Hầm Đèo Ngang mới hoàn thành cách hầm hiện hữu khoảng 90m và tất cả đều xuyên qua dãy Hoành Sơn hùng vĩ.
Dẫn chúng tôi ra thăm công trường trong thời điểm thi công hoàn thiện các hạng mục phụ để kịp thông xe sau ít ngày nữa, anh Nguyễn Luân, cán bộ Phòng điều hành dự án 5, Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng) cho biết, hầm Đèo Ngang mở rộng thuộc gói thầu XL-CHQL1-02 của Dự án nâng cấp, mở rộng một số cầu, hầm trên Quốc lộ 1 (các cầu Xương Giang, Gianh, Quán Hàu và hầm Đèo Ngang) được khởi công ngày 13/1, do 3 nhà thầu thi công.
Hầm Đèo Ngang mở rộng dài 650m, phần thân hầm dài 555m, rộng 10,5m với 2 làn xe, tốc độ thiết kế 80km/giờ. Tuyến hầm xuyên dãy núi Hoành Sơn thuộc địa phận phường Hoành Sơn (Hà Tĩnh) và xã Phú Trạch (Quảng Trị).
Sau khi hoàn thành, hầm Đèo Ngang gồm 2 ống hầm, 4 làn xe (kết hợp hầm hiện có), nên tạo thuận lợi cho phương tiện qua lại, không để ùn ứ giao thông trong những lúc cao điểm do chỉ 1 ống hầm như hiện tại.
Cửa hầm Đèo Ngang ở phía bắc (Hà Tĩnh).
Anh Nguyễn Luân cho biết thêm, để hoàn thành toàn bộ dự án trong năm 2025 theo kế hoạch, chủ đầu tư đã bám công trường để chỉ đạo các đơn vị nhà thầu huy động nhân lực, phương tiện để thi công công trình. Có những thời điểm tại dự án có 4 mũi thi công: mũi 1 thi công phần hầm, mũi 2 làm phần cầu trên đường dẫn vào hầm, mũi 3 thi công phần đường phía bắc và mũi 4 làm đường dẫn phía nam.
Hầm đã được hoàn thiện để phương tiện di chuyển với tốc độ 80km/giờ.
Theo đại diện Công ty cổ phần Sông Đà 10, để thi công dự án mở rộng hầm Đèo Ngang, đơn vị thi công đã huy động 130 người cùng với hơn 40 đầu xe, máy thiết bị chính làm việc liên tục khi thời tiết thuận lợi.
Với tinh thần “3 ca, 4 kíp”, các kỹ sư, công nhân của Sông Đà 10 - đơn vị hàng đầu trong nước về đào hầm đối với các dự án giao thông, thủy lợi đã khắc phục mọi khó khăn, vượt tiến độ đào thông hầm trước 1 tháng so với yêu cầu.
Hầm mới cách hầm cũ khoảng 90m. Ở giữa 2 hầm được liên thông một ống hầm rộng 5m giúp thoát hiểm, cứu hộ, cứu nạn khi xảy ra sự cố.
Công nhân sơn dặm lại trên tường hầm để kịp ngày thông xe.
Đặc biệt, với kỹ thuật mới hiện nay, việc khoan hầm thi công công trình giao thông không còn là công việc quá khó và phải mất nhiều thời gian như trước đây. Ngay cả các thiết bị lắp đặt trong hầm để phục vụ công tác vận hành cũng có nhiều thay đổi theo hướng tiết kiệm năng lượng và tiện ích hơn.
Chẳng hạn, hệ thống đèn led chiếu sáng trong hầm hoàn toàn tự động, đèn sẽ sáng hơn ngay khi phương tiện vào cửa hầm và tối hơn khi ra khỏi hầm để người lái xe không bị khó chịu khi mắt chưa kịp điều tiết để bảo đảm an toàn giao thông. Hệ thống quạt trong hầm cũng hoạt động tùy thuộc vào mức độ hỗn hợp bụi trên đường, trong đó có bụi mịn để quay nhanh hay chậm, quạt nhiều hay ít...
Hoàn thiện hệ thống phòng cháy chữa cháy trong hầm để bảo đảm cho người và phương tiện qua lại.
Theo đại diện chủ đầu tư, việc khó nhất tại dự án đó là việc đặt thuốc nổ để khoan đào hầm do chung quanh có nhiều công trình như đường dây 500kV phía trên, bên cạnh là hầm cũ đang sử dụng với số phương tiện qua lại hằng ngày rất đông và gần Đền Thánh mẫu Liễu Hạnh. Ngoài ra, dưới chân dãy Hoành Sơn trong năm qua có mưa liên tục, có thời điểm mưa kéo dài 2 tháng nên ảnh hưởng đến tiến độ thi công.
Để khắc phục việc khó này, chủ đầu tư cùng với nhà thầu phải mất 3 tháng nổ mìn thử nghiệm nhằm đánh giá độ rung chấn ảnh hưởng đến các công trình và không gian khu vực đèo rồi rút kinh nghiệm mới triển khai nổ mìn đại trà phục vụ việc thi công hầm.
Các hạng mục phụ trợ để bảo đảm an toàn giao thông trên đường dẫn 2 đầu hầm được hoàn thiện để thông xe trong ít ngày tới.
Lãnh đạo chủ đầu tư dự án đánh giá cao sự cố gắng của các nhà thầu thi công và đơn vị liên quan để dự án bảo đảm tiến độ đề ra và loại bỏ được các rủi ro trong quá trình thi công.
Đến nay, phần hầm Đèo Ngang đã hoàn thành, đơn vị thi công đang làm một số công việc cuối và dọn dẹp thanh thải mặt bằng để nghiệm thu đưa vào sử dụng. Phần cầu và đường dẫn 2 đầu hầm đang hoàn thiện các hạng mục phụ trợ còn lại để thông xe trong ít ngày tới nhằm đáp ứng nhu cầu lưu thông ngày càng tăng trên Quốc lộ 1 trong những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026.
Quốc lộ 1 qua Đèo Ngang (phía trên) và đường dẫn vào 2 hầm Đèo Ngang trước ngày hoàn thành đưa vào sử dụng.
Có thể nói, việc đầu tư dự án hầm Đèo Ngang mở rộng nhằm từng bước hoàn thiện tuyến Quốc lộ 1 theo quy hoạch, đồng bộ về quy mô, giải quyết các điểm nghẽn trên tuyến, giảm ùn tắc giao thông. Cùng với các cầu Gianh và Quán Hàu vừa đưa vào sử dụng, việc hoàn thành thêm hầm Đèo Ngang sẽ giúp tăng cường tính kết nối và lưu thông cho hệ thống đường bộ ở phía bắc Quảng Trị, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh của tỉnh và khu vực Bắc Trung Bộ cũng như cả nước.
HƯƠNG GIANG