Hàng chục hộ dân ở Quảng Trị mòn mỏi chờ được cấp 'sổ đỏ'

một giờ trướcBài gốc

Chiếc xe tăng bị hư hỏng còn lại ở di tích Cồn Tiên - Dốc Miếu.

Sinh sống cạnh Di tích lịch sử căn cứ Cồn Tiên – Dốc Miếu (xã Gio Linh) suốt hơn 3 thập kỷ, 42 hộ dân tại thôn Lan Đình vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) vì “vướng” quy hoạch bảo vệ di tích.

Trong khi di tích bị “ngủ quên” suốt hàng chục năm, người dân nơi đây tiếp tục sống trong những căn nhà xuống cấp, không thể sửa chữa, xây dựng.

Nhà cửa xuống cấp bên cạnh di tích

Dù sống ở khu vực Dốc Miếu, xã Gio Linh (trước đây là xã Phong Bình) từ năm 1992 đến nay, gia đình ông Trần Đình Sỹ và bà Trần Thị Xiển chưa thể an tâm định cư. Sau hàng chục năm, mảnh đất ông Sỹ đang ở vẫn chưa được cấp GCNQSDĐ.

Căn nhà của vợ chồng ông Sỹ đang ở đã cũ kỹ theo năm tháng. Những vết nứt chạy dài trên tường, mái tôn bạc màu rung lên mỗi khi gió lớn khiến hai ông bà luôn nơm nớp lo sợ mỗi mùa mưa bão. Ông Sỹ là bộ đội nghỉ hưu, mang trong mình di chứng chất độc da cam. Bà Xiển tuổi cũng đã cao, hay đau ốm, sức khỏe yếu. Cả hai ông bà giờ gần như chỉ quanh quẩn một chỗ, phải nhờ con chăm sóc.

Gia đình ông Sỹ hiện sống dựa vào quán nước nhỏ bên quốc lộ 1. Dù có mặt tiền rộng, nhưng không thể mở rộng kinh doanh hay chăn nuôi vì không có tài sản thế chấp. Điều khiến ông bà day dứt nhiều năm nay là căn nhà xuống cấp nghiêm trọng nhưng không thể sửa chữa hay xây mới vì nằm trong khu vực quy hoạch di tích.

“Cả ba và mẹ đều cao tuổi, khó khăn trong đi lại. Muốn sửa lại nhà vệ sinh cho ông bà sinh hoạt cũng không được. Tường nhà nứt hết rồi, mùa mưa chỉ sợ tốc mái”, chị Phong, con gái ông Sỹ nói.

Do không có GCNQSDĐ, gia đình ông Sỹ cũng không thể vay vốn ngân hàng để chăn nuôi lợn, mở rộng kinh doanh hay cải thiện sinh kế. Trên diện tích hơn 22m mặt tiền, tài sản lớn nhất của họ vẫn là căn nhà cũ xuống cấp. Không riêng gia đình ông Sỹ, hàng chục hộ dân quanh khu vực Dốc Miếu cũng đang sống trong cảnh tương tự.

Ông Nguyễn Hiển (69 tuổi), Trưởng thôn Lan Đình, xã Gio Linh cho biết, toàn khu vực hiện có 42 hộ dân, nhưng chưa có hộ nào được cấp GCNQSDĐ.

“Không có sổ đỏ thì bà con thiệt đủ đường. Không vay được vốn ngân hàng, không được chuyển nhượng, cho tặng. Con cái đi học cũng không thể thế chấp vay vốn”, ông Hiển nói.

Gia đình ông Hiển dù đã sinh sống ổn định từ năm 1993 đến nay, cũng là một trong những hộ chưa được cấp GCNQSDĐ. Ông Hiển kể, con đi học đại học từ năm 2020 nhưng gia đình không thể vay vốn vì không có tài sản hợp pháp để thế chấp. Suốt 4 năm học, riêng tiền học đã mất khoảng 200 triệu đồng, chưa kể chi phí sinh hoạt.

Không chỉ khó khăn về kinh tế, nhiều căn nhà trong khu vực hiện đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng người dân vẫn không được sửa chữa. Nằm bên cạnh một di tích lịch sử từng được kỳ vọng trở thành điểm du lịch tầm cỡ, cuộc sống của người dân vẫn quẩn quanh với những mái nhà cũ kỹ, tạm bợ và nỗi lo thường trực về một tương lai chưa thể ổn định.

