP Cần Thơ định hướng phát triển 5 hành lang kinh tế, trong đó các tuyến cao tốc giữ vai trò "xương sống", dẫn dắt sự hình thành các đô thị, khu công nghiệp và trung tâm dịch vụ mới. Đây là cơ sở để Cần Thơ từng bước khẳng định vai trò trung tâm liên kết vùng của Đồng bằng sông Cửu Long.

Doanh nghiệp đón cơ hội

Khi các Nghị quyết được triển khai đồng bộ, cấu trúc kinh tế vùng cũng đang dần thay đổi. Các hoạt động đầu tư, sản xuất không còn tập trung cục bộ, mà dịch chuyển theo các trục giao thông, hình thành các cực tăng trưởng mới.

Bà Nguyễn Thị Thúy Vân, Giám đốc Công ty TNHH Tập đoàn Bất động sản 939 cho rằng, Nghị quyết 24 đã tạo bước ngoặt trong tư duy phát triển không gian kinh tế, trong đó hạ tầng giao thông giữ vai trò định hình dòng chảy đầu tư và cấu trúc đô thị.

Theo bà Vân, các dự án như cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, trục 25B, 25C và đặc biệt là sân bay Long Thành không chỉ rút ngắn khoảng cách mà còn mở ra mô hình phát triển đa trung tâm, tạo dư địa cho logistics, công nghiệp và dịch vụ chất lượng cao.

"Hạ tầng không chỉ hỗ trợ mà là yếu tố quyết định mô hình phát triển dài hạn", bà nhấn mạnh.

Tương tự, từ giữa năm 2024, Công ty Cổ phần Đông Nam đã đầu tư vào Long Thành, nhanh chóng mở rộng từ vận tải sang logistics tích hợp.

Doanh nghiệp đã xây dựng hệ thống kho bãi quy mô lớn và kỳ vọng khi sân bay Long Thành cùng các tuyến cao tốc hoàn thiện, khu vực này sẽ trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa.

Tương tự, Đồng bằng sông Cửu Long hiện đóng góp khoảng 50% sản lượng lúa, 95% gạo xuất khẩu, 65% thủy sản nuôi trồng và gần 70% trái cây cả nước.

Mỗi năm, vùng xuất khẩu khoảng 20 triệu tấn hàng hóa, song thời gian dài hơn 80% phải trung chuyển qua TP.HCM. Nhưng nay, khoảng cách từ các tỉnh miền Tây lên TP.HCM gần bởi dưới sông có cảng, trên bờ có cao tốc.

Ông Leaw Wee Ming, Tổng giám đốc VSIP Cần Thơ cho biết, VSIP chọn Cần Thơ làm điểm đến đầu tư do nhận thấy địa phương giữ vị trí trung tâm công nghiệp, dịch vụ của Đồng bằng sông Cửu Long, lại nằm giữa vùng nguyên liệu trù phú, có quỹ đất dồi dào và có cảng hàng không quốc tế, cảng biển, công nghiệp phụ trợ, nguồn lao động và mạng lưới logistics tương đối hoàn thiện.

"Việc xây dựng khu công nghiệp tại đây không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho Cần Thơ, mà còn giúp chuyển dịch thu hút dòng vốn FDI vào Đồng bằng sông Cửu Long với ước tính khoảng 3,5 tỷ USD, tạo ra hơn 100.000 việc làm trong vùng khi hoàn thành", ông Leaw Wee Ming chia sẻ.

Tại buổi làm việc với UBND TP Cần Thơ mới đây để ký kết hàng loạt dự án "khủng", ông Đỗ Quang Hiển, Chủ tịch Điều hành Tập đoàn T&T Group nhận định TP Cần Thơ hiện đã trở thành không gian đa chức năng, đa mục tiêu.

"Với thế mạnh về hạ tầng, logistics, vận tải hàng không, đô thị, năng lượng, nông nghiệp, bất động sản, tài chính… đó là lý do để T&T quyết tâm đầu tư vào khu vực này", ông Hiển nói.

Vùng chiến lược đặc biệt quan trọng

Nghị quyết số 13-NQ/TW, ngày 2/4/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết 13) xác định Đồng bằng sông Cửu Long là vùng chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Mục tiêu đến năm 2030, phát triển vùng sinh thái, văn minh, bền vững, trở thành trung tâm kinh tế nông nghiệp hiện đại, phát triển mạnh kinh tế biển, du lịch và liên kết vùng.

Tầm nhìn năm 2045, hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thích ứng biến đổi khí hậu, trình độ phát triển khá so với cả nước.

Thực hiện Nghị quyết 13, Chính phủ ban hành Nghị quyết 78/NQ-CP về chương trình hành động; các địa phương cũng nhanh chóng cụ thể hóa bằng chương trình hành động, quy hoạch và dự án. Sau 3 năm triển khai, kinh tế vùng chuyển biến tích cực.

Nhiều công trình trọng điểm được hoàn thành và triển khai, đặc biệt là cao tốc được nối thông từ TP.HCM đến Cà Mau; đang tiếp tục triển khai đoạn từ Cà Mau đi Đất Mũi; các tuyến trục dọc như: Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, An Hữu - Cao Lãnh, Mỹ An - Vàm Cống cũng đang tích cực đẩy nhanh tiến độ.

Các địa phương tập trung cơ cấu lại kinh tế, phát triển kinh tế biển, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, logistics, hướng đến tăng trưởng xanh, bền vững.

Minh Tuệ

Tư Doãn

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/ha-tang-dot-pha-mien-nam-vuon-minh-192260429232837018.htm