Hàng nghìn vi nhựa từ cốc cà phê mang đi: Người dùng cần làm gì

2 giờ trướcBài gốc

Nguồn ảnh: boomerangalliance.org.au

Mỗi ngày, hàng triệu người thưởng thức cà phê, trà hoặc đồ uống khác từ cốc dùng một lần mà hầu như không nghĩ đến những gì có thể tồn tại trong thức uống.

Tuy nhiên, nghiên cứu đăng trên Journal of Hazardous Materials: Plastics cho thấy một vấn đề đáng chú ý: các loại cốc này có thể giải phóng các hạt nhựa siêu nhỏ - gọi là vi nhựa - vào đồ uống, đặc biệt khi tiếp xúc với chất lỏng nóng.

Vi nhựa, tức các mảnh nhỏ hơn 5 mm, ngày càng được xem là mối lo ngại sức khỏe cộng đồng vì có thể bị con người nuốt hoặc hít phải, tích tụ trong cơ quan như phổi hoặc đường tiêu hóa và có khả năng gây viêm hoặc các vấn đề sức khỏe khác.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ngay cả cốc giấy tráng polyethylene vẫn có thể giải phóng vi nhựa, dù ít hơn so với cốc nhựa hoàn toàn.

Theo nhóm tác giả, điều này cho thấy lựa chọn chất liệu cốc có thể giúp giảm mức độ phơi nhiễm.

Tuy vậy, họ lưu ý vấn đề cần nghiên cứu thêm vì các yếu tố khác như kích thước hạt, hình dạng và đặc tính bề mặt hóa học cũng có thể ảnh hưởng đến rủi ro sức khỏe.

Yếu tố nào ảnh hưởng đến việc giải phóng vi nhựa?

Để tìm hiểu, nhóm nghiên cứu áp dụng hai hướng tiếp cận.

Trước tiên, họ phân tích dữ liệu từ 30 nghiên cứu trước đó, tổng hợp 237 quan sát liên quan đến việc giải phóng vi nhựa từ nhiều sản phẩm nhựa khác nhau. Phân tích tập trung vào các yếu tố như nhiệt độ nước và thời gian ngâm.

Tiếp theo, nhóm tiến hành nghiên cứu trường hợp so sánh hai loại cốc dùng một lần phổ biến: cốc polyethylene (PE) nguyên chất và cốc giấy tráng lớp PE.

Thí nghiệm gồm việc rót nước khử ion vào cốc ở hai mức nhiệt: lạnh (5°C/41°F) và nóng (60°C/140°F), đồng thời thực hiện các bước để tránh nhiễm bẩn. Sau 30 phút, nước được lọc để thu các hạt vi nhựa ra.

Các công cụ như kính hiển vi điện tử quét và kính hiển vi lực nguyên tử được dùng để quan sát kích thước và đặc điểm bề mặt của vi nhựa cũng như của cốc.

Ngoài ra, nhóm sử dụng phổ hồng ngoại biến đổi Fourier (FTIR) để xác định thành phần hóa học và phát hiện thay đổi vật liệu cốc sau khi tiếp xúc nước ở nhiệt độ khác nhau.

Nhiệt và chất liệu cốc ảnh hưởng việc giải phóng vi nhựa ra sao

Phân tích tổng hợp cho thấy xu hướng rõ rệt: nhiệt độ nước càng cao, lượng vi nhựa giải phóng từ sản phẩm nhựa càng tăng.

Các polymer như polyethylene (PE), polypropylene (PP), polystyrene (PS) và polyethylene terephthalate (PET) đều cho thấy mức tăng đáng kể vi nhựa khi ngâm trong nước nóng. Tuy nhiên, mức tăng dao động rất lớn - từ hàng trăm đến hàng triệu hạt - tùy
loại nhựa.

Nhóm nghiên cứu cũng ghi nhận thời gian ngâm nước không ảnh hưởng đáng kể đến lượng vi nhựa giải phóng. Dù nước ở trong cốc vài phút hay vài giờ, nhiệt độ vẫn là yếu tố chi phối chính.

