Theo Kyiv Independent, dự luật mang tên Đạo luật Hỗ trợ Ukraine (Ukraine Support Act) đã được Hạ viện Mỹ thông qua với 226 phiếu thuận, 195 phiếu chống và 9 phiếu trắng. Có từ 18 - 19 nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu cùng các nghị sĩ Dân chủ đã tạo nên đa số lưỡng đảng để đưa dự luật vượt qua Hạ viện.
Dự luật do nghị sĩ Gregory Meeks của bang New York, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, bảo trợ.
Về nội dung, dự luật này bao gồm các điều khoản hỗ trợ quân sự cho Ukraine, gia hạn Sáng kiến Hỗ trợ An ninh Ukraine đến năm 2027, đồng thời phân bổ thêm nguồn lực cho công tác tái thiết hậu chiến. Theo đó, Mỹ sẽ phân bổ 1,8 tỷ USD viện trợ an ninh và tái thiết hậu chiến cho Ukraine; cùng với 8 tỷ USD tài trợ quân sự dưới hình thức các khoản vay.
Lực lượng cứu hỏa Ukraine làm việc tại hiện trường sau cuộc tập kích của Nga, ngày 2/6. Ảnh: Facebook/Volodymyr Zelensky
Song song với việc tăng cường hỗ trợ Ukraine, dự luật cũng đề xuất mở rộng đáng kể các biện pháp trừng phạt đối với Nga. Văn bản yêu cầu chính quyền Mỹ thường xuyên đánh giá liệu Moscow có đang tiếp tục tiến hành xung đột vũ trang với Ukraine, vi phạm các điều khoản của một thỏa thuận hòa bình hoặc không thiện chí trong đàm phán hòa bình hay không.
Nếu các điều kiện trên được xác định, Mỹ sẽ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt nhằm vào các quan chức Nga, tổ chức tài chính cũng như các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế Nga như dầu khí, than đá và khai khoáng. Dự luật cũng tăng cường các hạn chế đối với những tổ chức tài chính có hoạt động kinh doanh với Nga, đồng thời nâng thuế nhập khẩu đối với hàng hóa và dịch vụ của Nga lên tối thiểu 500%.
Ngoài ra, văn bản còn kêu gọi áp đặt các biện pháp trừng phạt quy mô lớn đối với ngành dầu mỏ và khai khoáng của Nga, đồng thời hủy bỏ một cơ chế miễn trừ trừng phạt mà Tổng thống Donald Trump đã phê duyệt hồi đầu năm nay. Dự luật cũng thiết lập cơ chế cho phép Quốc hội vô hiệu hóa các quyết định của tổng thống nhằm chấm dứt các lệnh trừng phạt hiện hành mà không có lý do chính đáng.
Trước cuộc bỏ phiếu cuối cùng, dự luật đã vượt qua một bước thủ tục quan trọng, sau khi bản kiến nghị giải trình (discharge petition) thu thập được 218 chữ ký – ngưỡng tối thiểu cần thiết để buộc đưa dự luật ra toàn thể Hạ viện xem xét mà không cần sự chấp thuận của Chủ tịch Hạ viện.
Theo ABC News, bản kiến nghị giải trình là công cụ hiếm khi được sử dụng tại Hạ viện Mỹ. Trong giai đoạn 2011–2022, chỉ có một kiến nghị như vậy thành công. Tuy nhiên, thời gian gần đây đã xuất hiện một số trường hợp tương tự, trong đó có kiến nghị yêu cầu Bộ Tư pháp công bố hồ sơ liên quan đến tội phạm tình dục bị kết án Jeffrey Epstein.
Đây được xem là nỗ lực lập pháp đáng chú ý nhất liên quan đến Ukraine tại Quốc hội Mỹ kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025. Tuy nhiên, dự luật vẫn phải đối mặt với nhiều trở ngại tại Thượng viện Mỹ. Văn bản cần nhận được sự ủng hộ của ít nhất 60 thượng nghị sĩ trước khi được trình lên Tổng thống Trump để ký ban hành hoặc phủ quyết.
Nhà Trắng hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về dự luật này.
Trước đó, cuối năm ngoái, Quốc hội Mỹ đã thông qua Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia (NDAA), trong đó dành 800 triệu USD cho Ukraine, bao gồm 400 triệu USD cho mỗi năm tài khóa 2026 và 2027. Năm 2024, Hạ viện Mỹ cũng đã thông qua một gói viện trợ nước ngoài trị giá 60,8 tỷ USD dành cho Ukraine với kết quả 311 phiếu thuận, 112 phiếu chống và một phiếu trắng.
Đỗ Thảo