Trong hình ảnh do NASA cung cấp, phi hành đoàn Artemis II tạo dáng cùng kính quan sát nhật thực trong chuyến bay ngang Mặt Trăng vào ngày 6.4.2026. Ảnh: NASA
Hành trình cảm xúc
Theo AP, việc kết thúc hành trình chinh phục đầy kịch tính cho một sứ mệnh lịch sử đã mang đến những hình ảnh chưa từng thấy từ phía xa của Mặt Trăng, cùng hiện tượng nhật thực toàn phần và “cuộc diễu hành” của các hành tinh, nổi bật nhất là Trái Đất rực sáng giữa không gian vô tận.
Khi nhiệm vụ hoàn tất, bốn phi hành gia đã góp phần đưa NASA tiến gần hơn tới mục tiêu hạ cánh Mặt Trăng trong vòng hai năm tới và xây dựng căn cứ Mặt Trăng trong thập kỷ này.
Phi hành đoàn gồm chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen (Canada) đã rời khoang tàu đang nổi trên biển ngoài khơi San Diego.
Khung cảnh này gợi nhớ thời kỳ Apollo, trực thăng quân sự lần lượt kéo từng phi hành gia từ xuồng bơm hơi cạnh khoang tàu, đưa họ lên để chuyển sang tàu thu hồi của Hải quân Mỹ USS John P. Murtha.
“Đây là những đại sứ của nhân loại gửi đến các vì sao, và tôi không thể tưởng tượng có một phi hành đoàn nào tuyệt vời hơn,” Giám đốc NASA Jared Isaacman phát biểu.
Trung tâm Điều khiển sứ mệnh NASA vỡ òa trong niềm vui, với hàng trăm người đổ ra từ các phòng hỗ trợ phía sau.
“Chúng ta đã làm được. Chào mừng đến với sứ mệnh chinh phục Mặt Trăng của chúng ta,” bà Lori Glaze của NASA vui mừng phát biểu tại một cuộc họp báo.”
Khoang tàu Orion, có tên gọi Integrity, đã thực hiện toàn bộ quá trình hạ cánh tự động.
Kết thúc hành trình 10 ngày bay, đoàn phi hành gia đã ghi dấu mốc đầu tiên trong lịch sử.
Christina Koch trở thành người phụ nữ đầu tiên bay đến Mặt Trăng, Victor Glover là phi hành gia da màu đầu tiên, và Jeremy Hansen là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên, mang lại niềm tự hào lớn cho Canada.
Họ đã cùng nhau cười, khóc và ôm nhau suốt hành trình đi và trở về, với mong muốn đưa cả thế giới đồng hành trong chuyến đi lịch sử này.
Chuyến bay từ Florida vào ngày 1.4, các phi hành gia đã liên tiếp đạt được những cột mốc quan trọng trong hành trình trở lại Mặt Trăng được NASA mong đợi từ lâu, bước đi đầu tiên hướng tới việc xây dựng một căn cứ Mặt Trăng bền vững.
Artemis II không hạ cánh xuống Mặt Trăng và cũng không bay vào quỹ đạo, nhưng đã phá kỷ lục khoảng cách của Apollo 13, trở thành chuyến bay xa Trái Đất nhất của con người khi đạt tới 252.756 dặm (406.771 km).
Trong khoảnh khắc giàu cảm xúc nhất của sứ mệnh, các phi hành gia xúc động xin phép đặt tên cho hai miệng hố chưa được đặt tên trên Mặt Trăng. Miệng hố đầu tiên tên Integrity theo tên tàu, miệng hố thứ hai tên Carroll, để tưởng nhớ người vợ quá cố của chỉ huy Reid Wiseman.
Bên cạnh đó là khoảnh khắc ghi lại những hình ảnh về mặt khuất của Mặt Trăng những cảnh tượng chưa từng được con người nhìn thấy trước đây, cùng với một hiện tượng nhật thực toàn phần. Đặc biệt, hiện tượng nhật thực khiến toàn bộ phi hành đoàn “hoàn toàn choáng ngợp”, theo lời phi công Victor Glover.
Sự kinh ngạc và xúc động của đoàn phi hành gia, cùng những bức ảnh ngoạn mục về Mặt Trăng và Trái Đất, đã gây ấn tượng mạnh với công chúng.
Artemis II là chuyến bay thử nghiệm cho các sứ mệnh Mặt Trăng trong tương lai
Mọi người chờ đợi khoảnh khắc chứng kiến sự trở về của tàu NASA Artemis II vào ngày 10.4 trên bãi biển ở Coronado, California. Ảnh: AP
Dù mang lại nhiều giá trị khoa học, chuyến bay kéo dài gần 10 ngày này vẫn gặp một số sự cố kỹ thuật.
Cả hệ thống nước uống và hệ thống nhiên liệu của khoang tàu đều gặp trục trặc liên quan đến van. Đáng chú ý nhất là nhà vệ sinh trên tàu nhiều lần gặp lỗi, nhưng các phi hành gia đã vượt qua những bất tiện này để hoàn thành sứ mệnh.
Đối với tấm chắn nhiệt, các đội bay quân sự đã chụp ảnh từ xa trong quá trình tàu tái nhập khí quyển, trong khi các thợ lặn kiểm tra từ bên dưới khi khoang tàu nổi trên Thái Bình Dương. Những phân tích chi tiết hơn vẫn đang được tiến hành.
“Chúng ta không thể khám phá sâu hơn nếu không chấp nhận một số điều bất tiện, không sẵn sàng hy sinh và chấp nhận rủi ro và tất cả những điều đó đều xứng đáng”, phi hành gia Christina Koch chia sẻ.
Trong khi đó phi công Jeremy Hansen cho biết chúng ta có thể thử nghiệm rất nhiều trên mặt đất, nhưng bài kiểm tra cuối cùng chính là khi đưa thiết bị ra không gian. Đó là một thử thách thực sự lớn.
Theo kế hoạch mới của chương trình Artemis, sứ mệnh Artemis III vào năm tới sẽ cho phép các phi hành gia thực hiện việc ghép nối tàu vũ trụ với tàu đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất.
Artemis IV dự kiến sẽ đưa hai phi hành gia hạ cánh xuống gần cực Nam Mặt Trăng vào năm 2028.
Chỉ huy Reid Wiseman cho biết toàn bộ phi hành đoàn Artemis II luôn hướng về các thế hệ phi hành gia tiếp theo.
“Điều chúng tôi mong muốn nhất là có thể trong một khoảnh khắc nào đó khiến cả thế giới dừng lại và nhớ rằng đây là một hành tinh tuyệt đẹp và đặc biệt trong vũ trụ, và chúng ta nên trân trọng với điều đó”, ông nói.
HỒNG NHUNG