Sinh ra trong gian khó, trưởng thành giữa khói lửa chiến tranh, hai con người, hai chặng đường lịch sử khác nhau nhưng cùng chung một lý tưởng, một niềm tin son sắt với Đảng, với Nhân dân và với con đường cách mạng mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn.
Cụ Bát nhận Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng.
Ngôi nhà của cụ Nguyễn Văn Bát nằm giản dị giữa làng quê Nội Hạc. Ngoài trăm tuổi, cụ vẫn giữ được sự minh mẫn đáng ngạc nhiên. Bước đi nhanh nhẹn, giọng nói sang sảng, mỗi ngày cụ vẫn đọc báo mà không cần đeo kính. “Ngày nào tôi cũng được nhận Báo Nhân Dân và Báo Bắc Ninh. Đọc để biết tình hình đất nước, quê hương, biết Đảng mình lãnh đạo ra sao. Đảng mạnh thì dân mới yên” - cụ Bát cười hiền, nói chậm rãi nhưng dứt khoát.
Cụ Bát sinh năm 1923, là anh cả trong gia đình có năm anh em. Cụ lớn lên trong những năm tháng đất nước còn chìm trong đói nghèo, áp bức. Khi thực dân Pháp chiếm đóng, làng quê bị kìm kẹp, cụ sớm tham gia lực lượng du kích xã, tích cực chống tề, bảo vệ cơ sở cách mạng. Chính trong gian khổ, thử thách ấy, lý tưởng cách mạng đã ngấm sâu vào con người cụ. Cụ Bát vẫn nhớ như in ngày được đứng vào hàng ngũ của Đảng. Đó là buổi sáng ngày 20/5/1947, lễ kết nạp đảng viên được tổ chức đơn sơ tại nhà một cán bộ cách mạng, không cờ hoa, không hội trường nhưng vô cùng trang nghiêm. Đứng dưới ảnh chân dung cụ Các Mác và Lê-nin, trước sự chứng kiến của cán bộ tỉnh, xã, cụ Bát đã tuyên thệ trung thành tuyệt đối với Đảng, suốt đời phấn đấu vì lý tưởng cộng sản. “Lời thề là suốt đời chứ không phải vài tháng hay vài năm đâu nhé. Tôi nhớ mãi và giữ trọn đến hôm nay” - cụ Bát nói.
Cụ Bát có thói quen đọc báo Đảng - nét đẹp giản dị của người đảng viên lão thành.
Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng và công tác tại địa phương, cụ Bát luôn gương mẫu, trách nhiệm. Từ tham gia du kích, làm Công an xã Việt Lập, rồi giữ cương vị Trưởng Công an xã, cụ luôn tận tụy, hết lòng vì công việc, vì Nhân dân. Sau này, được Đảng cử đi học chính trị tại Trường Đảng Bắc Ninh, cụ chuyển công tác sang ngành lâm nghiệp. Hơn ba thập kỷ gắn bó với rừng, với đất, cụ lần lượt đảm nhiệm nhiều chức vụ như: Đội trưởng Đội trồng rừng huyện Lục Ngạn; Trưởng phòng Lâm nghiệp huyện Yên Thế và nghỉ hưu năm 1980. Điều khiến nhiều người kính trọng cụ không chỉ là quá trình công tác, mà còn là lối sống giản dị, liêm khiết. Khi nghỉ hưu, tài sản duy nhất cụ xin cơ quan chỉ là chiếc giường một bằng gỗ đã gắn bó với mình suốt mấy chục năm làm việc. “Cả đời làm cán bộ, tôi đã cống hiến hết mình cho công việc của Đảng, Nhà nước. Giờ còn khỏe mạnh thế này là phúc lớn”, cụ nói trong ánh mắt tôi thấy ánh lên niềm tự hào bình dị.
Cách nhà cụ Bát không xa là ngôi nhà của người em ruột - cụ Nguyễn Văn Vượng, sinh năm 1938. Nếu cuộc đời người anh gắn với những năm tháng đầu của cách mạng và xây dựng hậu phương thì cuộc đời người em lại in đậm dấu ấn của những năm tháng chiến tranh ác liệt. Sớm được giác ngộ lý tưởng cách mạng, cụ Vượng tham gia phong trào thanh niên, làm cán bộ Đoàn tại địa phương. Năm 1960, khi mới 22 tuổi, cụ vinh dự được kết nạp Đảng, trở thành một trong những đảng viên trẻ tiêu biểu của huyện Tân Yên thời bấy giờ.
Cụ Vượng nhận Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng.
Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cụ lên đường nhập ngũ, trực tiếp tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị. Đặc biệt, 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 đã trở thành ký ức không thể nào quên trong cuộc đời người lính. Bốn lần ra vào nơi chiến trường Trường Sơn, cụ bị thương nặng, mất 41% sức khỏe. Gần 20 năm trong quân ngũ, cụ nghỉ mất sức với quân hàm Trung tá. Trở về quê hương, dù sức khỏe giảm sút, cụ Vượng vẫn tiếp tục cống hiến. Cụ đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng tại địa phương như: Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Việt Lập, cho đến khi nghỉ hưu năm 1990.
Trải qua những chặng đường lịch sử khác nhau song ở hai anh em cụ Nguyễn Văn Bát và Nguyễn Văn Vượng luôn có một điểm chung: Sự kiên định, trung thành tuyệt đối với Đảng; lối sống mẫu mực, gần gũi Nhân dân; tinh thần trách nhiệm cao trong mọi công việc được giao. Khi trở về sinh hoạt tại chi bộ khu dân cư thôn Nội Hạc, hai cụ tiếp tục phát huy vai trò của những đảng viên lão thành, thẳng thắn góp ý xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh; động viên thế hệ trẻ giữ gìn và phát huy truyền thống cách mạng của quê hương. Trong gia đình, hai cụ luôn coi trọng việc giáo dục con cháu về đạo đức, lối sống, tinh thần yêu nước, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nhiều thế hệ con cháu trong gia đình hai cụ đã trưởng thành, đóng góp tích cực cho xã hội, trở thành niềm tự hào của dòng họ và quê hương.
Đúng dịp kỷ niệm 108 năm Cách mạng Tháng Mười Nga (7/11/2025), hai anh em cụ Nguyễn Văn Bát và Nguyễn Văn Vượng cùng vinh dự được trao tặng Huy hiệu 80 năm và 65 năm tuổi Đảng. Buổi lễ diễn ra trang trọng, ấm áp, là niềm vui chung của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Tân Yên. Lãnh đạo địa phương khẳng định, các đảng viên cao tuổi, đặc biệt là những đảng viên có nhiều năm tuổi Đảng như hai cụ chính là “vốn quý” của Đảng bộ - những nhân chứng sống cho lịch sử vẻ vang của Đảng và dân tộc. Dù tuổi cao, sức khỏe có hạn, song trong niềm xúc động khi đón nhận phần thưởng cao quý của Đảng, hai cụ vẫn bày tỏ quyết tâm tiếp tục giữ vững phẩm chất người đảng viên, nêu gương sáng cho con cháu và cộng đồng.
Bài, ảnh: Thu Phong