Hành động của mẹ trẻ 23 tuổi ở ban công khiến cả nhà ám ảnh

2 giờ trướcBài gốc

Chỉ vài tuần sau khi sinh con đầu lòng, nữ sinh viên 23 tuổi từng háo hức chờ ngày làm mẹ bắt đầu rơi vào trạng thái trống rỗng, tuyệt vọng.

Tiếng con khóc trở thành nỗi ám ảnh

ThS.BS Nguyễn Phương Linh, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bệnh nhân mang thai ngoài ý muốn khi còn học đại học. Trong suốt thai kỳ, cô phải đối mặt với tình trạng nghén nặng, cơ thể thay đổi nhanh chóng, tăng cân nhiều khiến tâm lý bị ảnh hưởng đáng kể.

Cô thường xuyên buồn bã, dễ khóc, nhiều lúc cáu gắt vô cớ và tự ti về ngoại hình. Dù vậy, nhờ sự động viên từ chồng, gia đình và bạn bè, cô vẫn cố gắng duy trì việc học. Các giảng viên cũng tạo điều kiện để nữ sinh tiếp tục đến trường cho đến sát ngày sinh.

Thai kỳ được theo dõi đầy đủ, không ghi nhận bất thường. Sau sinh thường một bé trai nặng 3 kg, sức khỏe mẹ và bé đều ổn định. Những tuần đầu tiên, người mẹ trẻ cảm thấy hạnh phúc khi được gia đình hỗ trợ chăm sóc cả về thể chất lẫn tinh thần.

Trầm cảm thường khởi phát trong vòng 4-6 tuần sau sinh. Ảnh: Pregnancy.

Tuy nhiên, khoảng 5 tuần sau sinh, tâm trạng của cô bắt đầu thay đổi rõ rệt.

Theo bác sĩ Linh, bệnh nhân thường xuyên buồn chán, mệt mỏi, không còn hứng thú với những sở thích trước đây như xem phim hay sử dụng mạng xã hội. Cô dần hạn chế giao tiếp, không muốn gặp người thân hay bạn bè.

Người mẹ trẻ nuôi con bằng sữa mẹ nhưng do căng thẳng kéo dài, lượng sữa ngày càng ít rồi mất hẳn dù đã cố gắng kích sữa mỗi ngày. Việc phải chuyển sang sữa công thức khiến cô càng suy sụp, luôn cảm thấy có lỗi với con.

"Mặc dù được chồng và gia đình động viên rất nhiều nhưng bệnh nhân luôn cho rằng mình không phải là người mẹ tốt", bác sĩ Linh cho biết.

Tình trạng này kéo dài nhiều tháng. Người bệnh ngày càng bi quan, thường xuyên cảm thấy trống rỗng, vô dụng, cho rằng bản thân không đủ khả năng chăm sóc con và tương lai hoàn toàn ảm đạm. Cô thu hẹp giao tiếp, sợ hãi mỗi khi nghe tiếng con khóc vì nghĩ mình không thể chăm sóc em bé.

Khoảng 3 tuần trước khi nhập viện, bệnh nhân ôm con đứng ngoài ban công với ý định nhảy xuống tự tử nhưng được gia đình phát hiện, ngăn cản kịp thời. Sau đó, các ý nghĩ muốn chết xuất hiện thường xuyên hơn nên người nhà đưa cô đến Viện Sức khỏe Tâm thần để điều trị.

Những biểu hiện đầu tiên thường rất âm thầm

PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, cho biết trầm cảm sau sinh (Postpartum Depression - PPD) là một rối loạn sức khỏe tâm thần phổ biến nhưng nghiêm trọng ở phụ nữ sau sinh, ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe tinh thần, thể chất của người mẹ cũng như sự phát triển của trẻ. Bệnh thường khởi phát trong vòng 4-6 tuần sau sinh.

Các bác sĩ cũng lưu ý cần phân biệt trầm cảm sau sinh với tình trạng "baby blues" - cảm giác buồn sau sinh thường gặp ở khoảng 50-80% phụ nữ trong 10 ngày đầu sau đẻ. Baby blues thường tự hết sau thời gian ngắn, trong khi trầm cảm sau sinh kéo dài ít nhất 2 tuần và gây suy giảm chức năng rõ rệt.

PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, cho biết trầm cảm sau sinh hiện là vấn đề sức khỏe đáng lo ngại trên toàn cầu. Ảnh: PA.

