Cụm nhà xưởng ở Quốc Oai hoạt động bất chấp chỉ đạo của Thủ tướng
Trong bối cảnh Chỉ thị 19/CT-TTg năm 2024 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu siết chặt công tác phòng cháy, chữa cháy đối với các cơ sở tiềm ẩn nguy cơ cao; thành phố Hà Nội cũng đồng thời xác định ô nhiễm môi trường và trật tự đô thị là những "điểm nghẽn" cần tập trung xử lý trong năm 2026, đặc biệt từ các nguồn phát thải như cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, xưởng tự phát, điểm tập kết phế liệu.
Thành phố đã yêu cầu rà soát, xử lý, thậm chí đình chỉ hoạt động hoặc di dời các cơ sở không đảm bảo điều kiện an toàn và môi trường.
Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân, dọc khu bãi Phượng Cách (đoạn cách sân bóng Phượng Cách, gốc gạo khoảng 100 mét dẫn vào khu bãi Phượng Cách), nhiều nhà xưởng khung thép, mái tôn được dựng lên kiên cố trên diện tích vốn là đất nông nghiệp; hoạt động trong điều kiện tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ và phát sinh ô nhiễm, đặt ra vấn đề về hiệu quả thực thi các chỉ đạo trong thực tế.
Khu vực bãi đất Phượng Cách - nơi có cụm nhà xưởng đang hoạt động. Ảnh: Google maps
Theo phản ánh của người dân, ẩn bên trong lớp tôn kiên cố là những xưởng sản xuất đồ mộc, nội thất, xưởng sản xuất kẹo và phân loại phế liệu; có thể kể tên một số đơn vị như: Nội thất Hoàng Kim, Alan Workshop, xưởng nội thất Mozeno, xưởng sản xuất nội thất Happy Home, nội thất Az Global, xưởng nội thất Deehome, xưởng nội thất Hoàng Long, Công ty bánh kẹo Văn Miếu…
Bên trong các xưởng, hoạt động gia công cơ khí, tập kết vật liệu, phân loại phế liệu diễn ra thường xuyên. Tiếng máy móc, bụi và mùi khét từ hoạt động sản xuất phát tán ra môi trường xung quanh.
Toàn cảnh cụm nhà xưởng tại khu bãi Phượng Cách (đoạn cách sân bóng Phượng Cách và gốc gạo khoảng 100 mét, dẫn vào khu bãi Phượng Cách). Ảnh: Trung Sơn
Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Văn L. (65 tuổi, xin được giấu tên) phản ánh, người dân canh tác gần khu nhà xưởng thường xuyên phải chịu mùi lạ phát tán từ hoạt động sản xuất, gây lo ngại về nguy cơ ô nhiễm kéo dài. Đáng nói, khu xưởng này từng xảy ra cháy nổ vào năm 2024, song đến nay vẫn tiếp tục hoạt động.
Theo ông L., các nhà xưởng xây dựng trên đất nông nghiệp gần như không đủ điều kiện để được nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy (PCCC).
Cận cảnh bên trong khu nhà xưởng sản xuất nội thất Hoàng Kim – cơ sở được doanh nghiệp công khai đặt tại khu bãi đất nông nghiệp Phượng Cách, xã Quốc Oai (Hà Nội).
Cận cảnh bên trong khu nhà xưởng sản xuất nội thất Alan Workshop – cơ sở được doanh nghiệp công khai đặt tại khu bãi đất nông nghiệp Phượng Cách, xã Quốc Oai (Hà Nội).
"Khi những yêu cầu tối thiểu về PCCC còn chưa đảm bảo, việc các xưởng vẫn tồn tại nhiều năm, thậm chí tiếp tục tập kết, phân loại phế thải ngay trong khu dân cư là điều khó có thể chấp nhận. Không chỉ kéo theo nguy cơ cháy nổ, ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức khỏe người dân nơi đây. Điều này đặt ra dấu hỏi lớn về công tác kiểm tra, giám sát và xử lý của chính quyền địa phương", ông L. bức xúc.
Một số người dân cho biết, điều khiến họ lo lắng nhất là nguy cơ cháy nổ luôn thường trực. "Ở lối vào khu xưởng có một điểm tập kết, phân loại phế liệu. Trước đây, khu vực này từng xảy ra cháy lớn, lửa bốc cao, khói đen mù mịt. Nhưng sau đó hoạt động vẫn tiếp diễn, không thấy có thay đổi gì đáng kể về an toàn", một người dân phản ánh.
Nghi vấn tình trạng buông lỏng quản lý?
Đáng chú ý, trong quá trình ghi nhận, khi phóng viên tiếp cận với vai người có nhu cầu mua đất xây dựng nhà xưởng, một "cò đất" tại khu vực này ngang nhiên chào mời: "Muốn mua loại đất nào, bao nhiêu mét cũng có… nhưng làm xưởng thì nên lùi sâu vào bên trong, tránh gần đường đi lại".