Gia đình ông Sỹ và bà Xiển định cư hơn 30 năm nhưng chưa được cấp GCNQSDĐ.

Đề xuất đưa ra khỏi quy hoạch khoảng 90%

Dốc Miếu là vùng đất từng chịu nhiều bom đạn trong chiến tranh chống Mỹ. Nơi đây, quân đối phương xây dựng thành căn cứ quân sự, tuyến hàng rào điện tử Mc Namara được ví là “con mắt thần”, nhằm ngăn chặn sự tấn công của quân và dân ta từ phía Bắc vào, nhưng vẫn bị sụp đổ. Sau chiến tranh, căn cứ Dốc Miếu – Hàng rào điện tử Mc Namara trở thành “địa chỉ đỏ” để giáo dục truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm, khát vọng độc lập dân tộc.

Năm 1986, khu vực Dốc Miếu được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia và được quy hoạch thành điểm du lịch quy mô. Nhưng gần 40 năm trôi qua, dự án phục dựng vẫn chưa thành hiện thực. Trong khi cuộc sống của hàng chục hộ dân quanh di tích lại bị “treo” theo quy hoạch suốt nhiều thập niên.

Ông Nguyễn Văn Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Gio Linh cho biết, trước những phản ánh của người dân, địa phương đã báo cáo cấp trên để xem xét tháo gỡ.

Đối với nội dung đề nghị cấp GCNQSDĐ cho các hộ gia đình tại Khu Di tích Dốc Miếu, từ năm 2023 UBND huyện Gio Linh (cũ) đã có tờ trình gửi UBND tỉnh, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh, Trung tâm Quản lý di tích và Bảo tàng tỉnh. Trong đó, đề nghị điều chỉnh diện tích đất ở của người dân ra khỏi Quy hoạch khu di tích để có cơ sở cấp GCNQSDĐ cho người dân.

Mới đây, UBND tỉnh Quảng Trị đã có tờ trình gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị điều chỉnh khoanh vùng khu vực bảo vệ di tích lịch sử Căn cứ Cồn Tiên – Dốc Miếu tại xã Gio Linh.

“Sau khi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng ý phê duyệt điều chỉnh khoanh vùng khu vực bảo vệ di tích, địa phương sẽ triển khai các thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân”, ông Hải cho hay.

Theo tờ trình của UBND tỉnh Quảng Trị, Di tích lịch sử Căn cứ Cồn Tiên - Dốc Miếu có giá trị lịch sử đặc biệt, gắn với nhiều sự kiện quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ. Tuy nhiên, hồ sơ khoa học của di tích được xác lập từ năm 1986, trong đó các khu vực khoanh vùng bảo vệ chỉ mang tính ước lệ, chưa xác định cụ thể vị trí, ranh giới và tọa độ.

Qua quá trình phát triển dân cư, trong phạm vi khu vực thuộc vùng bảo vệ di tích đã có nhiều hộ dân sinh sống ổn định từ những năm 1990. Ngoài ra còn có các công trình hạ tầng thiết yếu như trường học, trụ sở cơ quan được xây dựng.

Việc giữ nguyên ranh giới theo hồ sơ cũ đã và đang gây khó khăn trong công tác quản lý nhà nước về di sản văn hóa, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời hạn chế việc đầu tư hạ tầng và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

UBND tỉnh Quảng Trị cho rằng, việc điều chỉnh khu vực khoanh vùng bảo vệ được xác định là cần thiết nhằm hài hòa giữa bảo tồn, phát huy giá trị di tích với nhu cầu ổn định đời sống người dân; khắc phục những bất cập trong quản lý đất đai và tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Động thái này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nút thắt kéo dài nhiều thập kỷ, giúp người dân ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế, đồng thời vẫn bảo tồn hiệu quả giá trị lịch sử của di tích đặc biệt này.

Tổng diện tích khu vực bảo vệ di tích Cồn Tiên – Dốc Miếu trước khi đề nghị điều chỉnh là 262,5ha. Theo phương án mới, tổng diện tích khu vực bảo vệ dự kiến giảm xuống còn 21,7ha, tức giảm hơn 240,7ha, giảm hơn 90%. Trong đó khu vực bảo vệ I là 14,79ha và khu vực bảo vệ II là 6,99ha.

Đăng Đức

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/hang-chuc-ho-dan-o-quang-tri-mon-moi-cho-duoc-cap-so-do-post778430.html