Hạm đội muỗi của Iran và chiến thuật thay đổi cuộc chơi tại eo biển Hormuz

3 giờ trướcBài gốc

Tại vùng biển hẹp của eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường hàng hải chiến lược nhất thế giới, sức mạnh quân sự không chỉ được đo bằng kích thước tàu chiến. Bất chấp những tổn thất của hải quân chính quy, Lực lượng Đặc nhiệm Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đang duy trì một mạng lưới tác chiến bất đối xứng hiệu quả cao, được giới chuyên gia quân sự gọi là “hạm đội muỗi”.

Đặc điểm kỹ thuật và khả năng cơ động

Cốt lõi của hạm đội này là hàng nghìn tàu nhỏ với khả năng triển khai nhanh chóng và khó bị phát hiện bởi các hệ thống radar hiện đại. Những phương tiện này thường được giấu kín trong các căn cứ ven biển hoặc các hang động đào sâu vào vách đá dọc bờ biển Iran. Đáng chú ý, một số tàu cao tốc có thể đạt vận tốc lên tới 180 km/giờ, cho phép chúng tiếp cận mục tiêu và rút lui trước khi đối phương kịp phản công.

Về vũ khí, các tàu thuộc “hạm đội muỗi” không chỉ đơn thuần là xuồng máy tốc độ cao. Chúng được trang bị hỏa lực đa dạng bao gồm súng máy, bệ phóng tên lửa, tên lửa hành trình cỡ nhỏ và thậm chí là các máy bay không người lái (UAV). Sự kết hợp giữa tốc độ và hỏa lực này tạo ra lợi thế cực lớn trong các khu vực biển hẹp, nơi những chiến hạm khổng lồ của phương Tây gặp khó khăn trong việc xoay xở và điều động.

Một chiếc xuồng máy trang bị súng máy thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran di chuyển trên eo biển Hormuz, năm 2021. Ảnh: US Navy/The New York Times

Học thuyết chiến tranh du kích trên biển

Chiến lược của IRGC dựa trên học thuyết “chiến tranh du kích trên biển”, ưu tiên các cuộc tấn công phối hợp, bất ngờ và phi truyền thống thay vì đối đầu trực diện. Chuyên gia Said Golkar tại Đại học Tennessee (Mỹ) nhận định, phương pháp này tập trung vào việc quấy rối và làm suy yếu sức mạnh của đối thủ một cách dần mòn.

Học thuyết này được rút ra từ bài học xương máu trong Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất, khi Iran nhận ra việc đối đầu trực diện với Hải quân Mỹ là điều không thể. Do đó, Tehran đã chuyển hướng sang phát triển các giải pháp chi phí thấp nhưng có khả năng gây thiệt hại cao cho các tài sản quân sự đắt giá của đối phương. Hiện nay, việc sử dụng UAV giá rẻ có khả năng gây hư hại nặng cho các tàu quân sự tỷ đô đã minh chứng cho hiệu quả của tư duy này.

Hệ thống căn cứ ngầm và mạng lưới nhân sự

Để bảo vệ hạm đội trước các đợt không kích, IRGC đã thiết lập khoảng 10 căn cứ kiên cố dọc theo bờ biển và trên các hòn đảo tại eo biển Hormuz. Các chuyên gia quân sự Mỹ cho biết, nhiều vách đá đã được đục thông tạo thành những hang động sâu làm nơi neo đậu bí mật cho tàu chiến. Mạng lưới này cho phép Iran triển khai lực lượng chỉ trong vòng vài phút khi có báo động.

Về quy mô nhân sự, nhà phân tích Farzin Nadimi từ Viện Washington ước tính “hạm đội muỗi” có khoảng 50.000 thành viên. Đây là lực lượng thường trực, am hiểu địa hình vùng biển và được huấn luyện chuyên sâu cho các kịch bản tác chiến nhanh.

Thách thức đối với an ninh hàng hải quốc tế

Sự hiện diện của “hạm đội muỗi” đã buộc Hải quân Mỹ phải thay đổi phương thức hoạt động. Do eo biển quá hẹp và các mối đe dọa từ tàu nhỏ quá nhanh, lực lượng Mỹ thường phải hạn chế hiện diện trực tiếp trong eo biển, thay vào đó điều chuyển một phần lực lượng ra các vùng biển rộng hơn như Biển Arab và Vịnh Oman.

Không chỉ quân sự, các tàu thương mại cũng trở thành đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước các chiến thuật quấy rối của Iran. Có thể thấy, thông qua mạng lưới hàng hải “vô hình” này, Iran vẫn duy trì khả năng gây rối đáng kể trên hành lang năng lượng huyết mạch của thế giới mà không cần đến những tàu chiến quy mô lớn.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/ham-doi-muoi-cua-iran-va-chien-thuat-thay-doi-cuoc-choi-tai-eo-bien-hormuz-437270.html