Trong vài năm gần đây, Liên minh Châu Âu (EU) đã thông qua bộ luật khí thải nghiêm ngặt, với mục tiêu giảm ít nhất 55% lượng khí thải CO2 từ ô tô vào năm 2030 và tiến tới cấm hoàn toàn xe sử dụng động cơ đốt trong (ICE) vào năm 2035. Đây là một bước đi quyết liệt nhằm chống biến đổi khí hậu.
Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) kiêm CEO Mercedes-Benz muốn EU bãi bỏ hoặc ít nhất hoãn lại lệnh cấm xe xăng dầu. Ảnh: Drive
Tuy nhiên, ngay từ khi công bố, quy định này đã vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các hãng xe. Nhiều hãng xe cho rằng lộ trình này quá tham vọng và khó khả thi trong bối cảnh hiện tại, đồng thời gây áp lực lớn cho ngành công nghiệp ô tô châu Âu.
Ban đầu, các nhà sản xuất ô tô châu Âu chỉ đề nghị EU nới lỏng mục tiêu giảm phát thải vào năm 2030, song vẫn giữ nguyên lộ trình cấm động cơ xăng dầu. Nhưng trước tình hình thực tế, Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) và Hiệp hội các nhà cung ứng linh kiện ô tô châu Âu (CLEPA) vừa chính thức kêu gọi EU bãi bỏ hoặc ít nhất hoãn lại lệnh cấm này.
Vì sao các hãng xe muốn EU bãi bỏ lệnh cấm?
Trong một bức thư ngỏ gửi tới EU, ông Ola Källenius - Chủ tịch ACEA kiêm CEO của Mercedes-Benz cho rằng EU cần một “cuộc kiểm tra thực tế” để tránh cho ngành công nghiệp ô tô của khối trước nguy cơ “lao vào đường cùng”, trong khi kỳ vọng khử carbon vào việc cấm xe xăng mới sau năm 2035 của EU chỉ là một “giả định hạn hẹp”.
Cùng ký tên trong bức thư còn có ông Matthias Zink, Chủ tịch CLEPA. Cả hai đều chỉ trích mục tiêu quá cứng nhắc, nhấn mạnh rằng yêu cầu giảm phát thải ròng về 0 chỉ trong vòng 9 năm tới là điều “bất khả thi”.
Dù không phản đối việc giảm phát thải, các hãng xe cho biết tốc độ chuyển dịch sang xe điện (EV) đang chậm lại đáng kể. Hiện tại, xe điện chỉ chiếm khoảng 15% tổng doanh số bán hàng tại châu Âu. Tốc độ này thấp hơn nhiều so với dự báo, khiến các hãng xe gặp khó trong việc thu hồi vốn đầu tư vào công nghệ và nhà máy sản xuất pin.
Porsche Macan dù ra mắt thế hệ mới hoàn toàn bằng điện nhưng vẫn phải duy trì song song cả bản động cơ đốt trong. Ảnh: Porsche
Một ví dụ rõ rệt là Porsche. Thương hiệu xe thể thao hạng sang này đã có những kế hoạch đầy tham vọng với xe điện đã buộc phải từ bỏ một dự án xây dựng nhà máy pin do doanh số EV không đạt kỳ vọng. Thậm chí, hãng còn xem xét kéo dài vòng đời một số mẫu xe động cơ đốt trong để cân bằng chi phí.
Trong bức thư ngỏ, ACEA và các nhà phụ trợ đã đưa ra một loạt đề xuất như nới lỏng quy định khí thải để các hãng có thêm thời gian chuyển đổi, ưu đãi tài chính cho khách hàng mua xe điện, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng trạm sạc, hỗ trợ xây dựng chuỗi cung ứng pin tại châu Âu, giảm phụ thuộc nhập khẩu và chi phí sản xuất.
Ngoài ra, nhiều hãng cho rằng xe hybrid vẫn còn nhiều tiềm năng phát triển và là giải pháp trung gian hợp lý, giúp giảm phát thải đáng kể nên việc ép buộc chỉ còn lại xe điện từ năm 2035 bị cho là quá cứng nhắc.
Dù vậy, Källenius khẳng định ngành công nghiệp ô tô của khối vẫn cam kết trung hòa carbon vào năm 2050. Ông tin rằng EU vẫn có “cơ hội cuối cùng” để điều chỉnh lộ trình ngay trong tháng 9 tới, tại phiên Đối thoại Chiến lược ngày 12/9. Trước đây, EU từng thể hiện sự linh hoạt trong việc điều chỉnh chính sách, nên khả năng đạt được một thỏa hiệp cân bằng vẫn được kỳ vọng.
Tuy nhiên, không phải mọi hãng xe đều đồng quan điểm. Chia sẻ với trang Automotive News, ông Marc Hedrich, CEO KIA tại châu Âu, cho rằng việc EU dỡ bỏ lệnh cấm này sẽ “gây thiệt hại lớn” cho hãng xe Hàn Quốc.
KIA đang đầu tư 108 triệu euro để sản xuất mẫu xe EV4 và mẫu xe EV2 tại nhà máy Zilina, Slovakia. Ảnh: Automotive News
KIA hiện đang chuẩn bị tung ra hàng loạt mẫu xe điện, và nếu phải tiếp tục duy trì xe xăng, chi phí đầu tư và lợi nhuận sẽ bị ảnh hưởng. Mặc dù KIA không thuộc ACEA nhưng công ty mẹ Hyundai lại là một trong 16 thành viên của hiệp hội này.
Tương lai ngành ô tô châu Âu sẽ ra sao?
Trước đó, EU vẫn giữ nguyên mốc 2035 nhưng đã nới lỏng quy định trung hạn. Từ năm 2025, thay vì phải đáp ứng giới hạn CO2 từng năm, các hãng xe có thể tính trung bình cho giai đoạn 2025-2027. Dù vậy, mục tiêu mới cho giai đoạn 2025-2029 vẫn thấp hơn 15% so với 2021-2024, tương đương mức phát thải carbon trung bình 93,6 g/km.
Sau đó, từ 2030-2034, giới hạn hạ xuống 49,5 g/km và đến 2035 sẽ về mức 0 g/km, đồng nghĩa với việc chỉ còn xe điện được phép bán ra. Dù còn nhiều tranh cãi, có thể thấy rằng quá trình điện hóa ô tô tại châu Âu là không thể đảo ngược. Vấn đề chỉ nằm ở tốc độ và cách thức triển khai.
Giới quan sát nhận định số phận của lệnh cấm năm 2035 không chỉ ảnh hưởng đến 27 quốc gia thành viên EU mà còn tác động toàn cầu. Nếu châu Âu kiên quyết giữ nguyên lộ trình loại bỏ xe động cơ đốt trong, chiến lược sản phẩm của các hãng xe sẽ buộc phải thay đổi, nhiều mẫu xe xăng có thể mất tính khả thi về kinh tế và thậm chí biến mất hoàn toàn khỏi thị trường.
Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) hiện có 15 thành viên gồm: BMW Group, Daimler Truck, Dethleffs, Ford Europe, Honda Europe, Hyundai Motor Europe, IVECO Group, Jaguar Land Rover, Mercedes-Benz Group, Renault Group, Stellantis, Toyota Motor Europe, Volkswagen Group, Volvo Cars, Volvo Group.
(Theo CarBuzz, Motor1, Autonews)
Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc chia sẻ bài viết về Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!
Ngô Minh