Hào khí Chiến khu Ð

2 giờ trướcBài gốc

Giới thiệu sơ đồ Khu ủy miền Đông Nam Bộ. Ảnh: Tư liệu

Về Chiến khu Đ, bất cứ ai cũng sẽ cảm thấy tự hào trước khí phách, ý chí chiến đấu của ông cha ta. Hào khí trên vùng đất miền Đông “gian lao mà anh dũng” năm xưa hôm nay đang được tiếp nối, biến những giá trị lịch sử văn hóa thành động lực quan trọng để Đồng Nai phát triển, hội nhập trong kỷ nguyên mới.

Căn cứ địa cách mạng mang tầm chiến lược

Trong cuốn Văn học Đồng Nai - lịch sử và diện mạo, nhà nghiên cứu Bùi Quang Huy cho biết: Từ những năm 1940 của thế kỷ trước, Chiến khu Đ là một vùng đất rộng lớn, nối liền khu vực Đông Bắc Biên Hòa với Tây Nguyên và Nam Trung Bộ. Phần lớn địa bàn nơi đây là rừng rậm hiểm trở, đời sống nhân dân vô cùng cơ cực. Tuy vậy, Chiến khu Đ cũng là vùng đất giàu truyền thống lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân miền Nam, nơi hội tụ những nghĩa sĩ yêu nước với tinh thần kiên cường, bất khuất, “không đội trời chung” với kẻ thù.

Chiến khu Đ gắn liền với tên tuổi nhà thơ, chiến sĩ Huỳnh Văn Nghệ. Thạc sĩ Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Đồng Nai cho biết: Cuối năm 1944, Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ Trần Văn Giàu đã giao cho Huỳnh Văn Nghệ đi khảo sát địa bàn để xây dựng căn cứ lâu dài cho cách mạng. Với sự am hiểu địa hình, Huỳnh Văn Nghệ đã cùng nhiều cán bộ cách mạng đặt nền móng cho sự hình thành căn cứ địa chiến lược này.

Hiện nay, các di tích cấp quốc gia gồm: Trung ương Cục miền Nam (xã Phú Lý); Địa đạo Suối Linh, Khu ủy miền Đông Nam Bộ (xã Trị An) và 2 di tích cấp tỉnh: Khảo cổ Suối Linh, Căn cứ Ban An ninh miền Đông Nam Bộ (xã Trị An) được phân cấp cho Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị. Các di tích này đã và đang được đầu tư tôn tạo, gắn liền với các hoạt động về nguồn, giáo dục truyền thống và phát triển du lịch bền vững của Đồng Nai trong kỷ nguyên mới.

“Cùng với đó, vai trò của Trung tướng Nguyễn Bình - người được Chủ tịch Hồ Chí Minh cử vào Nam Bộ làm Tư lệnh cũng đặc biệt quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển Chiến khu Đ” - ông Toại chia sẻ.

Với địa thế rừng núi hiểm trở, nằm cạnh sông Đồng Nai, Chiến khu Đ sở hữu vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, bàn đạp để tiến công vào trung tâm đầu não của địch tại Biên Hòa và miền Đông Nam Bộ. Rừng Chiến khu Đ với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, có thể đáp ứng một phần lực lượng hậu cần tại chỗ cho các lực lượng kháng chiến miền Đông. Từ Chiến khu Đ, ghi dấu nhiều chiến công oanh liệt của quân và dân ta trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Trong giai đoạn cuối của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, Chiến khu Đ là nơi chuẩn bị hậu cần chiến lược, hình thành Quân đoàn 4, đơn vị chủ lực để làm nên Chiến thắng đường 14 - Phước Long, giải phóng tỉnh lỵ Phước Long - đòn trinh sát chiến lược để Bộ Chính trị Trung ương Đảng hạ quyết tâm giải phóng miền Nam trong thời gian sớm nhất.