Nghiên cứu trường hợp cho thấy cốc PE giải phóng nhiều vi nhựa hơn cốc giấy tráng PE trong cả điều kiện nóng và lạnh. Cụ thể, khi nhiệt độ nước tăng từ 5°C lên 60°C, lượng vi nhựa từ cốc PE tăng 32,7%. Trong khi đó, cốc giấy tráng PE không cho thấy mức tăng
phụ thuộc nhiệt độ.

Phân tích vi mô cho thấy bề mặt cốc PE trở nên thô ráp và không đều sau khi tiếp xúc nước nóng, có thể do phân hủy vật lý, dẫn đến bong tách vi nhựa nhiều hơn. Ngược lại, cốc giấy tráng PE có bề mặt mịn hơn và ít hư hại hơn, nên giải phóng vi nhựa thấp hơn.

Các nhà nghiên cứu ước tính người uống 300 ml cà phê mỗi ngày bằng cốc PE có thể hấp thụ khoảng 363.000 hạt vi nhựa mỗi năm. Dùng cốc giấy tráng PE có thể giảm xuống khoảng 244.000 hạt mỗi năm.

Phân tích hóa học xác nhận nhiệt độ ảnh hưởng cấu trúc vật lý của cốc nhưng chỉ gây thay đổi nhỏ trong thành phần hóa học. Nhóm tác giả cho rằng vật liệu vẫn ổn định về mặt hóa học, nhưng hao mòn vật lý và độ nhám bề mặt là yếu tố chính dẫn đến giải phóng
vi nhựa.

Cách giảm lượng vi nhựa hấp thụ

Lauren Gropper, CEO kiêm nhà sáng lập Repurpose và chuyên gia phát triển bền vững, cho biết cách tốt nhất để giảm hấp thụ vi nhựa là tránh dùng cốc dùng một lần làm từ nhựa truyền thống hoặc nhựa nguồn gốc dầu mỏ, vì chúng phát thải vi nhựa nhiều nhất.
Bà không tham gia nghiên cứu.

“Khi bạn rót cà phê nóng vào cốc nhựa, nhiệt khiến cốc bong vi nhựa đi vào đồ uống và vào máu,” bà nói. “Lựa chọn an toàn và bền vững nhất luôn là dùng cốc tái sử dụng làm từ thép không gỉ hoặc gốm.”

Bà giải thích các vật liệu này trơ, không phản ứng với chất lỏng nóng và không giải phóng độc tố.

Leah Ford, Giám đốc Marketing tại CJ Biomaterials và chuyên gia vật liệu phân hủy sinh học, cho biết nếu buộc phải dùng cốc dùng một lần, nên chọn cốc giấy lót polymer sinh học phân hủy được như polyhydroxyalkanoate (PHA). Bà cũng không tham gia nghiên
cứu.

“Polymer sinh học phân hủy như PHA được thiết kế để không tạo vi nhựa tồn lưu,” bà nói.

Bà cho biết PHA được tạo ra bằng cách lên men đường thực vật và được xem là nguồn thức ăn của vi sinh vật phổ biến. Vật liệu này có thể phân hủy sinh học trong môi trường ủ phân, đất và biển.

“Ngoài ra, PHA có thể được cơ thể người hấp thụ sinh học và thường dùng trong thiết bị y tế in vitro và chỉ khâu,” bà nói.

Ford cho biết người tiêu dùng có thể nhận diện loại cốc này bằng chứng nhận phân hủy sinh học, như chứng nhận do BPI (Biodegradable Products Institute) cấp.

Tổ chức này kiểm tra sản phẩm để đảm bảo khả năng phân hủy sinh học và ủ phân, đồng thời thử nghiệm độc tính và các chất PFAS, giúp sản phẩm an toàn hơn và thân thiện môi trường hơn.

Ngọc Huyền

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/hang-nghin-vi-nhua-tu-coc-ca-phe-mang-di-nguoi-dung-can-lam-gi-10408426.html