Quần áo, giày dép, thực phẩm trôi nổi bày bán công khai
Ghi nhận tại khu vực ven các khu công nghiệp: Quế Võ 2, Quế Võ mở rộng, Yên Phong, Đình Trám, Vân Trung... (nơi tập trung đông công nhân thuê trọ) cho thấy, hàng loạt mặt hàng tiêu dùng được bày bán dọc các tuyến đường, chợ tạm, khu dân cư với mức giá rẻ bất thường. Quần áo, giày dép, mũ, túi xách, đồ lót được chất thành từng đống lớn, treo kín sạp, thu hút đông người mua.
Một quầy bán giày trên vỉa hè cạnh chợ My Điền (phường Nếnh).
Tại chợ Châu Cầu, xã Phù Lãng, nhiều quầy hàng bày bán quần áo theo kiểu “bán cân”, “bán đổ đống”, không nhãn mác, không thông tin về nơi sản xuất, chất liệu hay hướng dẫn sử dụng. Người bán chỉ giới thiệu chung chung là “hàng rẻ”, “hàng công nhân mặc nhiều”, giá dao động từ vài chục đến hơn trăm nghìn đồng mỗi sản phẩm.
Ở chợ Đông Du, phường Đào Viên, thảm được bày bán khá phổ biến. Các cuộn thảm nhiều màu sắc, hoa văn bắt mắt, giá rẻ hơn nhiều so với sản phẩm có thương hiệu, song hoàn toàn không có thông tin về nguồn gốc xuất xứ hay tiêu chuẩn chất lượng. Khi được hỏi về xuất xứ hàng trăm tấm thảm đang bày bán, chủ cửa hàng “Chăn, ga, gối, đệm Hàn Quốc Vân Mạnh” cho hay: “Toàn bộ đều là hàng “Tàu”. Chúng tôi nhập về thế nào chỉ biết bán thế”.
Tại khu thương mại My Điền, phường Nếnh, mặt hàng giày dép giá rẻ là một trong những sản phẩm bán chạy nhất. Nhiều cửa hàng chào bán giày với giá chỉ 150 nghìn đồng/đôi, mẫu mã đa dạng, gắn các nhãn hiệu quen thuộc, nổi tiếng như: Adidas, LV, NY. Tuy nhiên, khi được hỏi về hóa đơn, chứng từ hay nguồn gốc sản phẩm, các chủ cửa hàng đều né tránh hoặc trả lời qua loa.
Không chỉ trong khu thương mại, dọc tuyến đường gom cao tốc Hà Nội - Bắc Giang, đoạn gần cổng Khu công nghiệp Việt - Hàn và tổ dân phố Chùa, cùng phường Nếnh, nhiều quầy hàng quần áo bán đồng giá từ 100 - 250 nghìn đồng/bộ được dựng tạm ven đường, không biển hiệu. Quần áo treo kín móc, người mua kẻ bán tấp nập, đặc biệt vào giờ tan ca. Một chủ cửa hàng quần áo tại tổ dân phố Vân Cốc 2, phường Nếnh cho biết, quần áo chủ yếu nhập từ Trung Quốc nhưng “không rõ lấy từ đâu”, chỉ thông qua các mối quen chở hàng về (!?). Câu trả lời mơ hồ này cho thấy thực trạng phổ biến của thị trường hàng giá rẻ hiện nay.
Không chỉ hàng thời trang, các mặt hàng thực phẩm, bánh kẹo, hoa quả cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tại chợ Tam Dị, nhiều loại bánh kẹo “bán cân” được đựng trong túi nilon, không nhãn mác, không ghi nơi sản xuất, hạn sử dụng. Bao bì in toàn chữ nước ngoài, không có nhãn phụ tiếng Việt theo quy định. Người bán thường giới thiệu đây là “hàng xách tay”, “hàng nội địa”, chủ yếu từ Trung Quốc. Tình trạng tương tự cũng xuất hiện ở nhiều chợ quê khác, khiến người tiêu dùng khó phân biệt thật-giả trong bối cảnh nhu cầu mua sắm Tết tăng cao.
Nỗ lực “làm sạch” của lực lượng chức năng
Thực trạng hàng hóa giá rẻ, không rõ nguồn gốc bày bán tràn lan không chỉ tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân, mà còn gây lũng đoạn thị trường, tạo môi trường cạnh tranh không lành mạnh. Chị Trần Thị Ánh, chủ tiệm may Ánh Quân, đường Nguyễn Khuyến, phường Bắc Giang bức xúc cho biết: “Quần áo giá rẻ bày bán tràn lan ngoài thị trường chỉ có thể là hàng nhập lậu hoặc hàng kém chất lượng. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến các cơ sở may mặc, doanh nghiệp làm ăn chân chính, có đóng thuế đầy đủ cho Nhà nước”.
Hoa quả không rõ nguồn gốc được bày bán tại chợ Tam Dị (xã Bảo Đài).
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Xuất, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Bắc Ninh cho rằng, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ dịp cận Tết gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ lợi nhuận cao trong kinh doanh hàng giả, hàng nhái, trong khi một bộ phận người tiêu dùng vẫn còn tâm lý chuộng hàng rẻ, thiếu kỹ năng nhận diện sản phẩm an toàn. Bên cạnh đó, việc kiểm soát thị trường ở một số thời điểm, địa bàn còn gặp khó khăn do thủ đoạn buôn bán ngày càng tinh vi. Về lâu dài, hàng hóa không rõ nguồn gốc sẽ làm suy giảm niềm tin thị trường, ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và các doanh nghiệp chân chính. “Ngoài sự vào cuộc của lực lượng chức năng, người dân cần nâng cao ý thức, không tiếp tay cho hàng trôi nổi, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng để tự bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của mình”, ông Xuất nhấn mạnh.
Để kiểm soát, làm lành mạnh thị trường, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Bắc Ninh đã triển khai đợt cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 (từ ngày 16/12/2025 đến 15/3/2026). Đồng thời, các sở: Công Thương, Y tế, Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập các tổ liên ngành tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Chỉ tính trong đầu tháng 2/2026, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh đã phát hiện, xử lý nhiều vụ việc vi phạm quy mô lớn. Điển hình là vụ thu giữ lô hàng nhập lậu trị giá hơn 4,2 tỷ đồng tại phường Từ Sơn, gồm hàng chục mặt hàng mỹ phẩm và thức ăn chăn nuôi không có hóa đơn, chứng từ. Doanh nghiệp vi phạm đã bị xử phạt 180 triệu đồng và buộc tiêu hủy toàn bộ hàng hóa. Ngoài ra, tại phường Nếnh và Thuận Thành, nhiều hộ kinh doanh điện thoại iPhone và mỹ phẩm ngoại nhập lậu cũng đã bị xử lý nghiêm theo quy định.
Tuy nhiên, do nhu cầu tiêu dùng của người dân trong dịp Tết Nguyên đán tăng đột biến nên các đối tượng tìm mọi cách với những phương thức, thủ đoạn tinh vi để đưa hàng nhập lậu, hàng nhái, hàng kém chất lượng vào thị trường bán kiếm lời. Trong khi đó, lực lượng quản lý thị trường lại mỏng, địa bàn rộng. Bởi vậy, bên cạnh nỗ lực của lực lượng chức năng, mỗi người tiêu dùng cần trở thành “người gác cổng” cho chính mình, nói không với hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ. Chỉ khi ý thức tiêu dùng được nâng lên, thị trường mới có thể được làm lành mạnh một cách bền vững, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.
Bài, ảnh: Thế Đại - Hoài Thu
thị trường