Hội đồng xét xử nhận định bị cáo Nguyễn Thanh Phong có vai trò cao nhất, sau đó đến bị cáo Nga trong chủ trương "nhận tiền ngoài lệ phí". Các bị cáo từng là Cục phó thì tiếp nhận chủ trương của Cục trưởng rồi truyền đạt cho cấp dưới triển khai. Ở phía chuyên viên, các bị cáo thực hành theo chỉ đạo của lãnh đạo, có vai trò thứ yếu nhưng lại là người thực hành tích cực.
Bị cáo Nguyễn Thanh Phong tại phiên tòa. Ảnh: N.M
Bị cáo Phong, bị cáo Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ nhiều lần từ 21 cá nhân, doanh nghiệp, giai đoạn năm 2018 đến 2025. Tuy nhiên, sau khi xem xét và áp dụng các quy định pháp luật, Hội đồng xét xử phúc thẩm quyết định bỏ tình tiết tăng nặng là phạm tội nhiều lần cho tất cả bị cáo.
Tại phiên phúc thẩm, toàn bộ số tiền thu lời bất chính đã được nộp lại, hậu quả của vụ án được khắc phục. Ngoài ra, các bị cáo tự nguyện nộp thêm vào ngân sách Nhà nước một số tiền nhất định với hy vọng sẽ góp được một phần nào đó để khắc phục hậu quả chung cho vụ án.
Hội đồng xét xử - Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tuyên bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế 16 năm 6 tháng tù (án sơ thẩm 20 năm) về tội "Nhận hối lộ".
Bị cáo Trần Việt Nga (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) nhận mức án 12 năm (án sơ thẩm 15 năm) về tội "Nhận hối lộ".
Bị cáo Lê Hoàng (cựu Cục phó Phòng bệnh, Bộ Y tế, chồng bị cáo Trần Việt Nga) nhận mức án 3 năm tù (án sơ thẩm 5 năm tù) về tội "Nhận hối lộ".
Bị cáo Trần Việt Nga tại phiên tòa. Ảnh: N.M
Bị cáo Nguyễn Hùng Long và bị cáo Đỗ Hữu Tuấn, 2 cựu Cục phó Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cũng được giảm án tù. Bị cáo Long nhận mức án 9 năm 6 tháng tù (án sơ thẩm 12 năm tù), bị cáo Tuấn nhận mức án 3 năm 6 tháng tù (án sơ thẩm 7 năm tù) cùng về tội "Nhận hối lộ".
Các bị cáo còn lại đều được giảm một phần hình phạt tù hoặc chuyển từ tù giam sang tù treo, có bị cáo được tuyên bằng thời hạn tạm giam trả tự do tại tòa.
Theo hồ sơ vụ án, Cục An toàn thực phẩm là đơn vị chuyên ngành thuộc Bộ Y tế thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, từ 2018 - 2025, một số lãnh đạo, chuyên viên của cục đã lợi dụng các quy định pháp luật để tạo cơ chế "xin, cho", đưa và nhận hối lộ.
Các sai phạm này diễn ra trong quá trình thẩm định cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; thẩm định giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm, cấp giấy chứng nhận GMP (giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu thực hành sản xuất tốt). Thông qua việc thẩm định xét hồ sơ cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, một số cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ đã thống nhất với chuyên viên của cục về việc "chi tiền để xong việc".
Cơ quan tố tụng xác định các quy định về đăng ký, công bố sản phẩm với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe vẫn mang tính chung chung, chưa cụ thể. Quy định cũng chưa kèm theo hướng dẫn chi tiết về quy trình, tiêu chí kỹ thuật và thành phần hồ sơ. Điều này dẫn đến việc doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, lúng túng khi thực hiện thủ tục công bố sản phẩm.
Trên cương vị là Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, tháng 9-2018, bị cáo Nguyễn Thanh Phong chủ trì cuộc họp cấp ủy, lãnh đạo cục và thống nhất giao cho Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm và Phòng Quản lý Tiêu chuẩn và Kiểm nghiệm thực hiện nhiệm vụ của Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm trong việc thẩm xét hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm.
Sau cuộc họp trên và sau khi trao đổi với lãnh đạo các đơn vị, bị cáo Nguyễn Thanh Phong thống nhất chủ trương cho các chuyên viên nhận tiền, ngoài lệ phí quy định trong quá trình thẩm xét đăng ký hồ sơ công bố sản phẩm. Mức tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng/bộ hồ sơ và trung bình 7 triệu đồng/hồ sơ.
Bên cạnh đó, bị cáo Nguyễn Thanh Phong đồng ý chủ trương cho chuyên viên nhận tiền để giúp đỡ người nộp hồ sơ, song kèm theo đó là cơ chế ăn chia rõ ràng. Cục trưởng nhận từ 2,5 - 3 triệu đồng một bộ hồ sơ; còn lại chia theo các cấp, từ lãnh đạo phòng đến chuyên viên thụ lý.
Cơ quan tố tụng cho rằng lợi dụng quyền hạn, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ của 21 bị cáo là cá nhân, doanh nghiệp. Trong đó, tổng tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp giấy tiếp nhận là 93,7 tỷ đồng, cấp giấy xác nhận quảng cáo 12,7 tỷ đồng và cấp GMP 1 tỷ đồng.
Phương Nguyễn - Bảo Lâm