Hãng chip nhớ Nhật được Mỹ hậu thuẫn cạnh tranh với Hàn

một giờ trướcBài gốc

Kioxia và Sandisk tiếp tục hợp tác sâu hơn

Tuy nhiên, điều khiến giới quan sát chú ý không chỉ là việc gia hạn thời gian, mà là con số tài chính đi kèm: Kioxia sẽ nhận được hơn 1 tỉ USD từ đối tác của mình. Đây không đơn thuần là một bản hợp đồng thuê ngoài hay chia sẻ chi phí thông thường, mà được xem là một chiến thắng ngoạn mục của Kioxia trên bàn đàm phán, khẳng định lại giá trị công nghệ và vị thế của họ trong một liên minh vốn dĩ có nhiều sóng ngầm.

Cú "lội ngược dòng" trên bàn đàm phán và cái giá thực sự của công nghệ

Tâm điểm của thỏa thuận lần này xoay quanh nhà máy Yokkaichi đặt tại tỉnh Mie, Nhật Bản – một trong những tổ hợp sản xuất chip nhớ flash lớn nhất thế giới. Theo hợp đồng cũ, sự hợp tác tại đây dự kiến sẽ kết thúc vào cuối năm 2029. Tuy nhiên, với cái bắt tay mới nhất, hai bên cam kết sẽ đồng hành cùng nhau cho đến tận năm 2034, đồng bộ hóa thời gian với hợp đồng đang áp dụng cho nhà máy Kitakami ở tỉnh Iwate. Sự ổn định dài hạn này là điều cần thiết, nhưng điểm nhấn thực sự nằm ở các điều khoản tài chính đã thay đổi.

Khác với những thỏa thuận trước đây, lần này Sandisk sẽ phải trả cho Kioxia khoản tiền lên tới 1,165 tỉ USD. Khoản tiền này được định nghĩa là phí để Sandisk có quyền tiếp cận năng lực sản xuất của Kioxia, và nó hoàn toàn tách biệt, nằm ngoài phần đóng góp vốn đầu tư mà Sandisk vẫn thực hiện theo quy định. Để hiểu tại sao đây được coi là một "chiến thắng" của phía Nhật Bản, chúng ta cần nhìn lại cách vận hành của liên minh này.

Tại Nhật Bản, Sandisk và Kioxia cùng chia sẻ các quy trình sản xuất tiền đoạn (front-end), tức là giai đoạn tạo ra các mạch điện trên tấm wafer silicon. Sau đó, việc đóng gói chip thành phẩm và bán hàng sẽ do mỗi công ty tự lo liệu riêng biệt. Sandisk thường đóng góp khoảng 40% vốn đầu tư thiết bị.

Tuy nhiên, trong suốt nhiều năm, nội bộ Kioxia đã tồn tại một sự bất mãn âm ỉ. Tại các nhà máy ở Nhật, Kioxia là người gánh vác những trọng trách nặng nề nhất: quản lý các phòng sạch tiêu chuẩn cao, vận hành thiết bị sản xuất phức tạp và quan trọng nhất là phát triển công nghệ bộ nhớ thế hệ tiếp theo. Trong khi đó, vai trò của Sandisk chủ yếu là hỗ trợ kỹ thuật để cải thiện năng suất. Nhiều nhân sự của Kioxia cảm thấy họ đang bị đối tác "lợi dụng" như một nền tảng để kinh doanh, khi mà các sản phẩm công nghệ cao do họ vất vả làm ra lại được bán lại cho Sandisk với mức giá sát giá vốn.

Chính vì vậy, khoản thanh toán 1,165 tỉ USD lần này giống như một sự thừa nhận lại giá trị. Nó phản ánh kết quả của những cuộc đàm phán căng thẳng mà Kioxia đã thực hiện để sửa đổi lại các điều khoản có phần bất lợi trước kia. Giờ đây, công nghệ và năng lực sản xuất của họ không còn được "bán rẻ" nữa.