"Trầm cảm sau sinh hiện là vấn đề sức khỏe đáng lo ngại trên toàn cầu. Tỷ lệ mắc ở các bà mẹ mới sinh dao động khoảng 10-15%, nguy cơ mắc trong suốt cuộc đời khoảng 10-25%", bác sĩ Tuấn nói.

Một thống kê năm 2021 cho thấy tỷ lệ này khác biệt đáng kể giữa các quốc gia. Nam Phi ghi nhận tỷ lệ gần 40%, Nam Á khoảng 22,32%, Đông Á 17,39% và Đông Nam Á khoảng 13,53%. Một số quốc gia có tỷ lệ rất thấp như Đan Mạch với 6,48%, trong khi Afghanistan lên tới hơn 60%.

Tại khu vực Trung Đông, tỷ lệ trầm cảm sau sinh ước tính khoảng 27%. Pakistan khoảng 36%, Đài Loan (Trung Quốc) khoảng 30,2% và Thái Lan khoảng 16,8%.

Ở Việt Nam, nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận tỷ lệ đáng báo động. Tại Huế, tỷ lệ trầm cảm sau sinh ở phụ nữ trong vòng 12 tháng sau sinh là 15,9%. Tại Đông Anh (Hà Nội), tỷ lệ này là 8,2%. Một nghiên cứu trên 377 thai phụ trong giai đoạn Covid-19 cho thấy tỷ lệ biểu hiện trầm cảm sau sinh lên tới 35,5%.

Đặc biệt, ở nhóm các bà mẹ trực tiếp chăm sóc con điều trị nội trú tại khoa Sơ sinh, Bệnh viện Phụ sản Nam Định, tỷ lệ mắc lên tới 29,5%.

Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Ái Vân, Viện Sức khỏe Tâm thần, trầm cảm sau sinh thường trải qua hai giai đoạn biểu hiện. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể khí sắc giảm, buồn rầu, dễ cáu gắt, dễ khóc, mất hứng thú, thu hẹp các mối quan hệ, rối loạn giấc ngủ, ăn uống kém, giảm tập trung, hay than đau đầu, đau bụng hoặc tức ngực.

Khi bước sang giai đoạn toàn phát, triệu chứng trở nên nặng nề hơn với cảm giác buồn bã kéo dài, bi quan, mặc cảm, tự ti, cảm giác tội lỗi, không muốn giao tiếp, khó chăm sóc con, khó hình thành sự gắn kết mẹ - con, lo lắng quá mức hoặc ngược lại là thờ ơ với em bé. Một số trường hợp xuất hiện kích động, ý tưởng hoặc hành vi tự sát.

Bác sĩ Ái Vân cũng cảnh báo nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, trầm cảm sau sinh có thể để lại hậu quả lâu dài cho cả mẹ, con và gia đình.

Đối với người mẹ, bệnh có thể làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống, khiến sản phụ mất khả năng chăm sóc bản thân, giảm chức năng sinh hoạt hàng ngày, tăng nguy cơ lạm dụng chất và tự sát. Đáng chú ý, tự sát liên quan đến trầm cảm sau sinh chiếm khoảng 20% các ca tử vong sau sinh.

Ngoài ra, người bệnh có thể bỏ bê trẻ sơ sinh, gián đoạn chăm sóc sau sinh, tự chăm sóc kém, rối loạn chức năng gia đình, ngược đãi trẻ hoặc xuất hiện triệu chứng loạn thần và rối loạn sử dụng chất gây nghiện đi kèm.

Đối với trẻ nhỏ, trầm cảm sau sinh có thể làm gián đoạn sự gắn kết mẹ - con, ảnh hưởng đến phát triển nhận thức, ngôn ngữ, tăng nguy cơ rối loạn hành vi và tác động kéo dài từ giai đoạn sơ sinh đến tuổi thiếu niên.

Không chỉ dừng ở người mẹ, căn bệnh này còn tạo áp lực lớn lên toàn bộ gia đình, làm tăng gánh nặng tâm lý cho bạn đời, tăng nguy cơ trầm cảm ở người cha, gây xung đột và suy giảm chất lượng mối quan hệ trong gia đình.

Phương Anh

Nguồn Znews : https://znews.vn/hanh-dong-cua-me-tre-23-tuoi-o-ban-cong-khien-ca-nha-am-anh-post1650652.html