Trụ sở Quốc hội Mỹ tại thủ đô Washington D.C. Ảnh: Ngọc Quang - P/v TTXVN tại Mỹ
Theo kênh CNN ngày 4/6, Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu với tỷ lệ 226 phiếu thuận và 195 phiếu chống để thông qua gói dự luật, trong đó áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với ngành dầu khí Nga. Đây là dự luật lớn ủng hộ Ukraine đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã kêu gọi các nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa phản đối dự luật này. Theo một người tham dự cuộc họp kín ngày 3/6, ông Johnson cho rằng các nghị sĩ nên tạo điều kiện để Tổng thống Trump có không gian đàm phán với Nga.
Tuy nhiên, cuối cùng có 18 nghị sĩ Cộng hòa và một nghị sĩ độc lập đã bỏ phiếu thông qua dự luật. Động thái này được xem là hành động phản đối lập trường của ông Trump về cuộc chiến giữa Nga và Ukraine. Các nghị sĩ muốn gửi thông điệp tới ban lãnh đạo đảng trong bối cảnh đảng Cộng hòa dưới sự dẫn dắt của Tổng thống Trump những năm gần đây đã dần rời xa lập trường ủng hộ mạnh mẽ Ukraine như trước đây.
Hiện đảng Cộng hòa đang bị chia rẽ về vấn đề này khi nhiều nghị sĩ cho rằng Mỹ không nên tiếp tục viện trợ cho Ukraine.
Để đưa được dự luật ra Hạ viện bỏ phiếu, các nghị sĩ đã phải có động thái đặc biệt. Các nghị sĩ đã ký tên vào kiến nghị giải trình - một công cụ nhằm vượt qua vai trò kiểm soát của lãnh đạo Hạ viện để buộc tổ chức cuộc bỏ phiếu.
Nghị sĩ Brian Fitzpatrick, một thành viên Cộng hòa theo đường lối ôn hòa và đồng chủ tịch Nhóm nghị sĩ Quốc hội về Ukraine, đã dành nhiều tháng phối hợp với nghị sĩ Dân chủ Greg Meeks của bang New York để thu thập đủ 218 chữ ký cần thiết nhằm đưa dự luật ra bỏ phiếu theo thủ tục rút gọn mà không cần sự chấp thuận của Chủ tịch Hạ viện Johnson.
Dự luật bao gồm các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc đối với giới lãnh đạo và các tổ chức của Nga, trong đó có những ngân hàng lớn, các công ty dầu mỏ và khai khoáng hàng đầu. Dự luật cũng áp mức thuế quan 500% đối với toàn bộ hàng hóa Nga nhập khẩu vào Mỹ và cấm nhập khẩu dầu thô của Nga vào Mỹ.
Ngoài ra, dự luật còn bổ sung viện trợ quân sự cho Ukraine, trong đó cho phép thực hiện các thương vụ bán vũ khí trị giá 8 tỷ USD và gia hạn chương trình cho thuê - cho mượn khí tài quân sự được triển khai từ thời Tổng thống Joe Biden.
Trong khi trọng tâm chính sách đối ngoại của ông Trump những tháng gần đây tập trung vào Iran, cuộc xung đột khốc liệt giữa Ukraine và Nga tiếp tục leo thang mà Mỹ ít can dự. Ông Trump vẫn chưa đạt được tiến triển đáng kể nào đối với cam kết nhanh chóng chấm dứt cuộc chiến này sau khi nhậm chức vào tháng 1/2025.
Trong một diễn biến gần đây, ông Trump đã khiến ngay cả một số thành viên trong đảng của mình không hài lòng khi nới lỏng các hạn chế dầu mỏ Nga nhằm giảm tác động của cuộc chiến với Iran đối với giá năng lượng toàn cầu. Trong khi đó, nhiều nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện muốn đảng của mình tập trung giải quyết vấn đề giá cả trong nước thay vì can dự vào một cuộc xung đột quốc tế khác.
Nhiều nguồn tin từ cả đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ dự đoán dự luật về Ukraine sẽ được thông qua tại Hạ viện, nhưng cho rằng tương lai của dự luật tại Thượng viện vẫn chưa chắc chắn. Một số nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện từng công khai ủng hộ Ukraine, nhưng chưa rõ liệu có đủ số phiếu để đạt ngưỡng quan trọng 60 phiếu hay không.
Nếu dự luật được đưa ra xem xét và thông qua tại Thượng viện, đây sẽ là động thái lớn đầu tiên của Quốc hội Mỹ liên quan đến cuộc chiến Nga - Ukraine kể từ dự luật bổ sung ngân sách gây tranh cãi vào mùa xuân năm 2024, thời điểm Tổng thống Joe Biden còn đương nhiệm.
Những năm gần đây, các nghị sĩ cấp cao của Mỹ đã nhất trí thông qua một số gói hỗ trợ dành cho Ukraine trong các dự luật quốc phòng khác nhau, dù các động thái này không phải lúc nào cũng được Nhà Trắng ủng hộ.
Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc