Bất chấp các tuyên bố về tổn thất sau xung đột, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho là vẫn duy trì khoảng 50% khí tài hải quân, với nòng cốt là hàng nghìn tàu tấn công nhỏ tốc độ cao. Các nguồn tin tình báo cho thấy lực lượng này vẫn đủ khả năng thực hiện các chiến dịch quy mô lớn bằng hạm đội cơ động trên biển.
Quy mô và khả năng tác chiến của hạm đội muỗi
Theo đánh giá từ Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ, mạng lưới tàu tấn công của Iran bao gồm hàng trăm đến hàng nghìn phương tiện hoạt động khắp vùng vịnh Ba Tư. Những tàu này thường được trang bị tên lửa chống hạm, tên lửa vác vai và có khả năng vận chuyển quân hoặc rải thủy lôi. Dù không thể đối đầu trực diện với các tàu khu trục lớn trong một cuộc đấu tay đôi, nhưng khi tập hợp thành nhóm đông đảo, chúng có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho tàu thương mại và tàu chiến đối phương.
Các tàu tấn công trong “hạm đội muỗi” của Iran
Chiến thuật bầy đàn và hệ thống tác chiến phối hợp
Điểm mạnh nhất của IRGC nằm ở chiến thuật "bầy đàn" (swarming) được phát triển từ thập niên 1980. Chiến thuật này sử dụng số lượng lớn tàu nhỏ tấn công đồng loạt từ nhiều hướng nhằm gây hỗn loạn và làm quá tải hệ thống phòng thủ của đối phương. Năm 2015, Iran từng phô diễn khả năng này khi huy động 100 tàu tấn công mô hình tàu sân bay USS Nimitz.
Đáng chú ý, các tàu này không hoạt động đơn lẻ mà là một phần của mạng lưới tác chiến đa tầng, bao gồm máy bay không người lái (UAV), tên lửa bờ đối hải và thủy lôi. Sự phối hợp này nhằm mục đích tạo ra môi trường tác chiến phức tạp, ngăn cản đối phương ra quyết định phản ứng kịp thời.
Lợi thế chiến thuật và những hạn chế kỹ thuật
Bên cạnh khả năng cơ động, các tàu thuộc "hạm đội muỗi" rất khó bị phát hiện bởi radar so với tàu chiến cỡ lớn. Với phương thức "đánh nhanh rút gọn", chúng có thể tấn công và rút lui trước khi hệ thống phòng vệ của đối thủ kịp kích hoạt. Tuy nhiên, hiệu quả của hạm đội này phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết; độ chính xác và khả năng tác chiến sẽ giảm sút đáng kể trong môi trường biển động hoặc thời tiết khắc nghiệt.
Thách thức đối với lực lượng hải quân quốc tế
Hải quân Mỹ từ lâu đã nhận diện đây là mối đe dọa thường trực và thường xuyên thử nghiệm các phương án đối phó. Dù sở hữu hỏa lực vượt trội, các cường quốc hải quân vẫn gặp khó khăn trong việc tiêu diệt hoàn toàn hạm đội này. Lý do chính là bởi các tàu nhỏ có thể được ẩn giấu tinh vi tại các căn cứ ven biển hoặc trà trộn vào các tàu dân sự, khiến việc nhận diện và nhắm mục tiêu trở nên cực kỳ phức tạp.
Tuệ Nhân