Sáng 27-1, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung các nghị định trong lĩnh vực đường bộ. Tại đây, ông nhận định xe khách giường nằm hai tầng về cơ bản chỉ sử dụng cho du lịch, hoạt động trong đô thị và trên địa hình bằng phẳng.
Đối với khu vực miền núi, địa hình phức tạp, nhiều đèo dốc, xe giường nằm hai tầng không phù hợp để khai thác. Trường hợp cần thiết phải sử dụng thì phải có quy chuẩn riêng cho phương tiện và quy chuẩn riêng cho hạ tầng đường bộ.
Trước mắt hạn chế xe giường nằm 2 tầng ở miền núi
Theo Bộ Xây dựng, quá trình soạn thảo nghị định, một số nội dung vẫn còn các ý kiến khác nhau. Trong số này có quy định thu hồi thông báo đăng ký khai thác tuyến thành công đối với đơn vị kinh doanh vận tải không thực hiện tối thiểu 70% số chuyến xe đã đăng ký trong một tháng.
Một nội dung khác là đề xuất cấm ô tô khách giường nằm hai tầng hoạt động trên các tuyến đường cấp III, cấp IV khu vực miền núi; phạm vi hoạt động của xe điện bốn bánh có gắn động cơ chở người và chở hàng.
Xe giường nằm hoạt động ở khu vực đường đồi núi. Ảnh: V.LONG
Trao đổi tại cuộc họp, Đại tá Phạm Quang Huy, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, cho biết nhiều địa phương thời gian qua cho xe điện bốn bánh lưu thông lẫn với ô tô, container, xe máy trên quốc lộ, tỉnh lộ, làm gia tăng nguy cơ tai nạn giao thông.
Vì vậy, Bộ Công an đã phối hợp với Cục Đường bộ và Bộ Xây dựng đề xuất chỉ cho xe điện bốn bánh hoạt động trên các tuyến có làn đường riêng. Nơi đủ điều kiện hạ tầng có thể bố trí một làn phục vụ du lịch, phát triển kinh tế, qua đó vừa sử dụng được phương tiện đã đầu tư, vừa bảo đảm an toàn giao thông.
Đối với đề xuất hạn chế xe khách giường nằm hai tầng, Đại tá Phạm Quang Huy cho biết thời gian qua xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến loại phương tiện này. Phần lớn các vụ tai nạn xảy ra trên các tuyến đèo dốc, đường miền núi có độ dốc siêu cao.
Trong khi đó, xe khách giường nằm hai tầng có nhiều điểm tương đồng với xe buýt hai tầng đô thị tại châu Âu, vốn chỉ được phép hoạt động trên các tuyến đường đồng bằng, hạ tầng tốt.
Từ thực tế này, Bộ Công an đề xuất hai nhóm giải pháp. Trước mắt, phối hợp với Bộ Xây dựng nghiên cứu lộ trình thực hiện, củng cố cơ sở pháp lý, rà soát tổng thể và đánh giá tác động. Đồng thời, nghiên cứu bổ sung hạ tầng tại các đoạn cua gấp, dốc siêu cao, đường thoát hiểm ở khu vực miền núi để phòng ngừa rủi ro.
Về lâu dài, cần điều chỉnh các quy định pháp lý để quản lý xe khách giường nằm hai tầng theo đúng quy chuẩn.
Cần lộ trình, tránh tác động đột ngột
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho biết các bộ, ngành cơ bản thống nhất với đề xuất cấm xe khách giường nằm hai tầng hoạt động trên các tuyến đường cấp III, cấp IV miền núi nhằm bảo đảm an toàn giao thông.
Tuy nhiên, để tránh tác động đột ngột đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, Thứ trưởng đề nghị áp dụng theo lộ trình, có thời gian chuyển tiếp để thông báo, chuẩn bị, kết hợp rà soát hạ tầng và triển khai các giải pháp hỗ trợ, sau đó tiến tới cấm triệt để.
Hiện xe khách giường nằm thường hoạt động trong bán kính 300 - 500 km. Ảnh: V.LONG
Đồng tình, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung cho rằng trước mắt có thể áp dụng các biện pháp tăng cường an toàn trước mỗi chuyến đi đối với lái xe, chủ xe và phương tiện. Về lâu dài, xem xét cho phép hoán cải phương tiện theo hướng giảm tầng, chuyển đổi công năng, kèm chính sách hỗ trợ phù hợp.
Đồng thời, chỉ cho phép xe giường nằm hai tầng hoạt động trên các tuyến cao tốc, đường thẳng, bằng phẳng; kiên quyết cấm tại những cung đường không bảo đảm an toàn.
