Hành trình gian nan đi cải chính tên cha trong giấy khai sinh

3 giờ trướcBài gốc

Nhiều lần đề nghị cải chính hộ tịch

Ông Tạ Long An cho biết, năm 2018, ông được UBND xã Vĩnh Nam, nay là xã Vĩnh Hoàng cấp giấy khai sinh với tên cha đẻ là Tạ Sữu. Tuy nhiên, năm 2019, giấy khai sinh này bị thu hồi, hủy bỏ theo Quyết định số 1931, ngày 21/8/2019 của UBND huyện Vĩnh Linh. Lý do được đưa ra là UBND xã Vĩnh Nam đã thực hiện thủ tục đăng ký lại khai sinh cho ông Tạ Long An trái quy định tại Điều 26, Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, ngày 15/11/2015 của Chính phủ.

Ông Tạ Long An lưu giữ cẩn thận tài liệu, giấy tờ về người cha của mình - Ảnh: P.V

Sau nhiều lần kiến nghị, đầu năm 2024, ông An được UBND xã Trung Nam, nay là xã Vĩnh Hoàng, cấp lại giấy khai sinh mới. Tuy nhiên, giấy khai sinh lần này lại ghi tên cha là Tạ Quang Sửu thay vì Tạ Sữu. Cho rằng thông tin này không đúng, ông An gửi hồ sơ đề nghị cải chính hộ tịch, điều chỉnh tên cha từ Tạ Quang Sửu thành Tạ Sữu.

Kèm theo đơn, ông cung cấp nhiều tài liệu, như: Quyết định số 2555/QĐ-LĐTBXH, ngày 6/12/2004 của Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐ, TB-XH) tỉnh Quảng Trị; giấy xác nhận của trưởng họ, trưởng chi được UBND xã Vĩnh Nam chứng thực; văn bản của Công an huyện Vĩnh Linh; thông báo số định danh công dân và dữ liệu dân cư quốc gia của Công an xã Trung Nam xác định ông là con của liệt sĩ Tạ Sửu.

Theo Quyết định số 2555/QĐ-LĐTBXH của Giám đốc Sở LĐ, TB-XH tỉnh Quảng Trị về việc trợ cấp một lần đối với thân nhân người có công với cách mạng, ông Tạ Sữu, nguyên quán Nam Cường, Vĩnh Nam, Vĩnh Linh được Nhà nước tặng Bằng Tổ quốc ghi công. Quyết định này cũng thể hiện ông Tạ Long An, trú tại Nam Cường, Vĩnh Nam, Vĩnh Linh, là con của ông Tạ Sữu và được trợ cấp một lần 1 triệu đồng.

Ông An cho rằng việc xuất hiện tên Tạ Quang Sửu bắt nguồn từ sai sót của chính ông khi kê khai tờ khai cấp chứng minh nhân dân năm 1978. Theo ông, đây là trường hợp thuộc diện được cải chính hộ tịch theo quy định pháp luật.

Chính quyền và tòa án có quan điểm khác nhau

Theo phản ánh của ông An, cơ quan đăng ký hộ tịch địa phương cho rằng không có cơ sở để cải chính hoặc hủy bỏ giấy khai sinh đã cấp. Lý do được đưa ra là việc đăng ký khai sinh năm 2024 căn cứ theo giấy tờ tùy thân đầu tiên của ông, trong đó tờ khai cấp chứng minh nhân dân năm 1978 ghi tên cha là Tạ Quang Sửu.

Không đồng ý với quan điểm này, ông An tiếp tục gửi đơn đến UBND tỉnh Quảng Trị (cũ). Sau đó, UBND huyện Vĩnh Linh (cũ) trả lời vụ việc không thuộc thẩm quyền giải quyết theo thủ tục hành chính và hướng dẫn ông khởi kiện ra tòa án để xác định quan hệ cha con.

Ông Tạ Long An cất giữ Bằng Tổ quốc ghi công của liệt sĩ Tạ Sữu để tưởng nhớ và tri ân người cha của mình - Ảnh: N.V

Làm theo hướng dẫn, ông An đã 2 lần gửi đơn đến Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Linh, nay là Tòa án nhân dân khu vực 8 tỉnh Quảng Trị. Tuy nhiên, cả 2 lần tòa án đều trả lại đơn. Theo thông báo của tòa án, các giấy tờ như căn cước công dân, chứng minh nhân dân, thông tin định danh cá nhân cùng nhiều tài liệu liên quan đều xác định ông An là con của ông Tạ Sửu. Tòa án cho rằng đây là trường hợp “đang có quyết định có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền”.

Sau khi nhận thông báo trả lại đơn, ông An tiếp tục gửi đơn đến UBND huyện Vĩnh Linh (cũ) đề nghị xem xét lại. Tuy nhiên, cơ quan này vẫn giữ nguyên quan điểm vụ việc không thuộc diện cải chính hộ tịch và tiếp tục hướng dẫn ông khởi kiện ra tòa.

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, ông An tiếp tục nộp hồ sơ tại UBND xã Vĩnh Hoàng nhưng bị từ chối tiếp nhận. Ngày 17/7/2025, UBND xã Vĩnh Hoàng ban hành văn bản không giải quyết hồ sơ của ông An với lý do thông tin người cha trong giấy khai sinh đã được đăng ký đúng theo hồ sơ tại thời điểm đăng ký và không có căn cứ xác định sai sót trong đăng ký hộ tịch.

