Tiến sĩ Vũ Văn Thoại, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện nghiên cứu cây đàn hương và thực vật quý hiếm, đã thực hiện một hành trình phi thường khi đưa giống cây đàn hương thuần chủng từ Việt Nam sang gieo mầm trên vùng đất khô cằn Kibwazi, Kenya. Sau hơn 5 năm kiên trì, ông đã biến vùng đất trơ trụi thành một hệ sinh thái rừng bền vững rộng 500 ha, khẳng định giá trị của loại cây được mệnh danh là "vàng xanh" trên trường quốc tế.
Tiến sĩ Vũ Văn Thoại - người đưa loại cây "vàng xanh" sang châu Phi.
Giá trị kinh tế vượt trội của vương mộc đàn hương
Đàn hương là loài cây quý hiếm có lịch sử hàng nghìn năm trong văn hóa tâm linh, thực phẩm và dược mỹ phẩm. Tại Ấn Độ, loại cây này được tôn vinh là vương mộc nhờ mùi hương trầm ấm đặc trưng có thể lưu giữ hàng thập kỷ. Giá trị kinh tế của đàn hương cực kỳ lớn: mỗi kg lõi gỗ có giá từ 1.000 đến 3.000 USD, trong khi tinh dầu có thể đạt mức 5.000 USD/lít.
Sở dĩ đàn hương trở thành cây trồng chiến lược là bởi nhu cầu thế giới ngày càng tăng trong khi nguồn cung lại khan hiếm. Việc Tiến sĩ Vũ Văn Thoại nghiên cứu thành công và đưa giống đàn hương thuần chủng về trồng tại Việt Nam, sau đó xuất khẩu hạt giống sang Kenya, đã mở ra một chương mới cho ngành nông nghiệp thực vật quý hiếm.
Vượt qua khắc nghiệt tại vùng đất bán khô hạn Kibwazi
Năm 2021, nhận lời mời từ tập đoàn Subati, Tiến sĩ Vũ Văn Thoại sang Kenya khởi động dự án trồng rừng. Thách thức lớn nhất chính là điều kiện tự nhiên tại Kibwazi – vùng đất bán khô hạn với khí hậu nóng bức, đất màu đỏ nâu nghèo dinh dưỡng và khả năng giữ ẩm kém. Ông thừa nhận từng có ý định bỏ cuộc khi đối mặt với cảnh tượng trơ trụi ban đầu.
Để giải quyết bài toán nguồn nước, ông đã thiết kế hệ thống tưới tiêu sử dụng năng lượng mặt trời, dẫn nước từ sông về các hồ chứa liên hoàn. Đặc biệt, sau hai lần thất bại trong việc ươm mầm, Tiến sĩ Thoại đã tìm ra giải pháp dùng xơ dừa phủ lên hạt giống để giữ ẩm, giúp những mầm đàn hương đầu tiên nảy mầm khỏe mạnh trên đất Phi.
Tiến sĩ Vũ Văn Thoại.
Mô hình nông nghiệp tuần hoàn và sinh kế bền vững
Không chỉ trồng cây đơn lẻ, Tiến sĩ Vũ Văn Thoại áp dụng mô hình trồng xen canh để tạo ra hệ sinh thái rừng tầng lớp, giúp cây đàn hương phát triển bền vững nhờ sự ký gửi vào các loài cây khác. Ông trực tiếp hướng dẫn người dân địa phương mọi quy trình từ làm đất, gieo hạt đến tạo phân bón hữu cơ, tạo ra công ăn việc làm ổn định cho hàng trăm lao động tại Kenya.
Ông Kailash Maganlal Bhadania, Quản lý trang trại Kibwazi, nhận xét rằng những sáng tạo đơn giản nhưng hiệu quả của Tiến sĩ Thoại đã giúp trang trại tiết kiệm hàng triệu USD. Từ 100 ha ban đầu, dự án hiện đã mở rộng lên 500 ha và dự kiến sẽ còn tiếp tục phát triển rộng hơn nữa trong tương lai.
Xây dựng hình ảnh người Việt trong kỷ nguyên mới
Chia sẻ trong chương trình "Ngày trở về 2026", Tiến sĩ Vũ Văn Thoại xúc động cho biết động lực lớn nhất của ông không chỉ dừng lại ở kinh tế hay môi trường. Ông mong muốn thông qua những dự án thiết thực này để xây dựng hình ảnh người Việt Nam trí tuệ, nhân ái và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.
Việc biến vùng đất khô cằn thành rừng xanh không chỉ giúp cải thiện khí hậu và giữ nguồn nước cho thế hệ mai sau tại Kenya mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Hành trình gieo hạt mầm hy vọng tại châu Phi của Tiến sĩ Thoại chính là minh chứng cho sức sáng tạo và tinh thần vượt khó của con người Việt Nam.
Tuệ Nhân