Phòng ngừa từ sớm, lấy an toàn làm trung tâm
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh việc sửa đổi các nghị định trong lĩnh vực đường bộ phải theo hướng phòng ngừa từ sớm, từ xa. Những nguy cơ có thể dẫn đến mất an toàn giao thông cần được kiểm soát trước khi xảy ra tai nạn.
Đối với quy định thu hồi thông báo đăng ký khai thác tuyến, Phó Thủ tướng yêu cầu không áp dụng máy móc các tỉ lệ hành chính (thu hồi đăng ký tuyến nếu nhà xe không thực hiện tối thiểu 70% số chuyến xe đã đăng ký trong một tháng). Việc quản lý cần linh hoạt, sát thực tế.
Đối với xe khách giường nằm hai tầng hoạt động ở miền núi, Phó Thủ tướng yêu cầu lấy quy chuẩn an toàn làm tiêu chí trung tâm. Quy chuẩn thiết kế phương tiện phải gắn với quy chuẩn hạ tầng giao thông.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp. Ảnh: VGP
Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương ban hành quy chuẩn đối với xe khách giường nằm hai tầng hoạt động ở vùng núi, bao gồm cả yêu cầu về phương tiện và hạ tầng. Sau khi ban hành, mọi xe không đáp ứng quy chuẩn đều không được hoạt động.
Nhà nước cần có cơ chế chính sách, tín dụng và bố trí kinh phí hỗ trợ để doanh nghiệp, chủ xe hoán đổi, hoán cải phương tiện hoặc chuyển sang hoạt động ở khu vực phù hợp.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị Bộ Công an rà soát toàn bộ quy định liên quan đến lái xe vận tải hành khách công cộng, trong đó có lái xe giường nằm hai tầng, từ bằng lái, sức khỏe đến kỹ năng.
Cùng với đó, áp dụng các giải pháp công nghệ để giám sát hành trình, giám sát tốc độ, nhất là đối với xe giường nằm hai tầng hoạt động ở khu vực miền núi. Bộ Xây dựng có trách nhiệm cung cấp dữ liệu tuyến đường, giới hạn tốc độ để phục vụ công tác quản lý.
Đối với xe điện bốn bánh, Phó Thủ tướng yêu cầu chỉ cho phép hoạt động tại nơi có làn đường riêng hoặc khu vực có tốc độ tối đa 30 km/h. Những tuyến đường có tốc độ lưu thông trên 30 km/h phải cấm loại phương tiện này. Bộ Công an phối hợp Bộ Xây dựng xác định các tuyến đường cấm lưu thông.
Phó Thủ tướng cũng cảnh báo nguy cơ mất an toàn từ xe đạp điện và các phương tiện có tốc độ thiết kế cao nhưng thiếu điều kiện bảo đảm an toàn. Lãnh đạo Chính phủ đề nghị nghiên cứu, bổ sung nội dung quản lý xe đạp điện vào các quy định pháp luật nhằm giảm tai nạn giao thông.
Vì sao phải hạn chế xe giường nằm 2 tầng chạy đồi núi
Theo Cục Cảnh sát giao thông, xe giường nằm hai tầng có trọng tâm cao. Khi lưu thông qua đường đèo dốc, khúc cua gấp, nguy cơ mất ổn định và lật xe cao hơn nhiều so với các loại phương tiện khác.
Từ ngày 15-12-2019 đến 14-12-2025, cả nước xảy ra 352 vụ tai nạn giao thông liên quan đến xe khách giường nằm, làm chết 241 người, bị thương 270 người. Trong sáu vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng làm chết 34 người, có bốn vụ xảy ra trên các tuyến đường miền núi.
Từ thực tế này, Cục Cảnh sát giao thông kiến nghị trước mắt cấm xe khách giường nằm hai tầng hoạt động trên các tuyến đường cấp III, cấp IV miền núi; đồng thời nghiên cứu, đánh giá lại mức độ an toàn của xe giường nằm khi hoạt động trên các tuyến đường không bảo đảm an toàn.
Theo quy định hiện hành, xe khách giường nằm hai tầng chỉ cấm hoạt động trên các tuyến đường miền núi cấp V và cấp VI. Đây là các tuyến đường có quy mô nhỏ, mỗi chiều một làn, bề rộng mặt đường tối thiểu 3,5 m, tốc độ thiết kế từ 20-30 km/h.
Nếu vi phạm, cá nhân điều khiển phương tiện sẽ bị phạt từ 3-5 triệu đồng, tổ chức vi phạm bị phạt từ 6-10 triệu đồng.
Tuy nhiên, hiện chưa có quy định cấm xe giường nằm hai tầng hoạt động trên đường cấp III và cấp IV miền núi. Trong khi đó, đây là các tuyến đường liên huyện, liên xã, đường nội bộ, nông thôn, mặt đường chỉ rộng từ 7-11 m, nhiều đoạn đèo dốc, bán kính cong nhỏ.
VIẾT LONG