Hành trình tri ân lên không gian số

3 giờ trướcBài gốc

Hành trình tri ân hôm nay được tiếp nối bằng công nghệ và tấm lòng người trẻ

Chạm vào dấu xưa

Khu di tích lịch sử Căn cứ kháng chiến Khu VI - Cát Tiên nằm trong không gian xanh yên tĩnh của vùng căn cứ cũ. Những con đường nội bộ dẫn qua tượng đài, nhà truyền thống, khu lán trại phục dựng. Tiếng gió đi qua tán cây khiến nơi đây vẫn giữ được vẻ trầm mặc của một địa chỉ từng ghi dấu năm tháng chiến tranh.

Giờ đây, bên cạnh những bảng giới thiệu truyền thống, người đến tham quan còn bắt gặp thêm những mã QR được đặt gọn gàng tại từng điểm dừng chân. Chị Đỗ Ngọc Hà - Chuyên viên Ban Công tác Đoàn và Thanh thiếu nhi, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lâm Đồng cho biết, công trình số hóa Khu di tích lịch sử Căn cứ kháng chiến Khu VI - Cát Tiên được triển khai từ đầu năm 2024, xuất phát từ nhu cầu bảo tồn, phát huy giá trị địa chỉ đỏ gắn với chuyển đổi số, giúp đoàn viên, thanh niên (ĐVTN) và du khách tiếp cận thông tin thuận tiện hơn.

Ý tưởng ấy được thực hiện bởi Thường trực Tỉnh Đoàn Lâm Đồng, cán bộ phụ trách công tác tuyên giáo cùng ĐVTN địa phương. Họ đi sưu tầm tư liệu, đối chiếu thông tin, biên tập nội dung, xây dựng website và hoàn thiện hệ thống truy cập. Sau khoảng 2 tháng triển khai, ngày 28/6/2024, công trình chính thức ra mắt.

Đến nay, 3 điểm thông tin đã được số hóa gồm: Tượng đài chiến thắng Khu VI anh hùng, Nhà truyền thống và Khu lán trại. Hệ thống tích hợp dữ liệu văn bản, hình ảnh lịch sử, video thuyết minh, phóng sự sưu tầm cùng nền tảng truy cập từ xa. Khoảng cách giữa lịch sử và người trẻ, vì thế, được rút ngắn bằng chính thiết bị đang nằm trong túi áo mỗi ngày. Theo chị Hà, “người trẻ hôm nay tiếp cận thông tin rất nhanh trên nền tảng số. Nếu lịch sử xuất hiện bằng cách gần gũi với thói quen ấy, các bạn sẽ dễ tìm hiểu, dễ nhớ và muốn chia sẻ nhiều hơn”.

Tuổi trẻ Lâm Đồng số hóa địa chỉ đỏ, lan tỏa giá trị lịch sử bằng cách làm mới

Gương mặt từ ký ức

Nếu số hóa di tích giúp mở rộng cánh cửa bước vào quá khứ, thì sáng kiến phục dựng ảnh các anh hùng lực lượng vũ trang, anh hùng liệt sĩ trên địa bàn tỉnh lại chạm vào phần sâu lắng nhất của ký ức gia đình.

Công trình được triển khai từ những tháng đầu năm 2025 do Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn Lâm Đồng chủ trì, phối hợp cùng các địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan. Người trực tiếp tham gia xây dựng sáng kiến là anh Nguyễn Hồ Xuân Quang - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh Đoàn Lâm Đồng.

Theo anh Quang, qua nhiều năm, không ít gia đình người có công chỉ còn giữ được những tấm ảnh nhỏ đã rách mép, nhòe nét, ố vàng. Có bức ảnh ép trong lớp ni-lông cũ, có bức chỉ còn nhận ra đôi mắt, có bức gương mặt gần như chìm hẳn vào màu thời gian.

