Sản xuất ồ ạt Type 093B
Những ước tính mới nhất về quy mô hạm đội tàu ngầm, chạy bằng năng lượng hạt nhân của Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc, cho thấy Bắc Kinh đã chính thức vượt Nga, vươn lên đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. Động lực then chốt phía sau bước nhảy này là việc Trung Quốc đẩy mạnh sản xuất lớp tàu ngầm tấn công hạt nhân Type 093B, với khoảng 16 chiếc được cho là đã khởi công.
Tính đến nay, hải quân Trung Quốc được ước đoán đang vận hành khoảng 32 tàu ngầm hạt nhân các loại, trong khi Nga chỉ còn duy trì khoảng 25-28 chiếc trong biên chế.
Tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Type 094. Ảnh Military Watch
Cơ cấu lực lượng tàu ngầm hạt nhân của Trung Quốc cho thấy sự tăng trưởng đồng đều cả về số lượng lẫn chất lượng. Hạm đội hiện bao gồm 9 tàu ngầm tấn công Type 093 và Type 093A thế hệ trước, 9 tàu ngầm tên lửa đạn đạo Type 094 và Type 094A đảm nhiệm vai trò răn đe hạt nhân trên biển, cùng 14 tàu ngầm tấn công Type 093B mới hơn.
Dù thông tin chi tiết về Type 093B vẫn còn hạn chế, giới quan sát quân sự cho rằng lớp tàu này sẽ là biến thể cuối cùng của thiết kế Type 093, trước khi Trung Quốc chuyển hẳn sang thế hệ tiếp theo Type 095.
Điểm đáng chú ý là Type 093B được kỳ vọng tích hợp các loại vũ khí có tính đột phá, trong đó nổi bật là tên lửa đạn đạo siêu vượt âm YJ-20 và tên lửa hành trình siêu vượt âm YJ-19, giúp tàu ngầm Trung Quốc mở rộng đáng kể khả năng tấn công tầm xa từ dưới mặt nước. Việc đầu tư lớn cho Type 093B cũng được xem như bước “đệm công nghệ”, cho phép Bắc Kinh thử nghiệm và triển khai sớm nhiều công nghệ vốn được phát triển cho thế hệ tàu ngầm kế tiếp.
Tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Type 093B của Hải quân Trung Quốc. Ảnh Military Watch
Mỹ lo ngại
Sự gia tăng nhanh chóng của hạm đội tàu ngầm Trung Quốc đã khiến Mỹ ngày càng lo ngại. Hải quân Mỹ thừa nhận đang phải đối mặt với thách thức ngày càng lớn khi Trung Quốc không chỉ đóng tàu với tốc độ hiếm thấy, mà còn đồng thời đưa vào trang bị các thế hệ vũ khí mới.
Nhiều nhà phân tích tại Mỹ cho rằng mức độ êm ái và khả năng tàng hình của tàu ngầm Trung Quốc đã được cải thiện đáng kể trong những năm gần đây, trong khi chính Mỹ lại gặp trở ngại nghiêm trọng về năng lực đóng mới.
Các xưởng đóng tàu của Mỹ hiện chỉ có thể sản xuất trung bình khoảng 1,2 tàu ngầm tấn công mỗi năm, thấp hơn nhiều so với nhu cầu lý tưởng khoảng 2,33 chiếc/năm để duy trì quy mô hạm đội theo kế hoạch.
Không chỉ vậy, Mỹ còn bị đánh giá là chậm chân trong việc tích hợp vũ khí siêu vượt âm lên các nền tảng hải quân, cả tàu mặt nước lẫn tàu ngầm, khiến khoảng cách công nghệ với Trung Quốc có nguy cơ bị thu hẹp nhanh hơn dự kiến.
Trong bối cảnh đó, các chương trình tàu ngầm thế hệ mới của Trung Quốc càng thu hút sự chú ý. Lớp tàu ngầm tấn công hạt nhân Type 095 và tàu ngầm tên lửa đạn đạo Type 096, hiện đang trong quá trình phát triển, được kỳ vọng sẽ giúp Hải quân Trung Quốc vượt lên trên cả những tàu ngầm hiện đại nhất của Mỹ và Nga. Các lớp tàu này được cho là sẽ áp dụng hàng loạt công nghệ chưa từng xuất hiện trên tàu ngầm nước ngoài, như hệ thống truyền động từ tính và chân vịt vành bao, nhằm giảm tối đa độ ồn và nâng cao khả năng tàng hình.
Tàu ngầm lớp Ohio của Hải quân Mỹ. Ảnh Military Watch
Nhận định về chương trình này, cựu sĩ quan Hải quân Mỹ Christopher Carlson cảnh báo rằng Type 095 sẽ là một tàu ngầm “rất yên tĩnh”, đủ để làm phức tạp đáng kể môi trường tác chiến dưới nước. Cùng quan điểm, chuyên gia Brent Sadler từ Viện Heritage cho rằng công nghệ tàu ngầm của Trung Quốc đang tiến bộ nhanh, khiến các phương tiện này ngày càng khó bị phát hiện và theo dõi.
Theo các thông tin hiện có, một thân tàu Type 095 đã bước vào giai đoạn lắp ráp ban đầu, trong khi chiếc Type 096 đầu tiên cũng được cho là đã khởi công. Dự kiến từ đầu những năm 2030, khi hai lớp tàu này chính thức đi vào biên chế, Trung Quốc sẽ vươn lên hàng ngũ các quốc gia dẫn đầu thế giới về năng lực tác chiến tàu ngầm.
Xu hướng này phản ánh bức tranh rộng hơn về sự trỗi dậy nhanh chóng của Bắc Kinh trong nhiều lĩnh vực quân sự then chốt khác, từ tàu khu trục cỡ lớn Type 055, các chương trình tiêm kích thế hệ sáu, cho tới năng lực răn đe hạt nhân tầm liên lục địa với phương tiện lướt siêu vượt âm.
( Military Watch)
Lê Hưng