Hành trình Gen Z xây dựng văn hóa ứng xử với môi trường

2 giờ trướcBài gốc

Với Gen Z, “sống xanh” không còn là khẩu hiệu mang tính phong trào, mà dần trở thành một nếp sống đẹp được bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng bền bỉ.

Sống xanh mỗi ngày

Ra đời từ năm 2018, Cleen Project - dự án môi trường do học sinh THPT trên địa bàn Hà Nội sáng lập là một trong những mô hình tiêu biểu cho tinh thần ấy. Sau 8 mùa hoạt động, dự án không chỉ thu gom hàng chục tấn rác thải tái chế mà còn góp phần hình thành văn hóa ứng xử với môi trường trong cộng đồng học sinh Thủ đô.

Mùa 8 của dự án với chủ đề “Miraland” diễn ra vào đầu năm 2026, gồm chuỗi hoạt động từ thu gom vật liệu tái chế, workshop thủ công xanh đến gây quỹ và thiện nguyện. Riêng sự kiện “Thu gom vật liệu tái chế”, dự án đặt mục tiêu thu về 500kg vật liệu và thu hút hơn 200 người tham gia. Kết quả thực tế vượt xa kỳ vọng khi dự án thu gom được hơn 1,3 tấn rác thải, tăng gấp khoảng 5 lần so với mùa trước.

Các minigame về tái chế thu hút nhiều bạn trẻ tham gia. Ảnh: CP

Điều đáng nói là những vật liệu ấy không dừng lại ở việc “thu gom cho sạch”. Rác tái chế được chuyển tới đơn vị xử lý chuyên nghiệp; sách vở cũ gửi tới Trung tâm Phát triển Sáng kiến Cộng đồng để xây dựng tủ sách; quần áo cũ được quyên góp hỗ trợ người dân vùng lũ. Những món đồ tưởng như bỏ đi tiếp tục được trao một “vòng đời mới” theo cách nhân văn và bền vững hơn.

Ở Cleen Project, sống xanh không được định nghĩa bằng những điều lớn lao. Đó có thể chỉ là việc tự tay tái chế chai nhựa thành hộp bút, tập thói quen phân loại giấy vụn hay mang pin cũ đến đúng nơi thu gom.

Nguyễn Hồng Hạnh, học sinh Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, cho biết: "Em bị cuốn hút bởi cách dự án biến hoạt động môi trường thành trải nghiệm gần gũi. Em thích nhất là khi mang giấy báo, chai nhựa hay sách vở cũ đến, mình có thể đổi lấy lượt chơi ở các quầy minigame. Những trò chơi này vừa vui vừa giúp em hiểu hơn về tái chế”.

Những trò chơi được làm từ vật liệu tái chế, vừa thân thiện với môi trường, vừa đem lại những tiếng cười cho người tham gia. Ảnh: CMT

Nguyễn Lê Quốc Anh, Trưởng ban Tổ chức, chia sẻ: “Chúng em mong muốn Cleen Project không chỉ là nơi học sinh tham gia tình nguyện, mà còn giúp mọi người thấy rõ sức mạnh của hành động nhỏ - khi mỗi chai nhựa, mỗi tờ giấy được tái chế đều có thể tạo ra thay đổi lớn”.

Theo Lê Đỗ Lam Quỳnh, đồng Trưởng Ban tổ chức, nếu trước đây dự án chủ yếu đặt các điểm thu gom thì nay Ban tổ chức chú trọng nhiều hơn tới truyền thông và giáo dục. Các thành viên không chỉ tham gia hoạt động mà còn mang tinh thần sống xanh lan tỏa tới gia đình, bạn bè và cộng đồng xung quanh.

“Mỗi hoạt động, dù nhỏ, đều có thể tạo nên thay đổi nếu được thực hiện bằng tinh thần tự nguyện và bền bỉ. Cleen Project là nơi chúng em cùng nhau biến những ý tưởng xanh thành hành động thật”, Quỳnh cho biết.

Từ phong trào đến văn hóa sống

Theo thống kê của Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội, mỗi ngày Thủ đô phát sinh khoảng 7.000 - 7.500 tấn rác thải sinh hoạt, trong đó rác thải nhựa chiếm tỷ lệ đáng kể. Tuy nhiên, chỉ khoảng 10% rác thải nhựa được tái chế, phần lớn còn lại vẫn bị chôn lấp hoặc đốt, gây áp lực lớn lên môi trường đô thị.

Trong bối cảnh ấy, việc người trẻ chủ động thay đổi thói quen sống, lan tỏa ý thức phân loại và tái chế rác thải đang góp phần hình thành những chuẩn mực ứng xử mới với môi trường.

Tình nguyện viên dự án Striped Project thu gom, phân loại đồ thu gom. Ảnh: BTC

Ra đời từ năm 2015, Striped Project đã có hành trình hơn 10 năm bền bỉ lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng học sinh. Từ một nhóm nhỏ vài chục thành viên, dự án hiện có hơn 30 nghìn lượt theo dõi trên mạng xã hội và tổ chức nhiều hoạt động như “Lượm đây”, “Giờ phe”, “Striped Tour”.

Các chương trình thu gom chai lọ, giấy vụn, tái chế thành sản phẩm thủ công rồi bán gây quỹ thiện nguyện không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực giữa tái chế - sẻ chia - giáo dục cộng đồng.

Đáng chú ý, các bạn trẻ không dừng ở việc tổ chức sự kiện mà còn chủ động truyền thông về tiêu dùng xanh. Những bài viết về hạn chế sử dụng nilon, giảm rác thải nhựa hay thay đổi thói quen đóng gói hàng hóa nhận được hàng nghìn lượt tương tác từ cộng đồng.

Hướng đến hình thành ý thức sống xanh, dự án còn thường niên tổ chức “Striped Tour” - chương trình giáo dục trẻ nhỏ tại các trung tâm bảo trợ xã hội, trường học về vấn đề môi trường. Sau mỗi mùa và mỗi đợt sự kiện, dự án đều thu hút số lượng học sinh ở tuổi thanh thiếu niên tham gia ngày càng lớn

Các tình nguyện viên dự án Striped Project phân loại sách vở, quần áo. Ảnh: BTC

Chị Phạm Thu Phương (người dân phường Ba Đình, Hà Nội) cho biết, chị rất ấn tượng với tinh thần và cách làm việc của các bạn trẻ. Theo chị, chương trình không chỉ tạo sân chơi bổ ích mà còn góp phần hình thành ý thức cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng từng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng văn hóa ứng xử với môi trường, bắt đầu từ nâng cao nhận thức và ý thức của mỗi người dân. Trong hành trình ấy, những người trẻ đang trở thành những “hạt nhân xanh” bằng chính những việc làm cụ thể và bền bỉ mỗi ngày.

Theo nhiều chuyên gia môi trường và xã hội học, điều đáng chú ý ở các dự án xanh của Gen Z không chỉ nằm ở lượng rác được thu gom hay số người tham gia, mà ở khả năng tạo ảnh hưởng tới nhận thức cộng đồng. Khi người trẻ biến những hành động bảo vệ môi trường thành một phần của lối sống thường nhật, họ đang góp phần xây dựng các chuẩn mực ứng xử văn minh mới trong xã hội đô thị hiện đại.

Nguyễn Dũng

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/hanh-trinh-gen-z-xay-dung-van-hoa-ung-xu-voi-moi-truong-750238.html