Hành trình 17 năm lan tỏa giá trị Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An

2 giờ trướcBài gốc

Kỷ niệm 17 năm Cù Lao Chàm - Hội An được UNESCO công nhận Khu dự trữ sinh quyển thế giới (26.5.2009-26.5.2026), Ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An, TP. Đà Nẵng sẽ tổ chức các hoạt động chào mừng như triển lãm tranh, tuyên truyền trực quan; bên cạnh đó là tọa đàm “Sự tham gia của các bên liên quan trong bảo tồn và phát huy danh hiệu Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An” diễn ra vào cuối tháng 5.2026.

Xanh lá (vùng đệm Khu sinh quyển). Ảnh: Huỳnh Văn Truyền

Theo tài liệu lưu trữ, ngày 26.5.2009, tại đảo Jeju, Hàn Quốc, Ủy ban Điều phối quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển của UNESCO đã chính thức công nhận Cù Lao Chàm - Hội An là Khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Hành trình 17 năm qua với nỗ lực gìn giữ, lan tỏa giá trị danh hiệu quốc tế này không chỉ là niềm tự hào, mà còn là minh chứng cho nỗ lực bền bỉ của chính quyền, cộng đồng và các bên liên quan trong gìn giữ sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Khu Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An, hiện thuộc TP. Đà Nẵng, có diện tích 33.475 ha, gồm ba vùng chức năng: vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp. Vùng lõi thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm, có vai trò bảo vệ, phục hồi các hệ sinh thái rừng, biển, rạn san hô, thảm cỏ biển và nguồn lợi thủy sản. Vùng đệm kết nối sinh thái giữa biển đảo, cửa sông, đất ngập nước và đất liền; vùng chuyển tiếp nổi bật với Khu phố cổ Hội An, Di sản văn hóa thế giới, cùng các làng nghề, không gian văn hóa và sinh kế cộng đồng.

Ngư dân Cù Lao Chàm chung tay thu gom rác thải. Ảnh: VP.KSQ

17 năm qua, Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An đã ghi dấu các thành tựu quan trọng trong bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ giá trị văn hóa, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế bền vững. Từ một vùng đảo chịu nhiều áp lực về rác thải, Cù Lao Chàm đã trở thành hình mẫu về công tác bảo vệ môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa với các phong trào “Nói không với túi ni lông”, “Nói không với sản phẩm nhựa dùng một lần” và cuộc vận động “Du khách và ngư dân mang rác thải về bờ”, góp phần xây dựng hình ảnh điểm đến xanh, có trách nhiệm và thân thiện với thiên nhiên.

Đặc biệt, công tác bảo tồn đa dạng sinh học và phục hồi hệ sinh thái luôn được xác định là nền tảng cốt lõi trong quản lí khu sinh quyển. Các hoạt động giám sát rạn san hô, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, kiểm soát khai thác trái phép, thu gom lưới ma, bảo tồn loài nguy cấp, quý hiếm và phục hồi sinh cảnh tự nhiên được duy trì thường xuyên, góp phần bảo vệ sức sống của hệ sinh thái biển đảo và nâng cao khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu.

Trên nền tảng bảo tồn, đã xây dựng và phát triển các mô hình du lịch học tập cộng đồng gắn với bảo tồn nguồn lợi thủy, hải sản, các mô hình nông nghiệp sinh thái; làng nghề truyền thống, phát triển du lịch gắn liền với bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên để tạo ra nguồn thu nhập bền vững cho người dân địa phương, đồng thời không làm tổn hại đến hệ sinh thái.

Hoạt động giám sát hệ sinh thái rạn san hô định kì tại Cù Lao Chàm. Ảnh: VPKSQ

Xây dựng mô hình đồng quản lí bảo tồn biển tại Cù Lao Chàm chia sẻ quyền, trách nhiệm cho cộng đồng và các bên liên quan để quản lí, khai thác và phát triển sinh kế bền vững dựa trên nền tảng bảo tồn cũng là phương thức đang được áp dụng hiệu quả tại Tiểu khu bảo tồn biển thôn Bãi Hương, xã Tân Hiệp.