Từ Chiến khu Đ, các lực lượng vũ trang miền Đông đã làm chủ các quốc lộ quan trọng như: 12, 14, 20… cô lập, chia cắt địa bàn chiến lược của địch giữa Sài Gòn và các tỉnh ở miền Đông. Đồng thời là nơi xuất phát làm nên chiến thắng Xuân Lộc, đập tan tuyến phòng thủ của địch ở hướng Đông Bắc Sài Gòn, mở đường cho quân cách mạng tiến hành Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Sức bật từ liên kết tự nhiên - lịch sử - văn hóa

Về Chiến khu Đ hôm nay, những ai từng đặt chân đến vùng căn cứ năm xưa đều không khỏi ngỡ ngàng trước sự đổi thay mạnh mẽ của nơi đây. Những con đường đất đỏ đã được bê tông hóa, trường học khang trang, điện thắp sáng phủ khắp từng nếp nhà. Những người con vùng chiến khu xưa cần cù và sáng tạo, không cam chịu đói nghèo đã nỗ lực vươn lên phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần.

Đoàn viên thanh niên trên địa bàn thành phố Đồng Nai tham quan, về nguồn tại Di tích Trung ương Cục miền Nam, xã Phú Lý. Ảnh: My Ny

Không chỉ “thay da, đổi thịt” về diện mạo, Chiến khu Đ còn trở thành không gian lưu giữ ký ức lịch sử sống động. Nơi đây hiện có 3 di tích lịch sử cấp quốc gia gồm: Trung ương Cục miền Nam, Địa đạo Suối Linh và Khu ủy miền Đông Nam Bộ. Mỗi di tích là một chứng tích sống động về những năm tháng chiến tranh ác liệt, là những “địa chỉ đỏ” thu hút đông du khách, đặc biệt là học sinh, sinh viên đến tham quan, tìm hiểu lịch sử.

Cũng theo Thạc sĩ Trần Quang Toại, từ thực tiễn lịch sử và trong bối cảnh phát triển hiện nay, đặc biệt là sau khi hợp nhất tỉnh, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Chiến khu Đ đang đứng trước cơ hội lớn để phát huy giá trị. Đây không chỉ là không gian lịch sử - văn hóa mà còn là không gian di sản đặc sắc, nổi bật với hệ thống di tích kháng chiến.

“Nếu được khai thác hiệu quả, liên kết các điểm di tích như Trung ương Cục miền Nam, Khu ủy miền Đông Nam Bộ với các căn cứ cách mạng khác ở phía Bắc Đồng Nai như: Căn cứ Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (Căn cứ Tà Thiết, xã Lộc Thành), sẽ hình thành nên chuỗi sản phẩm du lịch sinh thái, văn hóa tâm linh đặc thù. Đây là nền tảng quan trọng để tạo sức bật cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Đồng Nai trong thời gian tới” - ông Toại chia sẻ.

Theo Phó Giám đốc Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai Đinh Thị Lan Hương, điều làm nên sức bật cho Chiến khu Đ là sự khác biệt về giá trị thiên nhiên, giá trị lịch sử và văn hóa. Đây cũng là định hướng quan trọng trong phát triển du lịch của địa phương.

Bà Hương chia sẻ: “Những năm gần đây, lượng khách tham quan Chiến khu Đ ngày càng tăng. Nhiều chương trình về nguồn, giáo dục truyền thống được tổ chức thường xuyên, góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa đến thế hệ trẻ. Đặc biệt, các hoạt động này càng có ý nghĩa khi hướng tới kỷ niệm 80 năm thành lập Chiến khu Đ và 65 năm thành lập Trung ương Cục miền Nam”.

80 năm đã trôi qua, hào khí Chiến khu Đ chưa bao giờ tắt mà vẫn luôn “rực cháy”, chuyển hóa từ ý chí chiến đấu sang khát vọng xây dựng quê hương. Trên nền đất thiêng của vùng căn cứ năm xưa, những công trình mới, những vận hội mới đang hình thành từ sự gắn kết bền chặt giữa lịch sử, văn hóa với du lịch. Việc phát huy giá trị di sản Chiến khu Đ không chỉ là đạo lý “uống nước nhớ nguồn” mà còn là nguồn lực quan trọng đưa Đồng Nai phát triển và hội nhập.

My Ny

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202605/hao-khi-chien-khu-8e701c6/