Tại hội thảo "Nhận diện xu hướng tài chính bất động sản 2026" do Tạp chí Đầu tư Tài chính (VietnamFinance) tổ chức sáng 6/6, bà Phạm Thị Miền, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, cho biết hành vi người mua nhà đang có sự thay đổi rõ rệt.
Theo bà, nguồn cung bất động sản tiếp tục gia tăng nhưng giá bán vẫn neo ở mức cao, trong khi giao dịch trở nên chọn lọc hơn. Kết quả khảo sát trong 6 tháng đầu năm cho thấy nhu cầu ở thực và nhu cầu khai thác dòng tiền đang là 2 động lực chính dẫn dắt quyết định mua bất động sản.
Người mua hiện dành nhiều thời gian hơn để tìm hiểu thông tin, đánh giá pháp lý, tiến độ dự án và uy tín chủ đầu tư trước khi xuống tiền. Tâm lý "sợ mua sai" đang dần thay thế tâm lý "sợ bỏ lỡ cơ hội" từng phổ biến trong các giai đoạn sốt nóng trước đây.
Bà Phạm Thị Miền, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam Ảnh: BTC.
Theo bà Miền, thay đổi này diễn ra trong bối cảnh thị trường đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh hơn. Chung cư và căn hộ tiếp tục là nhóm tài sản được quan tâm nhờ vừa đáp ứng nhu cầu ở thực vừa có khả năng tạo dòng tiền từ cho thuê. Trong khi đó, đất nền vẫn là phân khúc được kỳ vọng tăng giá cao nhất nhưng cũng đòi hỏi nhà đầu tư thận trọng hơn về pháp lý và thanh khoản.
Ở góc độ tài chính, TS. Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường - Giá cả (Bộ Tài chính), cho rằng thị trường đang chứng kiến sự dịch chuyển trong tư duy đầu tư.
Theo ông, bất động sản không còn là loại tài sản mà nhà đầu tư có thể mặc nhiên kỳ vọng tăng giá sau một thời gian nắm giữ. Trong bối cảnh nguồn cung ngày càng đa dạng, dòng tiền có nhiều lựa chọn hơn và mặt bằng giá đã tăng mạnh trong những năm qua, giá trị của một bất động sản sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào các yếu tố nền tảng như pháp lý, khả năng tạo dòng tiền, thanh khoản và mức giá mua hợp lý.
"Dòng tiền có xu hướng dịch chuyển từ đầu cơ ngắn hạn sang đầu tư dài hạn gắn với nhu cầu ở thực", ông nhận định.
Theo vị chuyên gia, một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của thị trường thời gian tới là vai trò của yếu tố pháp lý. Nếu trước đây nhiều nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đổi lấy kỳ vọng tăng giá, thì hiện nay pháp lý đang trở thành tiêu chí được ưu tiên hàng đầu khi lựa chọn tài sản.
Ông cho rằng những dự án minh bạch về pháp lý sẽ có lợi thế rõ rệt trong việc thu hút dòng vốn, trong khi các tài sản còn tồn tại vướng mắc sẽ ngày càng gặp áp lực về thanh khoản.
"Nhà đầu tư chuyên nghiệp không nên bắt đầu bằng câu hỏi bất động sản có tăng giá hay không, mà phải đặt câu hỏi tài sản đó tạo ra giá trị gì và nếu cần bán thì ai sẽ là người mua cuối cùng. Đó chính là ranh giới giữa đầu tư và đầu cơ", TS. Ngô Trí Long nói.
Từ góc độ nhà đầu tư cá nhân, ông cho rằng tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội vẫn là một trong những nguyên nhân dẫn đến các quyết định thiếu thận trọng. Trong khi đó, ở giai đoạn hiện nay, việc đánh giá khả năng khai thác tài sản, kiểm tra kỹ hồ sơ pháp lý và kiểm soát đòn bẩy tài chính quan trọng hơn nhiều so với việc chạy theo kỳ vọng tăng giá ngắn hạn.
Đồng quan điểm về xu hướng phân hóa của dòng tiền, TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, cho rằng thị trường bất động sản trong những năm tới khó xảy ra tình trạng đóng băng khi vẫn được hỗ trợ bởi đầu tư công, phát triển hạ tầng và dòng vốn trong nền kinh tế.
Tuy nhiên, theo ông, khả năng xuất hiện những đợt tăng giá 20-30% trên diện rộng như các chu kỳ trước cũng không cao.
"Không có chuyện thị trường đóng băng, nhưng cũng không có chuyện tăng nóng trên diện rộng. Dòng tiền sẽ lựa chọn kỹ hơn và tập trung vào các dự án có giá trị thực", TS. Lê Xuân Nghĩa nói.
Thủy Tiên