Bất chấp các chỉ đạo siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng và phòng cháy, chữa cháy, nhiều nhà xưởng tự phát vẫn ngang nhiên tồn tại trên đất nông nghiệp tại Phượng Cách (Quốc Oai, Hà Nội). Ảnh: Trung Sơn
Không dừng lại ở việc môi giới, người này còn khẳng định có thể "lo liệu" với chính quyền để công trình được xây dựng và đưa vào hoạt động. Theo lời "cò", việc này hoàn toàn có thể thực hiện, chỉ là "chi phí sẽ cao hơn vì thời điểm này khó hơn trước".
Những phát ngôn công khai như vậy không chỉ cho thấy dấu hiệu vi phạm trong sử dụng đất đai, trật tự xây dựng mà còn đặt ra nghi vấn về khả năng tồn tại "đường dây" tiếp tay, bao che, khiến các nhà xưởng trái phép ngang nhiên tồn tại trong thời gian dài mà chưa bị xử lý dứt điểm.
Từ những gì ghi nhận được, dư luận đặt nghi vấn về sự buông lỏng quản lý, thậm chí là tiếp tay, để các vi phạm kéo dài, bất chấp nguy cơ về môi trường và an toàn PCCC.
Hoạt động sản xuất tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, ô nhiễm kéo dài khiến người dân bất an, đồng thời dấy lên nghi vấn về sự buông lỏng quản lý tại địa phương. Ảnh: Trung Sơn
Để làm rõ những nghi vấn của dư luận, nội dung trên đã được phóng viên Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe và Đời sống) gửi đến UBND xã Quốc Oai từ ngày 15/4/2026.
Ngày 6/5, đại diện văn phòng UBND xã Quốc Oai cho biết, lãnh đạo UBND xã đã giao các phòng chuyên môn và thành lập đoàn kiểm tra để kiểm tra, xử lý thông tin từ báo cung cấp.
Trước đó, vào tháng 8/2024, tại khu Chẹo, Gốc Gạo (thuộc địa bàn Phượng Cách trước khi sắp xếp đơn vị hành chính), đã xảy ra một vụ cháy tại xưởng thu mua phế liệu của người dân. Theo ghi nhận, khu vực này nằm cận kề với cụm nhà xưởng đang hoạt động hiện nay.
Cận cảnh khu nhà xưởng phân loại phế liệu xảy ra vụ cháy với diện tích bị cháy khoảng 240m2 (Bài, ảnh: Hoa Thành - Phapluat.tuoitrethudo.vn).
Điều đáng nói, sau sự cố, hoạt động thu gom, phân loại phế liệu tại nhiều nhà xưởng trong khu vực vẫn tiếp tục diễn ra, trong khi các điều kiện về môi trường và phòng cháy, chữa cháy chưa được đảm bảo.
Thực tế này khiến người dân không khỏi lo ngại về nguy cơ tái diễn các sự cố tương tự, nhất là trong bối cảnh nhiều cơ sở vẫn tồn tại trên đất nông nghiệp, hoạt động thiếu kiểm soát.
Hà Nội yêu cầu 'siết' quản lý đất đai, trật tự xây dựng và PCCC
Ngày 2/5, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn đã ký ban hành Công văn số 1838/UBND-NC về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước về đất đai, trật tự xây dựng, PCCC đối với các công trình xây dựng sai phép, trái phép, cơ sở bị đình chỉ hoạt động về PCCC trên địa bàn, nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đất đai, trật tự xây dựng và PCCC, kịp thời phòng ngừa cháy, nổ.
UBND thành phố yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành thành phố, chủ tịch UBND các xã, phường tiếp tục triển khai thực hiện nghiêm túc, quyết liệt, hiệu quả các chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Bộ Công an, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố về công tác PCCC và CNCH trên địa bàn;
Tăng cường công tác quản lý nhà nước về PCCC và CNCH, công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng và các lĩnh vực liên quan đến PCCC và CNCH…
Đặc biệt, UBND cấp xã tổ chức rà soát tổng thể, thống kê đầy đủ các kho, xưởng, công trình vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng (xây dựng trái phép, không đúng mục đích trên đất nông nghiệp, lâm nghiệp, hành lang bảo vệ đê điều, lưới điện, hành lang bảo vệ rừng, đất dự án chậm triển khai...).
Kiên quyết áp dụng các biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước theo đúng quy định; xử lý dứt điểm các vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng trên địa bàn, đặc biệt là các cơ sở sản xuất, kho hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ không đảm bảo PCCC, tiềm ẩn nguy cơ cháy gây hậu quả nghiêm trọng.
Tổ chức rà soát, thống kê các cơ sở có quyết định đình chỉ hoạt động, đình chỉ hoạt động có thời hạn trên địa bàn (hoàn thành trước ngày 25/4/2026).
Chỉ đạo các phòng, ban tăng cường công tác tuyên truyền, kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc người đứng đầu các cơ sở khắc phục các tồn tại, vi phạm về PCCC theo thẩm quyền.
Theo dõi, nắm tình hình việc chấp hành quyết định đình chỉ hoạt động của cơ sở; xử lý nghiêm đối với hành vi không chấp hành quyết định đình chỉ hoạt động, không để tình trạng cơ sở bị đình chỉ nhưng tiếp tục hoạt động.