Kioxia đã thành công trong việc buộc đối tác phải trả một mức giá xứng đáng hơn cho quyền được sử dụng "cơ ngơi" sản xuất mà họ đã dày công xây dựng và vận hành. Đây là một bước đi chiến lược giúp xoa dịu những bức xúc nội bộ, đồng thời củng cố nguồn lực tài chính cho công ty Nhật Bản trong bối cảnh thị trường đầy biến động.

Cuộc đua song mã với Samsung và bóng ma của những thương vụ dở dang

Nhìn rộng ra bức tranh toàn cảnh của ngành công nghiệp bán dẫn, sự thắt chặt mối lương duyên giữa Kioxia và Sandisk là một bước đi sống còn để đối đầu với các đối thủ sừng sỏ khác. Theo số liệu từ công ty nghiên cứu thị trường TrendForce của Đài Loan (TQ), trong quý 3 năm 2025, liên minh Kioxia và Sandisk đang nắm giữ tổng cộng 27,7% thị phần thị trường bộ nhớ flash NAND toàn cầu. Con số này giúp họ đứng vững ở vị trí thứ hai, bám đuổi gắt gao gã khổng lồ Samsung Electronics của Hàn Quốc, đơn vị đang dẫn đầu với 32,3% thị phần.

Ngành công nghiệp chip nhớ có một quy luật khắc nghiệt: nếu bạn không đầu tư hàng trăm tỉ yen (tương đương hàng tỉ USD) để phát triển sản phẩm tiên tiến ngay cả khi thị trường đi xuống, bạn sẽ không bao giờ gặt hái được lợi nhuận khi thị trường bùng nổ trở lại. Việc duy trì vị thế số hai thế giới đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ và liên tục. Khoản tiền hơn 1 tỉ USD từ Sandisk sẽ là nguồn nhiên liệu quý giá để Kioxia tái đầu tư, nâng cấp dây chuyền công nghệ mà không phải chịu quá nhiều áp lực lên bảng cân đối kế toán.

Thỏa thuận này cũng là câu trả lời rõ ràng nhất cho tương lai của mối quan hệ hai bên sau hàng loạt những đồn đoán và nỗ lực sáp nhập không thành. Kể từ mùa xuân năm 2021, Kioxia và Sandisk (thuộc Western Digital) đã nhiều lần ngồi vào bàn đàm phán để bàn về việc sáp nhập hoàn toàn, tạo ra một siêu cường chip nhớ mới. Bain Capital, tập đoàn đầu tư Mỹ nắm giữ 44% cổ phần của Kioxia, là người ủng hộ nhiệt thành cho thương vụ này. Tuy nhiên, mọi nỗ lực đã đổ bể vào tháng 10 năm 2023 vì một "kẻ phá bĩnh" đầy quyền lực: SK Hynix.

SK Hynix, nhà sản xuất chip nhớ Hàn Quốc, cũng là một nhà đầu tư gián tiếp vào Kioxia thông qua một công ty chuyên biệt của Bain Capital. Lo sợ việc sáp nhập sẽ tạo ra một đối thủ quá mạnh đe dọa vị thế của mình, SK Hynix đã kiên quyết phản đối. Khi cánh cửa sáp nhập khép lại, Kioxia và Sandisk buộc phải tìm một cách khác để duy trì sức mạnh cạnh tranh mà không cần về chung một nhà về mặt pháp lý.

Bản hợp đồng gia hạn đến năm 2034 với các điều khoản tài chính mới chính là giải pháp tối ưu nhất lúc này. Nó cho phép hai bên tiếp tục dựa vào nhau để chia sẻ gánh nặng đầu tư, đồng thời đảm bảo Kioxia có đủ nguồn lực để tiếp tục cuộc đua đường dài trong kỷ nguyên dữ liệu bùng nổ.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/hang-chip-nho-nhat-duoc-my-hau-thuan-canh-tranh-voi-han-245502.html