Chủ động tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Ngay sau khi có chủ trương đầu tư, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo các sở, ngành và địa phương liên quan chủ động rà soát, chuẩn bị các điều kiện cần thiết phục vụ công tác giải phóng mặt bằng.
Cán bộ UBND xã Đức Quang đi từng nhà tuyên truyền vận động và lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của các hộ dân trong diện phải di dời phục vụ dự án.
Đến nay, 23/23 xã phường có dự án đi qua đã thành lập hội đồng bồi thường, GPMB dự án và đã thành lập Ban Chỉ đạo GPMB cấp xã để sẵn sàng tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi đủ điều kiện.
Tại xã Đức Quang, với 3,9km đường sắt tốc độ cao đi qua, xã này sẽ cần thu hồi gần 29ha đất các loại. Trong đó, có 17 hộ phải di dời tái định cư.
Đến nay, khu tái định cư với diện tích 1,2ha tại khu vực vùng Ao Làng, cạnh hội quán thôn Trung Nam Hồng, đã hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết, đang triển khai lập hồ sơ khảo sát, thiết kế để trình thẩm định, phê duyệt.
Ông Hoàng Xuân Hùng, Chủ tịch UBND xã Đức Quang cho biết: Thời gian qua, địa phương nỗ lực tập trung quy hoạch và thực hiện các bước đối với các khu tái định cư. Chính quyền đã tổ chức các buổi làm việc với cộng đồng dân cư để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của các hộ dân bị ảnh hưởng dự án, nhất là những hộ phải di dời tái định cư. Đến nay, các hộ dân đều đồng thuận và đã thống nhất địa điểm xây dựng khu tái định cư.
Theo ông Hùng, dự án đi qua địa bàn xã không có các công trình lớn bị ảnh hưởng nên dự kiến công tác GPMB dự án đường sắt Bắc - Nam tốc độ cao sẽ thuận lợi. Tuy nhiên, hiện nay dự án chưa bàn giao mốc giới thực địa nên địa phương chưa có cơ sở triển khai giải phóng mặt bằng trong phạm vi hướng tuyến.
Tại khu tái định cư phục vụ thi công tuyến đường sắt tốc độ cao Liên Vinh (phường Hà Huy Tập) có diện tích 3,8ha, tổng mức đầu tư 37 tỷ đồng, được thiết kế với hạ tầng đồng bộ (hệ thống giao thông, điện, nước, chiếu sáng), cung cấp 57 lô đất cho các hộ dân. Sau gần 7 tháng thi công, đến nay tiến độ đạt khoảng 65%.
Ông Nguyễn Nhật Linh, Phó chủ tịch UBND phường Hà Huy Tập cho biết: Địa phương đang đôn đốc đơn vị thi công tập trung các giải pháp để đẩy nhanh tiến độ nhằm đảm bảo yêu cầu đề ra, đáp ứng công tác GPMB dự án qua địa bàn tỉnh.
Từng bước khó khăn được tháo gỡ
Theo Sở Xây dựng Hà Tĩnh, trong 35 khu tái định cư phục vụ dự án đi qua địa bàn, mộtkhu đã hoàn thiện thủ tục và triển khai thi công (giá trị sản lượng đạt khoảng 65%), 34 khu còn lại cơ bản đã hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết và đang triển khai lập hồ sơ khảo sát, thiết kế để sẵn sàng trình thẩm định, phê duyệt.
Về khai thác quỹ đất vùng phụ cận các ga đường sắt, dự kiến bố trí ba ga (hai ga khách và một ga hàng hóa), một depot và ba trạm bảo dưỡng. Các địa phương có các ga đang triển khai lập quy hoạch theo nhiệm vụ được UBND tỉnh giao.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai công tác GPMB phục vụ dự án, vẫn còn gặp một số khó khăn như: Việc tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập là mô hình mới, lần đầu tiên được triển khai trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
Do đó, nếu không sớm ban hành Quyết định phân chia các dự án thành phần, đồng thời chưa có hướng dẫn cụ thể của các bộ, ngành Trung ương về quy trình, thẩm quyền, trình tự thực hiện dự án giải phóng mặt bằng, các địa phương sẽ gặp nhiều khó khăn, lúng túng và thiếu thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Hướng tuyến tại một số đoạn qua địa bàn tỉnh và một số công trình trên tuyến đang được đề xuất nghiên cứu điều chỉnh nhằm hạn chế ảnh hưởng đến các công trình, dự án trọng điểm của tỉnh, dẫn đến có thể thay đổi số hộ dân phải di dời và quy mô các khu tái định cư…
Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam qua địa bàn phường Hà Huy Tập có chiều dài khoảng 9,1km, ảnh hưởng 1.067 hộ.
Theo ông Phan Văn Trung, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Tĩnh, trước những khó khăn đó, Sở đã có các văn bản tham mưu UBND tỉnh tổng hợp các vấn đề phát sinh và báo cáo với các bộ, ngành Trung ương để kịp thời xem xét, tháo gỡ.
Theo đó, Sở kiến nghị cần sớm ban hành nghị quyết hướng dẫn triển khai dự án để các địa phương có cơ sở triển khai dự án GPMB qua địa bàn được thuận lợi, thống nhất trên cả nước và để đáp ứng tiến độ dự án.
Song song đó, sau khi lựa chọn xong đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án, Bộ Xây dựng chỉ đạo Ban Quản lý dự án Thăng Long, đơn vị chủ đầu tư hiện nay, cùng đơn vị tư vấn và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, làm việc trực tiếp với địa phương để nghiên cứu, điều chỉnh hướng tuyến, vị trí nhà ga và các trạm bảo dưỡng khi cần thiết.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng đề nghị các cơ quan chức năng nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các công trình hạ tầng kỹ thuật, thiết yếu quan trọng, các công trình tâm linh; chồng lấn với tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam đã đưa vào khai thác và khu vực trạm dừng nghỉ đang triển khai xây dựng… trên địa bàn tỉnh.
Phương Dung