Hàng trăm tiêm kích tàng hình F-35 không có radar

12 giờ trướcBài gốc

Lầu Năm Góc từng phủ nhận khả năng thiếu radar trên các tiêm kích F-35, nhưng các thông tin mới xác nhận vấn đề là có thật. Nguyên nhân nằm ở sự chậm trễ kéo dài trong quá trình phát triển và chứng nhận radar thế hệ mới AN/APG-85, loại được thiết kế để thay thế radar AN/APG-81 hiện tại.

Khả năng mà radar APG-81 mang lại cho máy bay F-35. (Nguồn: Lockheed Martin)

Điểm đáng nói là các máy bay F-35 từ lô sản xuất 17 trở đi đã được thiết kế lại để phù hợp với radar mới. Tuy nhiên, vì AN/APG-85 chưa sẵn sàng, chúng cũng không thể quay lại dùng radar cũ. Kết quả là nhiều chiếc phải lắp… đối trọng ở mũi thay cho radar khi xuất xưởng.

Theo các ước tính, việc bàn giao radar AN/APG-85 có thể phải chờ đến năm 2028. Điều này đồng nghĩa với việc hơn 300 chiếc F-35, thậm chí có thể lên tới gần 400 chiếc, sẽ được giao trong tình trạng chưa có radar.

Với quy mô khổng lồ của chương trình F-35, đây là một vấn đề nghiêm trọng, bởi không chỉ Mỹ mà còn hơn chục quốc gia đối tác cũng có thể bị ảnh hưởng trực tiếp.

Nhà thầu chính của F-35 là Lockheed Martin, cho biết họ chỉ sản xuất máy bay theo đúng hợp đồng, còn radar do Northrop Grumman phụ trách riêng. Điều này cho thấy sự "lệch nhịp" giữa các thành phần trong một chương trình quân sự cực kỳ phức tạp.

Văn phòng chương trình F-35 và Lầu Năm Góc thừa nhận đây là một "rủi ro có tính toán". Thay vì tiếp tục sản xuất phiên bản cũ rồi sau đó nâng cấp tốn kém, họ chọn cách thiết kế sẵn kiến trúc mới (Block 4), chấp nhận giao máy bay chưa hoàn chỉnh và bổ sung radar sau.

Cách làm này giúp tiết kiệm thời gian về lâu dài, nhưng cái giá phải trả là trong vài năm tới, nhiều phi đội sẽ phải vận hành các máy bay chưa đạt đủ năng lực chiến đấu.

Dây chuyền sản xuất máy bay F-35. (Nguồn: Lockheed Martin)

Một câu hỏi lớn đặt ra: những chiếc F-35 "thiếu radar" này sẽ được sử dụng ra sao? Liệu chúng có thực sự sẵn sàng cho các nhiệm vụ tác chiến hay chỉ đóng vai trò phụ trợ?

Trong thực tế, F-35 không hoàn toàn "mù". Máy bay này vẫn có các cảm biến hiện đại như hệ thống hồng ngoại và các thiết bị thu thập tín hiệu thụ động. Ngoài ra, khả năng chia sẻ dữ liệu cho phép nó nhận thông tin từ các máy bay khác.

Điều này đồng nghĩa với việc F-35 vẫn có thể hoạt động khi phối hợp cùng các máy bay khác được trang bị radar đầy đủ. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh: những hệ thống này chỉ mang tính bổ trợ, không thể thay thế hoàn toàn vai trò của radar.

Sự chậm trễ của AN/APG-85 càng đáng lo khi đặt trong bối cảnh cạnh tranh với Trung Quốc. Tiêm kích J-20 của Bắc Kinh được cho là đã tích hợp radar thế hệ mới sử dụng công nghệ Gallium Nitride (GaN), giúp tăng hiệu suất và khả năng phát hiện mục tiêu tàng hình.

Chính áp lực từ J-20 được xem là một trong những lý do khiến Mỹ quyết định "nhảy cóc" sang radar AN/APG-85, thay vì tiếp tục sử dụng AN/APG-81 bị đánh giá là dần lỗi thời.

Tuy nhiên, khi việc nâng cấp Block 4 liên tục bị trì hoãn, có thể đến đầu những năm 2030 mới hoàn tất, một kịch bản đáng lo ngại đang xuất hiện: Trung Quốc có thể triển khai tiêm kích thế hệ 6 trước khi F-35 được nâng cấp hoàn chỉnh.

Xuân Minh

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/hang-tram-tiem-kich-tang-hinh-f-35-khong-co-radar-169260324092008056.htm