Hành trình hơn một thập kỷ đưa nhiên liệu sinh học vào đời sống

6 giờ trướcBài gốc

Để đưa xăng sinh học vào thị trường, quá trình này đã bắt đầu từ hơn một thập kỷ trước.

Giai đoạn khởi đầu: Thử nghiệm nhiên liệu sinh học

Ý tưởng sử dụng xăng sinh học tại Việt Nam xuất hiện từ cuối những năm 2000, trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh và nhiều quốc gia thúc đẩy nhiên liệu tái tạo nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Năm 2012, Chính phủ ban hành Quyết định 53/2012/QĐ-TTg về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Đây được xem là nền tảng pháp lý đầu tiên cho việc đưa xăng ethanol vào thị trường Việt Nam.

Theo lộ trình này, Việt Nam bắt đầu triển khai xăng E5 - loại xăng pha 5% ethanol nhiên liệu với xăng khoáng - tại một số địa phương trước khi mở rộng toàn quốc.

Xăng E5 từng gặp nhiều rào cản

Từ năm 2018, xăng E5 RON92 chính thức thay thế hoàn toàn xăng RON92 trên cả nước. Khi đó, Chính phủ kỳ vọng nhiên liệu sinh học sẽ giúp: giảm phát thải; hỗ trợ ngành nông nghiệp sản xuất ethanol; và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Tuy nhiên, quá trình phổ cập E5 không diễn ra dễ dàng.

Nhiều người tiêu dùng lo ngại ethanol có thể ảnh hưởng động cơ, đặc biệt với xe cũ sử dụng chế hòa khí. Trong khi đó, chênh lệch giá giữa E5 và xăng khoáng không đủ lớn để tạo động lực chuyển đổi mạnh.

Nguồn cung ethanol trong nước cũng từng gặp khó do nhiều nhà máy nhiên liệu sinh học hoạt động kém hiệu quả hoặc phải dừng vận hành trong giai đoạn đầu.

Chuẩn bị cho E10 đưa vào thị trường

Sau nhiều năm duy trì E5, quá trình chuyển sang E10 được thúc đẩy mạnh hơn trong giai đoạn 2024-2025, khi Việt Nam đặt mục tiêu giảm phát thải và chuyển đổi xanh theo các cam kết quốc tế.

Theo Bộ Công Thương, Thông tư 50/2025/TT-BCT ban hành ngày 7/11/2025 đã quy định lộ trình áp dụng xăng E10 trên phạm vi toàn quốc.

E10 là loại xăng pha 10% ethanol sinh học với xăng khoáng. So với E5, loại nhiên liệu này có tỷ lệ nhiên liệu tái tạo cao hơn, giúp giảm thêm lượng khí thải carbon trong quá trình sử dụng.

Trong năm 2025, nhiều doanh nghiệp xăng dầu lớn bắt đầu thí điểm bán E10 tại Hà Nội, TP.HCM và Hải Phòng nhằm đánh giá phản ứng thị trường cũng như khả năng tương thích hạ tầng.

Giai đoạn triển khai toàn quốc từ tháng 6/2026

Theo lộ trình mới, từ ngày 1/6/2026, xăng E10 bắt đầu được phân phối trên toàn quốc. Bộ Công Thương cho biết việc triển khai nhằm phục vụ mục tiêu an ninh năng lượng và phát triển bền vững.

Song song với E10, Việt Nam vẫn tiếp tục duy trì xăng E5 đến hết năm 2030 nhằm phù hợp với nhiều dòng phương tiện khác nhau.

Để chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi, các doanh nghiệp đầu mối đã nâng cấp: hệ thống phối trộn ethanol; kho lưu trữ; hạ tầng vận chuyển; và mạng lưới phân phối nhiên liệu sinh học.

Vì sao E10 trở nên quan trọng?

Việc thúc đẩy E10 không chỉ là câu chuyện nhiên liệu, mà còn gắn với xu hướng chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đặt mục tiêu giảm phát thải carbon, nhiên liệu sinh học được xem là giải pháp trung gian trước khi xe điện hoàn toàn phổ biến.

Nhiều nước như Brazil, Mỹ hay Thái Lan đã sử dụng rộng rãi các loại xăng pha ethanol ở tỷ lệ cao hơn Việt Nam trong nhiều năm.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất với E10 tại Việt Nam vẫn nằm ở: tâm lý người tiêu dùng; chất lượng nguồn cung ethanol; khả năng tương thích với xe cũ; và chênh lệch giá bán so với xăng khoáng.

Dù còn nhiều tranh luận, việc triển khai E10 cho thấy công dân Việt đang bước thêm một bước trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh - quá trình được dự báo sẽ tiếp tục tác động mạnh tới thị trường nhiên liệu và ngành giao thông trong những năm tới.

Đỗ Tho

Nguồn Công dân & Khuyến học : https://congdankhuyenhoc.vn/hanh-trinh-hon-mot-thap-ky-dua-nhien-lieu-sinh-hoc-vao-doi-song-179260529153248425.htm