Trong đó, công tác giáo dục, nâng cao nhận thức cho học sinh và thế hệ trẻ về giá trị tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và trách nhiệm gìn giữ Khu dự trữ sinh quyển luôn được chú trọng, từ trường học đến chương trình thực địa. Qua đó, tình yêu thiên nhiên, ý thức sống xanh và trách nhiệm với biển đảo được nuôi dưỡng từ sớm, gắn với cả môi trường học đường và thực tiễn đời sống.

Với giá trị nổi bật về đa dạng sinh học, tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa và tri thức bản địa, Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An là mô hình điển hình cho cách tiếp cận “con người sống hài hòa với thiên nhiên”, cân bằng giữa bảo tồn tài nguyên, phát triển kinh tế xanh và nâng cao sinh kế cộng đồng.

Từ những chiến dịch “nói không với túi ni lông” đến các mô hình du lịch sinh thái cộng đồng, Khu sinh quyển này đang từng bước khẳng định giá trị của một điểm đến xanh và có trách nhiệm, trở thành không gian thực hành sinh động cho các mô hình bảo tồn đa dạng sinh học, giảm thiểu rác thải nhựa, phát triển du lịch xanh và nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường biển đảo.

Chương trình giáo dục bảo tồn đại dương cho học sinh tại bãi biển Cửa Đại. Ảnh: VPKSQ

Bên cạnh những kết quả đáng tự hào, Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, ô nhiễm môi trường biển, rác thải nhựa đại dương, áp lực du lịch mùa cao điểm, khai thác tài nguyên chưa bền vững và nguồn lực còn hạn chế cho công tác nghiên cứu, giám sát, bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái. Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu phải có giải pháp quản lí đồng bộ, lâu dài và hiệu quả hơn trong giai đoạn mới.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, khi trực thuộc TP. Đà Nẵng, Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An có thêm điều kiện để tăng cường liên kết vùng, huy động nguồn lực và mở rộng hợp tác; đồng thời cũng đặt ra nhiều yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, thích ứng biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh, vai trò của Khu sinh quyển càng trở nên quan trọng. Đây không chỉ là vùng lõi bảo tồn, mà là một không gian phát triển tích hợp, nơi mọi quyết định về quy hoạch, đầu tư, khai thác tài nguyên đều cần được cân nhắc trên nguyên tắc bền vững.

Thời gian tới, khu sinh quyển tiếp tục hướng đến mô hình sinh quyển xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển du lịch sinh thái có trách nhiệm, bảo tồn và phục hồi các hệ sinh thái quan trọng, phát triển sinh kế xanh, chuyển đổi số trong quản lý và mở rộng giáo dục môi trường.

Theo kết quả sơ bộ, độ phủ san hô sống tại một số trạm giám sát thực hiện quan trắc bước đầu được ghi nhận ở mức độ khá đến tốt. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy một số vùng rạn san hô tại Cù Lao Chàm vẫn duy trì được khả năng phục hồi, tiếp tục phát huy vai trò là nơi cư trú của các loài sinh vật biển và bảo vệ nguồn lợi thủy sản ven bờ

Kỷ niệm 17 năm Cù Lao Chàm - Hội An được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới cũng là dịp để nhìn lại một chặng đường đầy tự hào, đồng thời khẳng định quyết tâm gìn giữ những giá trị quý giá mà thiên nhiên và các thế hệ cư dân đã trao truyền. Cù Lao Chàm - Hội An hôm nay không chỉ là một điểm đến du lịch, mà còn là biểu tượng sống động của sự chung sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên, giữa bảo tồn và phát triển, giữa trách nhiệm địa phương và cam kết toàn cầu.

Không chỉ là một danh hiệu quốc tế, hành trình 17 năm Cù Lao Chàm - Hội An được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới còn là cam kết trước cộng đồng toàn cầu về việc thực hiện hài hòa ba chức năng cốt lõi: bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển bền vững và hỗ trợ nghiên cứu - giáo dục.

K.CHI

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/doi-song/hanh-trinh-17-nam-lan-toa-gia-tri-khu-du-tru-sinh-quyen-the-gioi-cu-lao-cham-hoi-an-231401.html