Hàng loạt vi phạm tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam

2 giờ trướcBài gốc

Tiềm ẩn rủi ro khi tạm ứng hơn 2.300 tỷ đồng

Theo kết luận thanh tra, VRG tiền thân là Tổng Công ty Cao su Việt Nam, được thành lập từ năm 1995 và chuyển sang mô hình công ty cổ phần từ tháng 6/2018. Hiện Nhà nước nắm giữ 96,77% vốn điều lệ, thông qua cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Tính đến cuối năm 2024, VRG có quy mô lớn với hệ thống gồm 4 đơn vị sự nghiệp, 20 công ty TNHH một thành viên, 27 công ty cổ phần chi phối, 19 công ty liên kết và đầu tư tại 10 công ty khác.

Hoạt động chính trải rộng từ trồng, khai thác, chế biến cao su, sản xuất gỗ đến phát triển khu công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao.

Tuy nhiên, với quy mô vốn và tài sản lớn, công tác quản lý và sử dụng nguồn lực nhà nước tại VRG đã bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế.

Trụ sở Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam. Ảnh: VRG.

Thanh tra Chính phủ xác định Công ty mẹ VRG đã tạm ứng vốn đầu tư cho 17 đơn vị thành viên với số tiền hơn 2.304 tỷ đồng nhưng chưa có văn bản thỏa thuận theo quy định. Khoản tiền này đang được theo dõi trên tài khoản phải thu - phải trả, tiềm ẩn rủi ro trong quản lý vốn.

Tính đến 31/12/2024, tổng nợ phải thu ngắn hạn của tập đoàn khoảng 1.282 tỷ đồng. Trong đó, còn 282,5 tỷ đồng chưa được đối chiếu đầy đủ công nợ.

Đáng chú ý, nợ quá hạn lên tới 414,7 tỷ đồng, gồm: quá hạn từ 6 tháng đến dưới 1 năm khoảng 7,45 tỷ đồng; từ 1 đến dưới 2 năm khoảng 1,49 tỷ đồng; từ 2 đến dưới 3 năm khoảng 10,62 tỷ đồng…

Công ty mẹ – Tập đoàn đã thực hiện trả nợ thay cho Công ty Cổ phần Gỗ MDF VRG Kiên Giang với số tiền khoảng 181,36 tỷ đồng, song đến nay chưa được thu hồi đúng hạn, đồng thời phía đơn vị liên quan không thực hiện đúng cam kết và kế hoạch trả nợ.

Đối với Công ty Cổ phần Cao su Phú Riềng Kratie, khoản vốn Công ty mẹ cho vay và trả thay lên tới 92,29 tỷ đồng được đánh giá là khó có khả năng thu hồi, tiềm ẩn nguy cơ mất vốn Nhà nước.

Ngoài ra, Công ty mẹ – Tập đoàn cũng đang phải thu khoản nợ quá hạn thanh toán của Công ty Cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Sao Kim với số tiền khoảng 26,93 tỷ đồng.

Nhiều dự án kém hiệu quả

Cơ quan thanh tra cũng chỉ ra tình trạng nhiều dự án trồng cao su kéo dài, kém hiệu quả, hàng tỷ đồng đầu tư vườn cây dở dang, kém hiệu quả.

Trong đó, 12.655 ha vườn cây cao su kiến thiết cơ bản với giá trị hơn 1.919 tỷ đồng bị dở dang kéo dài từ năm 2015 trở về trước; 7.265 ha vườn cây cao su khác, trị giá hơn 1.179 tỷ đồng, đã ngưng đầu tư hoặc không hiệu quả, ít khả năng đưa vào khai thác

Một số vườn cây có nguy cơ không bảo toàn được vốn nhà nước đã đầu tư, phản ánh việc đánh giá hiệu quả đầu tư và quản trị rủi ro còn hạn chế.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện nhiều vi phạm trong quản lý đất đai, như 585,63 ha đất đã có quyết định thu hồi nhưng chưa bàn giao lại địa phương; 6 công ty được địa phương giao, cho thuê sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng bị các tổ chức, cá nhân lấn, chiếm hơn 1.634 ha đất.