Đề nghị xác minh lại hồ sơ

Luật sư Trần Văn Vũ, Văn phòng Luật sư Thiên Phong, Chi nhánh Nam Đông Hà cho biết, theo quy định tại khoản 2, Điều 7, Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, ngày 15/11/2015 của Chính phủ và khoản 2, Điều 17, Thông tư số 04/2020/TT-BTP, ngày 28/5/2020 của Bộ Tư pháp quy định việc cải chính hộ tịch là chỉnh sửa thông tin cá nhân trong sổ hộ tịch hoặc bản chính giấy tờ hộ tịch. Việc này chỉ được giải quyết khi xác định có sai sót của người đi đăng ký hộ tịch hoặc của cơ quan đăng ký hộ tịch.

Vợ chồng ông Tạ Long An ngậm ngùi trước việc thông tin về người cha là liệt sĩ trong giấy khai sinh vẫn chưa được cải chính thống nhất - Ảnh: N.V

Theo luật sư Vũ, ông Tạ Long An đã thừa nhận có sai sót khi kê khai tên người cha trong tờ khai cấp chứng minh nhân dân năm 1978.Để chứng minh cho nội dung này, ông An đã cung cấp nhiều tài liệu thể hiện ông được họ tộc và UBND xã Vĩnh Nam (cũ) xác nhận là con liệt sĩ Tạ Sữu. Trong đó, có Quyết định số 2555/QĐ-LĐTBXH của Giám đốc Sở LĐ, TB-XH tỉnh Quảng Trị về việc trợ cấp một lần đối với thân nhân người có công với cách mạng.

“Nếu các thông tin, giấy tờ ông Tạ Long An cung cấp được cơ quan đăng ký hộ tịch tại địa phương kiểm tra, xác minh là đúng thì ông Tạ Long An có đủ cơ sở để thực hiện thủ tục cải chính hộ tịch về thông tin chữ đệm của tên người cha trong giấy khai sinh, với lý do có sai sót của người đi đăng ký hộ tịch”, luật sư Vũ nhận định.

Ngày 24/4/2026, Cục Hành chính tư pháp, Bộ Tư pháp có Công văn số 1093/HCTP-HT về việc chuyển đơn công dân đến Sở Tư pháp Quảng Trị. Nội dung công văn nêu rõ, Cục Hành chính tư pháp nhận được đơn của ông Tạ Long An phản ánh liên quan đến thẩm quyền giải quyết của cơ quan đăng ký hộ tịch trên địa bàn tỉnh.

Cục Hành chính tư pháp đề nghị Sở Tư pháp hướng dẫn cơ quan đăng ký hộ tịch phối hợp với các cơ quan liên quan như công an, cơ quan LĐ, TB-XH (nay thuộc thẩm quyền của cơ quan Nội vụ) kiểm tra tính hợp lệ, đầy đủ, chính xác của hồ sơ đăng ký lại khai sinh của ông Tạ Long An. Đồng thời, các cơ quan liên quan cần xác minh, làm rõ mối quan hệ giữa ông Tạ Long An với ông Tạ Quang Sửu/Tạ Sửu/Tạ Sữu.

Theo công văn này, nếu xác định ông Tạ Quang Sửu/Tạ Sửu/Tạ Sữu là cùng một người và có quan hệ cha-con với ông Tạ Long An thì họ, tên, chữ đệm của người cha được xác định theo hồ sơ, giấy tờ chính thức hợp lệ đầu tiên do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp như hồ sơ liệt sĩ, Bằng Tổ quốc ghi công. Kết quả kiểm tra hồ sơ nếu xác định có sai sót khi đăng ký lại khai sinh thì được thực hiện cải chính theo quy định.

Đối với việc thu hồi, hủy bỏ giấy khai sinh và thông tin trong sổ đăng ký khai sinh của ông Tạ Long An năm 2018, Bộ Tư pháp đề nghị cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử ở địa phương thực hiện xóa thông tin trong cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử; đồng thời tăng cường rà soát, đối chiếu, làm sạch dữ liệu đã số hóa nhằm bảo đảm tính thống nhất, chính xác của cơ sở dữ liệu hộ tịch.

Thay lời kết

Trong căn nhà cấp 4 của mình, ngày ngày ông Tạ Long An, từng là thanh niên xung phong, với vóc dáng còm cõi, ngày một già yếu, vẫn thắp hương cho người cha là liệt sĩ Tạ Sữu. Điều khiến ông trăn trở là đến nay thông tin về người cha trong giấy khai sinh vẫn chưa được cải chính thống nhất.Tấm Bằng Tổ quốc ghi công của liệt sĩ Tạ Sữu được đặt trang nghiêm trên bàn thờ gia tiên để hương khói, tưởng nhớ người đã khuất.

Cầm tay ông An, ông Tạ Văn Cần, trưởng họ của ông An, rưng rưng nói ông An là con của liệt sĩ Tạ Sữu. Theo ông Cần, nội dung này đã có lần được ông xác nhận bằng văn bản gửi cơ quan có thẩm quyền để đề nghị xem xét cải chính hộ tịch cho ông An.

Trong giấy xác nhận, ông Tạ Văn Cần viết: “Tôi Tạ Văn Cần, sinh ngày 5/10/1936, vào Đảng ngày 8/3/1966, xác nhận ông Tạ Long An là con đẻ của ông Tạ Sữu-liệt sĩ. Do làm chứng minh nhân dân năm 1978 có chữ đệm là Quang nhưng liệt sĩ Tạ Sữu và liệt sĩ Tạ Quang Sửu là một người, là cha đẻ của ông An”.

Nguyễn Vinh

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/xa-hoi/202605/hanh-trinh-gian-nan-di-cai-chinh-ten-cha-trong-giay-khai-sinh-b041cee/