Từ thực tế ấy, sáng kiến chọn hướng đi mới khi kết hợp công nghệ AI với kỹ thuật phục chế thủ công để khôi phục ảnh chân dung. Ảnh gốc được quét ở độ phân giải tối thiểu 1.200 DPI nhằm lưu giữ nguyên trạng. Sau đó, AI hỗ trợ nâng độ nét, xử lý vết rách, mờ, xước; phần hoàn thiện cuối cùng vẫn do con người đảm nhận để chỉnh lại ánh sáng, màu sắc và thần thái khuôn mặt, giữ sự chân thực, trang nghiêm cần có. “Trước đây, việc phục dựng chủ yếu làm thủ công hoặc chụp in lại đơn giản nên tốn thời gian, chi phí cao, chất lượng không đồng đều và khó triển khai trên diện rộng. Cách làm mới giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý, giảm chi phí và bảo đảm độ chính xác tốt hơn”, anh Quang chia sẻ.

Nhưng giá trị lớn nhất không nằm ở tốc độ xử lý. Đó là khoảnh khắc một người mẹ nhận lại chân dung rõ nét của người con đã hi sinh từ nhiều thập niên trước. Đó là khi con cháu lần đầu nhìn thấy gương mặt ông mình sáng rõ hơn qua một tấm ảnh cũ. Đó là khi một cái tên trên bia đá trở lại thành một khuôn mặt có thật, một đời người có thật.

Công trình cũng đặt mục tiêu mức độ hài lòng của thân nhân trên 95%. Sau cùng, con số ấy được đo bằng những ánh mắt lặng đi rất lâu, rồi mỉm cười trong ngày nhận ảnh.

Tuổi trẻ Lâm Đồng dùng công nghệ để nối lại hình hài ký ức cho các gia đình chính sách

Nơi truyền thống chuyển mình

Những mô hình mới, cách làm sáng tạo đang tạo nên chuyển động rộng hơn trong công tác tri ân của tuổi trẻ Lâm Đồng. Trong Tháng Thanh niên năm 2026, toàn tỉnh tổ chức 365 hoạt động về nguồn, đền ơn đáp nghĩa, bảo tồn các giá trị lịch sử - văn hóa, thu hút 29.464 ĐVTN tham gia. Có 135 đội hình tình nguyện trực tiếp chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ, đài tưởng niệm và các công trình ghi công. Cùng thời điểm ấy, toàn tỉnh duy trì 808 tổ công nghệ số cộng đồng với 5.486 ĐVTN làm nòng cốt. Từ nền tảng đó, nhiều bạn trẻ chủ động mang công nghệ vào hành trình gìn giữ ký ức quê hương. Chỉ riêng trong Tháng Thanh niên, các cấp bộ Đoàn đã thực hiện 158 sản phẩm truyền thông ứng dụng AI cùng hơn 550 infographic tuyên truyền trực quan, sinh động.

Theo đồng chí Trương Minh Quang - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh Đoàn Lâm Đồng, cách làm của thanh niên khi kết hợp hoạt động tri ân với công nghệ số cho thấy một hướng tiếp cận lịch sử đang dần thay đổi. Ký ức không chỉ được lưu giữ mà còn được “đánh thức” trong không gian số, khi những địa chỉ đỏ, câu chuyện về chiến khu hay nhân chứng lịch sử được chuyển tải qua video ngắn, bản đồ số, mã QR và các nền tảng mạng xã hội. Nhờ đó, lịch sử mở rộng phạm vi tiếp cận, trở nên trực quan, gần gũi và dễ lan tỏa hơn trong đời sống người trẻ.

Khi người trẻ chủ động bước vào lịch sử, lắng nghe và kể lại bằng ngôn ngữ của mình, ký ức quá khứ sẽ tìm được nhịp sống mới. Lịch sử khi ấy không còn xa, mà đi cùng cảm nhận và trách nhiệm của thế hệ hôm nay.

Đồng chí Trương Minh Quang, Bí thư Tỉnh Đoàn Lâm Đồng

Từ thực tế đó, Tỉnh Đoàn Lâm Đồng định hướng tiếp tục mở rộng các mô hình số hóa địa chỉ đỏ, đồng thời tạo điều kiện để ĐVTN tham gia sáng tạo nội dung gắn với lịch sử địa phương. Các hoạt động tri ân được duy trì theo hướng kết hợp giữa trải nghiệm thực tế và lan tỏa trên môi trường số, giữ được chiều sâu truyền thống và đồng thời mở ra không gian tiếp cận rộng hơn, để những giá trị lịch sử tiếp tục được nối dài trong đời sống hiện đại.

Hương Ly

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/hanh-trinh-tri-an-len-khong-gian-so-438545.html