Có 2 công ty trồng cây cao su trên diện tích đất chưa có quyết định giao, cho thuê đất, gồm: Công ty Cổ phần cao su Phú Riềng, chưa được UBND tỉnh Đắk Nông ban hành quyết định cho thuê đất để sử dụng cho hoạt động sản xuất nông nghiệp, trồng cây cao su với diện tích 9.417,24 ha, công ty đã sử dụng để trồng cây cao su trên diện tích 815,8 ha nhưng công ty chưa nộp tiền thuê đất đối với diện tích này...

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ rõ nhiều dự án đầu tư xây dựng khu công nghiệp và nhà máy chế biến cao su được phê duyệt, điều chỉnh, đấu thầu hoặc nghiệm thu chưa đúng quy định pháp luật.

Trong đó có dự án xây dựng và kinh doanh hạ tầng Khu công nghiệp Nam Pleiku (tỉnh Gia Lai) do Công ty TNHH MTV Cao su Chư Sê làm chủ đầu tư đã thỏa thuận ký quỹ đảm bảo thực hiện dự án, tính thiếu 1,5 tỷ đồng.

Chủ đầu tư phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án chưa đúng quy định, tăng hơn 58 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư dự án đã được HĐQT VRG thỏa thuận. Dự án chưa đáp ứng điều kiện năng lực tài chính để bảo đảm việc sử dụng đất theo tiến độ.

Theo Thanh tra Chính phủ, việc hiệu quả đầu tư tài chính của Tập đoàn/công ty thuộc Tập đoàn chưa cao so với quy mô vốn đầu tư. Còn tồn tại tình trạng một số công ty con hoạt động kém hiệu quả, thua lỗ/lũy kế nhiều năm chưa đảm bảo yêu cầu bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước theo quy định pháp luật, tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm giá trị vốn đầu tư, tiềm ẩn rủi ro mất vốn Nhà nước.

Bên cạnh đó, số tiền thuê đất từ năm 2018 đến hết tháng 10/2025 các công ty còn phải nộp ngân sách Nhà nước (tạm tính) là hơn 894 tỷ đồng.

Kết luận Thanh tra cho rằng để xảy ra các vi phạm, khuyết điểm trên, trách nhiệm thuộc về Hội đồng quản trị, ban lãnh đạo VRG, các công ty thuộc tập đoàn được thanh tra và các cá nhân chịu trách nhiệm trực tiếp, liên quan.

Cơ quan thanh tra đề nghị Bộ Tài chính chỉ đạo tập đoàn kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân liên quan, đồng thời kiểm tra, rà soát, đánh giá, xác định rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan và khẩn trương có biện pháp khắc phục để bảo toàn vốn Nhà nước theo quy định.

Khẩn trương rà soát, báo cáo, khắc phục ngay tình trạng công ty mẹ, công ty con, sở hữu chéo giữa các công ty trong nhóm công ty thuộc tập đoàn, thực hiện góp vốn, cổ phần đầu tư tại các công ty con theo đúng quy định pháp luật và quy chế nội bộ của VRG.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thực hiện xử lý vi phạm hành chính, kiểm điểm, làm rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan...

Trong quá trình thực hiện kết luận, nếu phát hiện vi phạm pháp luật gây thiệt hại, thất thoát, lãng phí vốn và tài sản của nhà nước phải kịp thời có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục và xử lý nghiêm. Nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, Thanh tra Chính phủ yêu cầu chuyển đến cơ quan điều tra để xử lý theo quy định.

Quỳnh An

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/hang-loat-vi-pham-tai-tap-doan-cong-nghiep-cao-su-viet-nam-post195221.html